Η πραγματική βελτίωση στην υγεία και στη φυσική κατάσταση δεν έρχεται από τις μόδες του fitness, αλλά από μικρές, σταθερές συνήθειες που επαναλαμβάνονται καθημερινά. Νέα δεδομένα και μαρτυρίες ειδικών δείχνουν ότι λίγος καλύτερος ύπνος, ελάχιστα περισσότερη άσκηση και πιο συστηματικές υγιεινές επιλογές μπορεί να έχουν πολύ μεγαλύτερη αξία από κάθε «hot trend» της εποχής.
Η βιομηχανία του fitness αγαπά τις τάσεις. Νέα προγράμματα, νέα πρωτόκολλα αποκατάστασης, νέοι τρόποι να «χακάρεις» το σώμα σου και να πετύχεις καλύτερη υγεία. Όμως πίσω από τον θόρυβο, η αλήθεια φαίνεται να παραμένει πολύ πιο απλή και πολύ λιγότερο εντυπωσιακή.
Η καλή φυσική κατάσταση δεν χτίζεται με το να κυνηγά κανείς διαρκώς την επόμενη μόδα. Χτίζεται με τη σταθερή επανάληψη υγιεινών συμπεριφορών, όσο απλές κι αν φαίνονται. Μια προπόνηση δεν γίνεται πιο αποτελεσματική επειδή ξαφνικά συζητιέται παντού. Δεν υπάρχει πρόβλημα στο να δοκιμάζει κάποιος κάτι νέο για να κρατά το ενδιαφέρον του ζωντανό, όμως αυτά που λειτουργούν πραγματικά είναι γνωστά εδώ και χρόνια και συνεχίζουν να λειτουργούν ακριβώς επειδή εφαρμόζονται με συνέπεια.
Οι τρεις βασικοί πυλώνες παραμένουν ίδιοι
Παρότι το ανθρώπινο σώμα παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα πολύπλοκο σύστημα με πολλές ακόμη άγνωστες παραμέτρους, υπάρχουν ορισμένες συμπεριφορές που η επιστήμη αντιμετωπίζει με αρκετή βεβαιότητα ως ωφέλιμες. Η τακτική κίνηση, η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών και ο επαρκής ύπνος εξακολουθούν να αποτελούν, ίσως, το πιο σταθερό και αξιόπιστο τρίπτυχο για τη βελτίωση της υγείας.
Το εντυπωσιακό είναι ότι δεν χρειάζονται απαραίτητα θεαματικές αλλαγές για να υπάρξει ουσιαστικό όφελος. Πρόσφατη έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ, στην οποία συμμετείχαν σχεδόν 60.000 άνθρωποι με διάμεση ηλικία τα 64 έτη, επιχείρησε να εξετάσει πόσο μεγάλες αλλαγές χρειάζονται σε διατροφή, άσκηση και ύπνο για να υπάρξει μετρήσιμη επίδραση στην υγεία.
Μικρές αλλαγές, ουσιαστικό αποτέλεσμα
Τα αποτελέσματα αποδείχθηκαν πολύ πιο προσιτά απ’ όσο θα φανταζόταν κανείς, ιδιαίτερα για όσους ξεκινούν από χαμηλή βάση και υστερούν και στους τρεις αυτούς τομείς. Για αυτή την ομάδα, μια αύξηση μόλις 15 λεπτών ύπνου, 1,6 λεπτών μέτριας έως έντονης άσκησης και μισής επιπλέον μερίδας λαχανικών την ημέρα συνδέθηκε με 10% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Οι αλλαγές αυτές δεν είναι εντυπωσιακές, δεν ακούγονται «viral» και σίγουρα δεν μοιάζουν με fitness τάση. Όμως η αξία τους βρίσκεται ακριβώς εκεί: στο ότι είναι ρεαλιστικές και εφαρμόσιμες. Και όταν επαναλαμβάνονται σταθερά, φαίνεται ότι μπορούν να έχουν ουσιαστικό αποτέλεσμα.
Ο επικεφαλής της μελέτης, καθηγητής Emmanuel Stamatakis, εξηγεί ότι η δουλειά των ερευνητών δεν ήταν να δημιουργήσουν ενοχή ή να επιβάλουν ακραίες απαιτήσεις, αλλά να δείξουν ότι οι άνθρωποι μπορούν να ωφεληθούν ακόμη και από πολύ μικρότερες αλλαγές από αυτές που συνήθως τους ζητούνται. Η λογική δεν είναι «άλλαξε τα πάντα τώρα», αλλά «κάνε ό,τι μπορείς και κράτησέ το μακροπρόθεσμα».
Το πρόβλημα με τις τάσεις υγείας
Αυτό είναι ίσως και το πιο δυνατό επιχείρημα απέναντι στις τάσεις του wellness. Οι μόδες συχνά υπόσχονται γρήγορα, θεαματικά ή απόλυτα αποτελέσματα. Η πραγματική βελτίωση όμως στηρίζεται σε συμπεριφορές που δεν έχουν τίποτα το εντυπωσιακό. Δεν είναι λαμπερές, δεν προκαλούν συζήτηση και δεν λειτουργούν καλά στα social media. Λειτουργούν όμως στο σώμα.
Η καθημερινή συνέπεια έχει μεγαλύτερη δύναμη από τον ενθουσιασμό λίγων ημερών. Και όσο λιγότερο απαιτητικό και πιο βιώσιμο είναι ένα πρόγραμμα για τον μέσο άνθρωπο, τόσο μεγαλύτερη πιθανότητα έχει να εφαρμοστεί στην πράξη.
Το παράδειγμα του χρόνιου πόνου
Το ίδιο μοτίβο φαίνεται να εμφανίζεται και σε ένα εντελώς διαφορετικό πεδίο: τον χρόνιο πόνο. Η ειδικός στον πόνο Dr Rachel Zoffness, συγγραφέας του Tell Me Where It Hurts, υποστηρίζει ότι ο χρόνιος πόνος συχνά παρερμηνεύεται και αντιμετωπίζεται λανθασμένα, επειδή οι περισσότεροι εστιάζουν μόνο στο σημείο του σώματος που πονά και στα φυσικά συμπτώματα.
Στην πραγματικότητα, όπως εξηγεί, ο εγκέφαλος δεν λαμβάνει πληροφορίες μόνο από το τραυματισμένο ή επιβαρυμένο μέλος του σώματος, αλλά και από τα συναισθήματα, την κοινωνική κατάσταση και το περιβάλλον. Αυτός είναι και ο λόγος που το σώμα πονά περισσότερο όταν το άτομο βρίσκεται υπό πίεση, άγχος ή κατάθλιψη.
Σύμφωνα με τη Zoffness, όλοι έχουν ένα είδος «συνταγής υψηλού πόνου», ένα σύνολο παραγόντων που επιβαρύνουν τα συμπτώματά τους, όπως στρεσογόνες ημέρες, κακός ύπνος ή ακόμη και κακές καιρικές συνθήκες. Αντίστροφα, όλοι διαθέτουν και μια «συνταγή χαμηλού πόνου», δηλαδή ένα σύνολο παραγόντων που περιορίζουν την επιβάρυνση.
Και ποια είναι τα βασικά συστατικά αυτής της ευνοϊκής συνταγής; Για άλλη μια φορά, όχι κάτι εντυπωσιακό, αλλά οι ίδιες σταθερές, υγιεινές συμπεριφορές: καλύτερη διαχείριση του στρες, επαφή με την ύπαιθρο, κοινωνικότητα, καλύτερος ύπνος, προσεγμένη διατροφή και τακτική κίνηση.
Η πιο αποδοτική άσκηση δεν είναι η πιο εντυπωσιακή
Ακόμη και στο πεδίο της μυϊκής ενδυνάμωσης, όπου κυριαρχούν οι περίπλοκες ρουτίνες και η εντύπωση ότι χρειάζονται καθημερινές ωριαίες προπονήσεις, η πραγματικότητα φαίνεται πιο γήινη.
Ο προπονητής Paddy James, επικεφαλής στο Marchon Victoria, υποστηρίζει ότι για τους περισσότερους ανθρώπους αρκούν δύο προπονήσεις ενδυνάμωσης ολόκληρου του σώματος την εβδομάδα, διάρκειας έως 45 λεπτών η καθεμία, ώστε να υπάρξουν εντυπωσιακά αποτελέσματα. Το ουσιαστικό πλεονέκτημα αυτής της προσέγγισης δεν είναι μόνο η αποτελεσματικότητά της, αλλά το ότι είναι πολύ πιο εύκολο να τηρήσει κανείς ένα τέτοιο πρόγραμμα σε βάθος χρόνου.
Και εδώ επανέρχεται η ίδια λέξη-κλειδί: συνέπεια. Όχι υπερβολή και όχι καταναγκασμός. Όχι προσωρινός ενθουσιασμός. Συνέπεια.
Το κοινό νήμα πίσω από όλα
Αν κάτι ενώνει όλα αυτά τα παραδείγματα, δεν είναι η πρωτοτυπία ή η εντυπωσιακή παρουσίασή τους. Είναι το γεγονός ότι υποστηρίζουν ξανά και ξανά τις ίδιες απλές αρχές: λίγο καλύτερος ύπνος, λίγο περισσότερη κίνηση, λίγο πιο ποιοτική διατροφή, λιγότερο στρες, περισσότερη επαφή με τους άλλους και με το περιβάλλον.
Με άλλα λόγια, η υγεία δεν απαιτεί απαραίτητα μια ριζική ανατροπή. Πολύ συχνά απαιτεί κάτι πολύ πιο δύσκολο, αλλά και πιο αποτελεσματικό: μικρές θετικές κινήσεις που επαναλαμβάνονται αρκετά συχνά ώστε να γίνουν τρόπος ζωής.
Αυτό δεν είναι trendy. Αλλά ίσως γι’ αυτό ακριβώς λειτουργεί.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τι είναι το βάδισμα του αγρότη: Η άσκηση που σαρώνει στο fitness
Τα 4 «χρυσά» fitness tips για τους καλοκαιρινούς μήνες
