Η καθημερινή έκθεση στο κρύο μπορεί να συμβάλει στην ταχύτερη απώλεια σωματικού λίπους, σύμφωνα με νέα μελέτη σε άτομα με παχυσαρκία. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χρήση ειδικού ψυκτικού γιλέκου συνδέθηκε με μείωση βάρους, πιθανώς μέσω ενεργοποίησης του «καφέ λίπους», που καίει θερμίδες για παραγωγή θερμότητας.
Η έκθεση του σώματος σε χαμηλές θερμοκρασίες μπορεί να βοηθά στην ταχύτερη απώλεια βάρους, σύμφωνα με νέα ερευνητικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο European Congress on Obesity στην Κωνσταντινούπολη.
Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Leiden University Medical Centre και του University of Nottingham, εξέτασε την επίδραση της παρατεταμένης ήπιας ψύξης σε άτομα με παχυσαρκία. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η καθημερινή έκθεση στο κρύο μπορεί να ενεργοποιεί το λεγόμενο καφέ λίπος, έναν τύπο λιπώδους ιστού που δεν αποθηκεύει ενέργεια όπως το λευκό λίπος, αλλά καίει θερμίδες για να παράγει θερμότητα.
Η ιδέα δεν είναι εντελώς νέα. Τα τελευταία χρόνια, τα παγόλουτρα, τα κρύα ντους και η μέθοδος Wim Hof έχουν αποκτήσει δημοφιλία, με αρκετούς επώνυμους, μεταξύ των οποίων η Πριγκίπισσα της Ουαλίας και ο David Beckham, να έχουν μιλήσει δημόσια για τα πιθανά οφέλη της έκθεσης στο κρύο. Ωστόσο, η νέα μελέτη προσπαθεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την εμπειρική πρακτική σε πιο μετρήσιμα επιστημονικά δεδομένα.
Τι έδειξε η μελέτη με το ψυκτικό γιλέκο
Στη δοκιμή συμμετείχαν 47 άτομα με παχυσαρκία. Οι μισοί συμμετέχοντες φόρεσαν ειδικό ψυκτικό γιλέκο σε καθημερινή βάση, ενώ οι υπόλοιποι αποτέλεσαν την ομάδα ελέγχου.
Μετά από έξι εβδομάδες, η ομάδα που χρησιμοποίησε το ψυκτικό γιλέκο έχασε κατά μέσο όρο 0,9 κιλά, σχεδόν αποκλειστικά από σωματικό λίπος. Αντίθετα, η ομάδα ελέγχου παρουσίασε μέση αύξηση βάρους περίπου 0,6 κιλών στο ίδιο χρονικό διάστημα.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαφορά αυτή μπορεί να εξηγείται από την ενεργοποίηση του καφέ λίπους και των σκελετικών μυών. Όταν το σώμα εκτίθεται στο κρύο, προσπαθεί να διατηρήσει τη θερμοκρασία του. Για να το πετύχει, αυξάνει την παραγωγή θερμότητας, διαδικασία που απαιτεί κατανάλωση ενέργειας.
Ο ρόλος του καφέ λίπους
Το καφέ λίπος έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την έρευνα γύρω από την παχυσαρκία και τον μεταβολισμό. Σε αντίθεση με το λευκό λίπος, που λειτουργεί κυρίως ως αποθήκη ενέργειας, το καφέ λίπος καίει θερμίδες για να παράγει θερμότητα.
Η Dr Mariëtte Boon, επικεφαλής της μελέτης στο Leiden University Medical Center, εξήγησε ότι η έκθεση σε χαμηλές θερμοκρασίες ωθεί το σώμα να ενεργοποιήσει το καφέ λίπος. Παράλληλα, ενεργοποιούνται και οι σκελετικοί μύες, οι οποίοι παράγουν θερμότητα, μεταξύ άλλων και μέσω του ρίγους, ώστε να αυξηθεί η κεντρική θερμοκρασία του σώματος.
Σύμφωνα με την ίδια, η συγκεκριμένη μελέτη είναι από τις πρώτες που εξετάζουν την επίδραση της παρατεταμένης έκθεσης στο κρύο σε άτομα με υπερβάλλον βάρος και παχυσαρκία. Αυτό έχει σημασία, καθώς οι περισσότερες προηγούμενες έρευνες ήταν μικρότερης διάρκειας ή αφορούσαν διαφορετικούς πληθυσμούς.
Μπορούν τα κρύα ντους να έχουν το ίδιο αποτέλεσμα;
Η Dr Boon διεξάγει ήδη νέα μελέτη στην Ολλανδία, με τη συμμετοχή 34 γυναικών, προκειμένου να εξετάσει αν τα κρύα ντους μπορούν να προκαλέσουν ανάλογη μεταβολική επίδραση.
Η Professor Helen Budge, από το University of Nottingham, ανέφερε ότι η καθημερινή έκθεση στο κρύο ενεργοποιεί το καφέ λίπος, το οποίο χρησιμοποιεί αποθέματα σωματικού λίπους για να παράγει θερμότητα. Με βάση αυτή την υπόθεση, τα κρύα ντους και η κολύμβηση σε κρύο νερό θα μπορούσαν να έχουν παρόμοια δράση με το ψυκτικό γιλέκο.
Ωστόσο, οι ερευνητές κρατούν αποστάσεις από υπερβολικά συμπεράσματα. Ένα ψυκτικό γιλέκο προσφέρει πιο ελεγχόμενη και παρατεταμένη έκθεση στο κρύο σε σχέση με ένα σύντομο κρύο ντους ή ένα παγόλουτρο. Επομένως, δεν είναι βέβαιο ότι όλες οι μορφές ψυχρής έκθεσης έχουν την ίδια επίδραση στο βάρος ή στον μεταβολισμό.
Ένα πιθανό συμπλήρωμα, όχι αντικατάσταση της άσκησης και της διατροφής
Οι ερευνητές δεν παρουσιάζουν την έκθεση στο κρύο ως «μαγική λύση» για την παχυσαρκία. Αντίθετα, τη βλέπουν ως πιθανή συμπληρωματική παρέμβαση στο πλαίσιο ενός συνολικότερου προγράμματος απώλειας βάρους.
Η Professor Budge σημείωσε ότι τα ειδικά γιλέκα δεν είναι άβολα και έχουν σχεδιαστεί για καθημερινή χρήση. Παρόμοια γιλέκα χρησιμοποιούνται ήδη σε ορισμένα επαγγέλματα, όπως στον κατασκευαστικό κλάδο τους θερινούς μήνες, για τη ρύθμιση της θερμικής επιβάρυνσης.
Σύμφωνα με την ίδια, τέτοιες λύσεις θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και στο σπίτι, ως μια απλή και σχετικά οικονομική προσθήκη στις κλασικές στρατηγικές απώλειας βάρους, όπως η υγιεινή διατροφή και η σωματική δραστηριότητα.
Η ουσία, όμως, παραμένει η ίδια: χωρίς αλλαγές στον τρόπο ζωής, η επίδραση του κρύου είναι πιθανό να είναι περιορισμένη. Το ψυχρό ερέθισμα μπορεί να ενισχύει τον μεταβολισμό, αλλά δεν αναιρεί τη σημασία της διατροφικής ισορροπίας, της άσκησης και της ιατρικής παρακολούθησης, ιδιαίτερα σε άτομα με παχυσαρκία ή μεταβολικά νοσήματα.
Προσοχή στους καρδιαγγειακούς κινδύνους
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τα παγόλουτρα και τα κρύα ντους, οι ειδικοί συστήνουν προσοχή. Η απότομη έκθεση στο κρύο μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση, να επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα και να προκαλέσει προβλήματα σε άτομα με υπέρταση, αρρυθμίες, καρδιοπάθεια ή άλλους παράγοντες κινδύνου.
Για αυτόν τον λόγο, η ιατρική συμβουλή είναι απαραίτητη πριν κάποιος ξεκινήσει συστηματικά παγόλουτρα, κρύα ντους ή άλλες μορφές έντονης ψυχρής έκθεσης, ειδικά αν έχει γνωστό καρδιαγγειακό ιστορικό ή λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή.
Η Dr Boon τόνισε ότι ο στόχος είναι οι άνθρωποι να βρουν μια μορφή έκθεσης στο κρύο που να ταιριάζει στην καθημερινότητά τους. Όμως αυτό πρέπει να γίνει με ασφάλεια, χωρίς υπερβολές και χωρίς να αντιμετωπίζεται το κρύο ως υποκατάστατο της τεκμηριωμένης αντιμετώπισης της παχυσαρκίας.
Τι κρατούν οι επιστήμονες από τα νέα ευρήματα
Η νέα μελέτη ενισχύει την υπόθεση ότι η ενεργοποίηση του καφέ λίπους μπορεί να παίξει ρόλο στην απώλεια σωματικού λίπους. Παράλληλα, ανοίγει τον δρόμο για πιο πρακτικές παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν σε άτομα με παχυσαρκία.
Ωστόσο, τα δεδομένα παραμένουν πρώιμα. Το δείγμα ήταν μικρό, η διάρκεια της παρέμβασης περιορισμένη και η χρήση ψυκτικού γιλέκου δεν μπορεί να ταυτιστεί πλήρως με τα παγόλουτρα ή τα κρύα ντους. Χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, με περισσότερους συμμετέχοντες και μακρύτερη παρακολούθηση, ώστε να φανεί αν η απώλεια λίπους διατηρείται και αν η μέθοδος είναι ασφαλής για διαφορετικές ομάδες πληθυσμού.
Προς το παρόν, το μήνυμα είναι συγκρατημένα αισιόδοξο: η ελεγχόμενη έκθεση στο κρύο μπορεί να αποτελέσει ενδιαφέρον συμπλήρωμα στη διαχείριση του βάρους, αλλά όχι αυτόνομη θεραπεία.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Γιατί οι γυναίκες νιώθουν πιο έντονα το κρύο – Η επιστημονική εξήγηση
Νέα έρευνα εξηγεί γιατί κάποιοι «πέφτουν βαριά» με ένα απλό κρυολόγημα
