Η σωματική δραστηριότητα φαίνεται να αποκτά κεντρικό ρόλο στη θεραπεία ψυχικών διαταραχών. Μεγάλη διεθνής ανάλυση δείχνει ότι η άσκηση μειώνει κατάθλιψη και άγχος σε βαθμό αντίστοιχο των φαρμάκων, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιείται σε ομάδες ή υπό επίβλεψη.
Η συστηματική σωματική δραστηριότητα δεν λειτουργεί απλώς υποστηρικτικά· σε πολλές περιπτώσεις μπορεί να αποτελέσει βασική θεραπευτική επιλογή. Νέα εκτεταμένη ανάλυση δείχνει ότι η άσκηση προσφέρει αποτελέσματα αντίστοιχα ή και ισχυρότερα από φάρμακα και ψυχοθεραπεία, ιδιαίτερα όταν γίνεται με επίβλεψη ή σε ομάδες.
Η άσκηση ως θεραπεία πρώτης γραμμής
Αερόβιες δραστηριότητες — όπως τρέξιμο και κολύμπι — μπορούν να μειώσουν ουσιαστικά τα συμπτώματα κατάθλιψης και αγχώδους διαταραχής. Σύμφωνα με μετα-μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Sports Medicine, η βελτίωση ήταν συγκρίσιμη και συχνά ανώτερη από τις κλασικές παρεμβάσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ότι η ανταπόκριση αυξάνεται όταν η άσκηση πραγματοποιείται:
-
με καθοδήγηση επαγγελματία
-
σε ομαδικό περιβάλλον
Οι κοινωνικές αλληλεπιδράσεις φαίνεται να ενισχύουν τον νευροβιολογικό αντίκτυπο, πιθανώς μέσω ντοπαμινεργικών και οξυτοκινεργικών μηχανισμών.
Πόσο γρήγορα εμφανίζεται το όφελος
Για το άγχος, ακόμη και δίμηνα προγράμματα χαμηλής έντασης αρκούν ώστε να επιτευχθεί το μέγιστο θεραπευτικό αποτέλεσμα.
Για την κατάθλιψη, η αερόβια άσκηση αύξησης καρδιακού ρυθμού είχε την ισχυρότερη επίδραση, ενώ βάρη, γιόγκα και τάι τσι παρουσίασαν μικρότερη αλλά ουσιαστική βελτίωση.
Το συνολικό όφελος αξιολογήθηκε:
-
μέτριο για την κατάθλιψη
-
χαμηλό έως μέτριο για το άγχος
Ανάλογη αποτελεσματικότητα παρουσιάζουν και τα αντικαταθλιπτικά ή η ψυχοθεραπεία σε μεγάλο ποσοστό ασθενών.
Ποιοι ωφελούνται περισσότερο
Η ανάλυση εξέτασε 81 μετα-αναλύσεις, σχεδόν 80.000 συμμετέχοντες και περίπου 1.000 τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές.
Τα ισχυρότερα αποτελέσματα εμφανίστηκαν:
-
σε ηλικίες 18-30 ετών
-
σε γυναίκες μετά τον τοκετό
Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή οι ομάδες αυτές συχνά δυσκολεύονται να έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας.
Σε παγκόσμιο επίπεδο περίπου 1 στους 4 ανθρώπους θα εμφανίσει κάποια στιγμή κατάθλιψη ή αγχώδη διαταραχή, ενώ 15-20% των γυναικών παρουσιάζουν κατάθλιψη μέσα στον πρώτο χρόνο μετά τη γέννα.
Γιατί λειτουργεί
Η άσκηση ενεργοποιεί πολλαπλά βιολογικά μονοπάτια:
-
αυξάνει BDNF και νευρογένεση στον ιππόκαμπο
-
μειώνει συστηματική φλεγμονή
-
ρυθμίζει τον άξονα HPA και την κορτιζόλη
-
βελτιώνει τον ύπνο και τον κιρκάδιο ρυθμό
Η επίδραση είναι πολυπαραγοντική και εξηγεί γιατί συχνά ξεπερνά μονοθεραπείες.
Δεν αντικαθιστά πάντα τη φαρμακευτική αγωγή
Οι ερευνητές δεν συστήνουν διακοπή αντικαταθλιπτικών ή ψυχοθεραπείας. Σε σοβαρή κατάθλιψη, η κινητοποίηση αποτελεί από μόνη της εμπόδιο, άρα απαιτείται συνδυαστική προσέγγιση.
Η άσκηση λειτουργεί καλύτερα ως βασικός πυλώνας ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού πλάνου.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Γιατί η γυμναστική δεν αποδίδει, παρότι κάνετε τα πάντα σωστά
Αυτή η άσκηση γυμναστικής είναι η σωστή, εάν έχετε… αϋπνία
