Νέα μελέτη από τη Νορβηγία αμφισβητεί την παλιά αντίληψη ότι το αργό αδυνάτισμα έχει πάντα καλύτερα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα. Σε πρόγραμμα 16 εβδομάδων, οι ενήλικες με παχυσαρκία που έχασαν γρήγορα βάρος πέτυχαν μεγαλύτερη μείωση κιλών και διατήρησαν καλύτερα το αποτέλεσμα έναν χρόνο μετά.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η ταχεία απώλεια βάρους μπορεί να αποδειχθεί πιο αποτελεσματική από τη σταδιακή προσέγγιση, όταν εφαρμόζεται μέσα σε οργανωμένο και επαγγελματικά επιβλεπόμενο πρόγραμμα. Αυτό δείχνουν νέα ερευνητικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο European Congress on Obesity στην Τουρκία, αμφισβητώντας μια από τις πιο διαδεδομένες συμβουλές στη διαχείριση της παχυσαρκίας: ότι «αργά και σταθερά» σημαίνει απαραίτητα καλύτερη διατήρηση του βάρους.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που έχασαν βάρος πιο γρήγορα δεν πέτυχαν μόνο μεγαλύτερη αρχική μείωση. Έναν χρόνο μετά, διατηρούσαν επίσης καλύτερο συνολικό αποτέλεσμα σε σχέση με όσους ακολούθησαν πιο σταδιακό πρόγραμμα.
Η μελέτη δεν υποστηρίζει ανεξέλεγκτες δίαιτες ή ακραίους περιορισμούς χωρίς ιατρική καθοδήγηση. Αντίθετα, το βασικό της μήνυμα είναι ότι η γρήγορη απώλεια βάρους μπορεί να είναι ασφαλής και αποτελεσματική όταν γίνεται με δομημένο σχέδιο, παρακολούθηση και στρατηγική συντήρησης.
Η μελέτη σε 284 ενήλικες με παχυσαρκία
Η ερευνητική ομάδα από τη Νορβηγία ανέλυσε δεδομένα από 284 ενήλικες με παχυσαρκία, οι οποίοι χωρίστηκαν σε δύο διαφορετικά προγράμματα απώλειας βάρους.
Η πρώτη ομάδα ακολούθησε πρόγραμμα ταχείας απώλειας βάρους διάρκειας 16 εβδομάδων. Η θερμιδική πρόσληψη περιορίστηκε στις 1.000 θερμίδες ημερησίως για τις πρώτες οκτώ εβδομάδες, στις 1.300 θερμίδες από την ένατη έως τη δωδέκατη εβδομάδα και στις 1.500 θερμίδες για τις τελευταίες τέσσερις εβδομάδες.
Η δεύτερη ομάδα ακολούθησε πιο σταδιακή προσέγγιση, με σύσταση να μειώσει την ημερήσια πρόσληψη κατά 1.000 θερμίδες. Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι κατανάλωναν περίπου 1.400 θερμίδες ημερησίως.
Για σύγκριση, το NHS αναφέρει ότι ένας μέσος άνδρας χρειάζεται περίπου 2.500 θερμίδες την ημέρα, ενώ μια μέση γυναίκα περίπου 2.000 θερμίδες.
Μεγαλύτερη απώλεια στις πρώτες 16 εβδομάδες
Στο τέλος της αρχικής φάσης των 16 εβδομάδων, η ομάδα της ταχείας απώλειας βάρους είχε χάσει σημαντικά περισσότερα κιλά.
Οι συμμετέχοντες σε αυτή την ομάδα έχασαν κατά μέσο όρο 12,9% του συνολικού σωματικού τους βάρους, ενώ η ομάδα της σταδιακής απώλειας έχασε κατά μέσο όρο 8,1%.
Η διαφορά αυτή έχει κλινική σημασία, καθώς η απώλεια ακόμη και 5% έως 10% του σωματικού βάρους μπορεί να συνδεθεί με βελτίωση παραγόντων κινδύνου που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως η αρτηριακή πίεση, η γλυκόζη και τα λιπίδια. Στη συγκεκριμένη μελέτη, η ταχεία προσέγγιση οδήγησε μεγαλύτερο ποσοστό συμμετεχόντων σε επίπεδα απώλειας βάρους που θεωρούνται ουσιαστικά για τη μείωση του μεταβολικού κινδύνου.
Τι συνέβη έναν χρόνο μετά
Μετά τις πρώτες 16 εβδομάδες, και οι δύο ομάδες συμμετείχαν στο ίδιο πρόγραμμα διάρκειας 36 εβδομάδων, με στόχο να αποτραπεί η επαναπρόσληψη βάρους.
Το εύρημα που προκάλεσε το μεγαλύτερο ενδιαφέρον ήταν ότι η ομάδα της ταχείας απώλειας δεν πήρε πίσω το βάρος με τρόπο που θα επιβεβαίωνε την παλιά ανησυχία για «γρήγορο αδυνάτισμα και γρήγορη επαναπρόσληψη».
Αντίθετα, έναν χρόνο μετά, οι συμμετέχοντες της ταχείας ομάδας είχαν συνολική απώλεια 14,4% του σωματικού τους βάρους. Η ομάδα της σταδιακής προσέγγισης είχε χάσει 10,5%.
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι, σε ενήλικες με παχυσαρκία, ένα δομημένο πρόγραμμα ταχείας απώλειας βάρους οδήγησε σε σημαντικά μεγαλύτερη απώλεια στον έναν χρόνο. Κατά την εκτίμησή τους, όταν η ταχεία απώλεια εφαρμόζεται σε ελεγχόμενο περιβάλλον με επαγγελματική επίβλεψη, μπορεί να αποτελέσει πιο αποτελεσματική μέθοδο για την επίτευξη στόχων που σχετίζονται με τη μείωση των κινδύνων της παχυσαρκίας.
«Αμφισβητείται η κυρίαρχη πεποίθηση»
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr Line Kristin Johnson από το Vestfold Hospital Trust στη Νορβηγία, ανέφερε ότι τα αποτελέσματα αμφισβητούν καθαρά την κυρίαρχη πεποίθηση πως η αργή και σταθερή απώλεια βάρους είναι απαραίτητη για να αποφευχθεί η επαναπρόσληψη κιλών και να μειωθούν οι επιπλοκές που σχετίζονται με την παχυσαρκία.
Όπως τόνισε, τα δεδομένα δείχνουν ότι η ταχεία απώλεια βάρους δεν συνδέθηκε με επαναπρόσληψη βάρους. Αντιθέτως, μεγαλύτερο ποσοστό συμμετεχόντων στην ταχεία ομάδα πέτυχε σημαντικούς στόχους μείωσης βάρους σε σύγκριση με τη σταδιακή ομάδα.
Η ίδια υπογράμμισε ότι τα ευρήματα έχουν ιδιαίτερη σημασία, καθώς υπάρχει επείγουσα ανάγκη για αποτελεσματικές στρατηγικές τόσο στην απώλεια όσο και στη διατήρηση του βάρους.
Η σημασία για όσους δεν έχουν πρόσβαση σε φάρμακα ή χειρουργείο
Η μελέτη αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον μέσα σε μια περίοδο κατά την οποία οι ενέσιμες θεραπείες απώλειας βάρους και η βαριατρική χειρουργική βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης για την παχυσαρκία.
Ωστόσο, πολλοί άνθρωποι με παχυσαρκία δεν έχουν πρόσβαση ή δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά φαρμακευτικές ή χειρουργικές θεραπείες. Για αυτή την ομάδα, τα δομημένα προγράμματα μείωσης βάρους μπορεί να αποτελέσουν μια πρακτική και πιο άμεσα διαθέσιμη λύση.
Η Dr Johnson σημείωσε ότι τα αποτελέσματα στηρίζουν τη δυνατότητα αποτελεσματικών, εμπορικά διαθέσιμων προγραμμάτων απώλειας βάρους να συμβάλουν στη μείωση του αυξανόμενου φορτίου που προκαλεί η παχυσαρκία στα δημόσια συστήματα υγείας.
Τι λένε οι ανεξάρτητοι ειδικοί
Σχολιάζοντας τη μελέτη, η Dr Marie Spreckley, research programme manager στο University of Cambridge, χαρακτήρισε τα ευρήματα σημαντικά, επειδή αμφισβητούν την παλιά παραδοχή ότι η σταδιακή απώλεια βάρους είναι ανώτερη για τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα.
Σύμφωνα με την ίδια, η μελέτη προστίθεται σε ένα αυξανόμενο σώμα δεδομένων που δείχνει ότι η ταχεία απώλεια βάρους, όταν εφαρμόζεται με ασφάλεια και σωστή δομή, μπορεί να αποτελέσει αποτελεσματική στρατηγική θεραπείας της παχυσαρκίας και δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως λιγότερο βιώσιμη από τη σταδιακή απώλεια.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γρήγορη δίαιτα είναι ασφαλής. Η διαφορά βρίσκεται στην επίβλεψη, στη σωστή επιλογή συμμετεχόντων, στη διατροφική επάρκεια και στο πρόγραμμα συντήρησης που ακολουθεί.
Γιατί η συντήρηση είναι το κρίσιμο στάδιο
Η απώλεια βάρους αποτελεί μόνο το πρώτο μέρος της θεραπείας της παχυσαρκίας. Το δυσκολότερο στάδιο είναι η διατήρηση του αποτελέσματος.
Η συγκεκριμένη μελέτη έχει αξία επειδή δεν σταμάτησε στις πρώτες 16 εβδομάδες. Και οι δύο ομάδες συμμετείχαν σε κοινό πρόγραμμα 36 εβδομάδων για πρόληψη επαναπρόσληψης βάρους. Αυτό δείχνει ότι η επιτυχία της ταχείας απώλειας δεν οφείλεται μόνο στον έντονο αρχικό περιορισμό θερμίδων, αλλά και στη συνέχεια της υποστήριξης.
Χωρίς φάση συντήρησης, ακόμα και η πιο επιτυχημένη αρχική απώλεια μπορεί να χαθεί. Για αυτόν τον λόγο, κάθε πρόγραμμα ταχείας απώλειας βάρους πρέπει να συνοδεύεται από σταδιακή επανεισαγωγή τροφών, εκπαίδευση στη διατροφή, παρακολούθηση, σωματική δραστηριότητα και διαχείριση συμπεριφορών που οδηγούν στην επαναπρόσληψη κιλών.
Τι σημαίνει πρακτικά για τους ασθενείς
Τα νέα δεδομένα δεν σημαίνουν ότι όλοι πρέπει να επιδιώκουν γρήγορη απώλεια βάρους. Η επιλογή στρατηγικής πρέπει να γίνεται με βάση το ιατρικό ιστορικό, τον δείκτη μάζας σώματος, τα συνοδά νοσήματα, την ηλικία, τη φαρμακευτική αγωγή και τη δυνατότητα παρακολούθησης.
Σε άτομα με διαβήτη, καρδιοπάθεια, διατροφικές διαταραχές, νεφρική ή ηπατική νόσο, εγκυμοσύνη ή άλλες σοβαρές καταστάσεις, ο έντονος θερμιδικός περιορισμός χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και ιατρική καθοδήγηση.
Το βασικό μήνυμα είναι πιο σύνθετο και πιο χρήσιμο: η ταχεία απώλεια βάρους δεν πρέπει να απορρίπτεται αυτόματα ως λάθος ή μη βιώσιμη. Όταν εφαρμόζεται σωστά, μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη αρχική επιτυχία, καλύτερη επίτευξη θεραπευτικών στόχων και, με κατάλληλη συντήρηση, καλύτερα αποτελέσματα στον έναν χρόνο.
Η νέα συζήτηση για τη θεραπεία της παχυσαρκίας
Η παχυσαρκία αποτελεί χρόνια και σύνθετη νόσο, όχι απλή έλλειψη θέλησης. Για αυτόν τον λόγο, η θεραπεία της χρειάζεται περισσότερες επιλογές και όχι μία ενιαία συνταγή για όλους.
Τα νέα ευρήματα ανοίγουν ξανά τη συζήτηση για το πώς πρέπει να σχεδιάζονται τα προγράμματα απώλειας βάρους. Η σταδιακή προσέγγιση εξακολουθεί να έχει θέση για πολλούς ανθρώπους, ιδιαίτερα όταν ταιριάζει καλύτερα στην καθημερινότητα και στις προτιμήσεις τους. Ωστόσο, η ταχεία απώλεια, με σωστή επιτήρηση, μπορεί να αποτελέσει ισχυρή επιλογή για ασθενείς που χρειάζονται πιο άμεση μείωση κινδύνου.
Η επόμενη πρόκληση είναι να προσδιοριστεί ποιοι ασθενείς ωφελούνται περισσότερο από κάθε προσέγγιση και πώς τα συστήματα υγείας μπορούν να προσφέρουν προγράμματα ασφαλή, αποτελεσματικά και οικονομικά προσβάσιμα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τα φάρμακα αδυνατίσματος εκτοξεύουν τη ζήτηση για πρωτεΐνη
Νέα θεραπεία παχυσαρκίας της Boehringer: Απώλεια βάρους έως 16,6%
