Μια μικρή μελέτη για αθλητές ακραίας αντοχής άνοιξε νέα συζήτηση γύρω από τον καρκίνο του παχέος εντέρου και τους μαραθωνοδρόμους, καθώς εντόπισε αυξημένα ποσοστά προκαρκινικών πολυπόδων.
Οι ειδικοί, ωστόσο, ξεκαθαρίζουν ότι οι δρομείς δεν πρέπει να ανησυχήσουν υπερβολικά και ότι η άσκηση παραμένει σημαντικός σύμμαχος της υγείας.
Η παρατήρηση που οδήγησε στη μελέτη
Ο ογκολόγος Timothy Cannon άρχισε να εξετάζει μια πιθανή σύνδεση το 2019, όταν μέσα σε διάστημα έξι μηνών αντιμετώπισε τρεις ασυνήθιστα νέους ασθενείς με προχωρημένο καρκίνο του παχέος εντέρου. Δύο από αυτούς ήταν στην ηλικιακή ομάδα των 30 ετών και ένας στην ομάδα των 40 ετών.
Κοινό χαρακτηριστικό τους, σύμφωνα με όσα ανέφερε ο ίδιος στην Washington Post, ήταν ότι και οι τρεις ασθενείς είχαν έντονη και συστηματική ενασχόληση με δρόμους μεγάλης απόστασης. Συμμετείχαν τακτικά σε υπερμαραθώνιους ή σε πολλούς μαραθωνίους, χωρίς να έχουν γνωστούς παράγοντες κινδύνου για τη νόσο.
Ο Cannon, συνδιευθυντής του προγράμματος γαστρεντερικών καρκίνων στο Inova Schar Cancer Institute, θεώρησε ότι το μοτίβο άξιζε περαιτέρω διερεύνηση. Έτσι, ακολούθησε μελέτη σε 94 δρομείς ηλικίας 35 έως 50 ετών, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τουλάχιστον πέντε μαραθωνίους ή δύο υπερμαραθώνιους.
Τι έδειξαν οι κολονοσκοπήσεις
Τα ευρήματα προκάλεσαν ενδιαφέρον, αλλά και προσεκτικές επιφυλάξεις. Σχεδόν οι μισοί από τους συμμετέχοντες είχαν πολύποδες στο παχύ έντερο, ενώ το 15% εμφάνισε προχωρημένα αδενώματα, τα οποία συνδέονται στενότερα με τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, τα ποσοστά αυτά ήταν υψηλότερα από εκείνα που συνήθως καταγράφονται σε προληπτικές κολονοσκοπήσεις ενηλίκων προς το τέλος της δεκαετίας των 40 ετών. Σε ιστορικά δεδομένα, η συχνότητα τέτοιων ευρημάτων κυμαίνεται περίπου από 1,2% έως 6%.
Ωστόσο, το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό. Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη αν η μελέτη συμπεριέλαβε τυχαία άτομα με ήδη αυξημένο κίνδυνο, τα οποία έτυχε να είναι και αθλητές ακραίας αντοχής, ή αν η ίδια η έντονη δρομική δραστηριότητα μπορεί να σχετίζεται με τα αυξημένα ποσοστά πολυπόδων.
Γιατί οι ειδικοί ζητούν ψυχραιμία
Ο Cannon αναγνώρισε ότι η μελέτη δεν μπορεί να δώσει οριστικές απαντήσεις, καθώς δεν υπήρχε ομάδα ελέγχου με μη δρομείς. Παρ’ όλα αυτά, υποστήριξε ότι υπάρχει ένα σήμα που αξίζει προσοχής και περαιτέρω διερεύνησης.
Την ίδια στιγμή, άλλοι ειδικοί προειδοποιούν ότι δεν πρέπει να εξαχθούν βιαστικά συμπεράσματα. Η Amy S. Oxentenko χαρακτήρισε τη μελέτη ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αλλά ταυτόχρονα πολύ προκαταρκτική. Όπως τόνισε, οι δρομείς δεν πρέπει να πανικοβληθούν.
Η ίδια γραμμή επιφυλακτικότητας διατρέχει και τις τοποθετήσεις άλλων επιστημόνων. Η άσκηση έχει συνδεθεί επανειλημμένα με σημαντικά οφέλη για τη συνολική υγεία και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι μια μικρή μελέτη δεν μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα γύρω από τη σημασία της φυσικής δραστηριότητας.
Πιθανοί μηχανισμοί υπό διερεύνηση
Οι ερευνητές εξετάζουν και πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς που θα μπορούσαν, θεωρητικά, να εξηγήσουν τη συσχέτιση. Ο Cannon ανέφερε ότι η παρατεταμένη άσκηση αντοχής μπορεί να απομακρύνει μέρος της αιματικής ροής από το έντερο, καθώς ο οργανισμός τη διοχετεύει σε μυϊκές ομάδες που καταπονούνται έντονα.
Αυτό, σε συνδυασμό με επαναλαμβανόμενο στρες, φλεγμονή και ερεθισμό του εντερικού τοιχώματος, θα μπορούσε να επηρεάσει την επένδυση του εντέρου. Ο ίδιος συνέδεσε αυτή την υπόθεση με συμπτώματα που αναφέρουν συχνά αθλητές αντοχής, όπως ναυτία, κράμπες και αιμορραγία από το ορθό.
Πρόκειται, ωστόσο, για μη αποδεδειγμένο μηχανισμό. Η θεωρία βασίζεται στην ιδέα ότι επαναλαμβανόμενοι μικροτραυματισμοί και κύκλοι επούλωσης μπορεί, σε βάθος χρόνου, να αυξήσουν τον κίνδυνο μεταλλάξεων. Προς το παρόν, οι επιστήμονες δεν έχουν αποδείξει αιτιώδη σχέση.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται
Ο Eric McGlinchey, ο οποίος συμμετείχε στη μελέτη, ανέφερε ότι οι γαστρεντερικές ενοχλήσεις είναι συχνές στους δρομείς μεγάλων αποστάσεων. Όπως είπε, πολλοί αθλητές έχουν βιώσει ανάλογα συμπτώματα. Ο ίδιος ανέφερε ότι εντοπίστηκαν πολλαπλοί μη προχωρημένοι πολύποδες.
Η Sara Campbell, από το Rutgers University, συνέστησε επίσης προσοχή. Τόνισε ότι συμπτώματα όπως η αιμορραγία πρέπει να αξιολογούνται ιατρικά, αλλά προειδοποίησε ότι το χειρότερο πιθανό αποτέλεσμα θα ήταν να θεωρήσει το κοινό ότι το τρέξιμο κάνει κακό στην υγεία.
Σύμφωνα με την ίδια, το τρέξιμο είναι ωφέλιμο και, στις περισσότερες περιπτώσεις, ευεργετικό και για το έντερο. Το μήνυμα των ειδικών είναι σαφές: οι δρομείς πρέπει να συνεχίσουν να ασκούνται, αλλά να μην αγνοούν επίμονα ή ασυνήθιστα συμπτώματα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος παχέος εντέρου: Η τοξίνη του εντέρου που ανησυχεί τους επιστήμονες
Συναγερμός για «τσουνάμι» καρκίνου παχέος εντέρου στους νεότερους ενήλικες
