Η απώλεια ύψους μετά τα 40 είναι συχνή, όμως σε ορισμένες περιπτώσεις κρύβει οστεοπόρωση ή συμπιεστικά κατάγματα στη σπονδυλική στήλη. Η σωστή διατροφή, η βιταμίνη D, η άσκηση και η βελτίωση της στάσης μπορούν να περιορίσουν την περαιτέρω μείωση.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η απώλεια ύψους μετά τη μέση ηλικία αποτελεί συχνό φαινόμενο, όμως δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται πάντα ως «φυσιολογική» λεπτομέρεια της γήρανσης. Η υγεία των οστών, η κατάσταση της σπονδυλικής στήλης, η μυϊκή δύναμη και η στάση του σώματος παίζουν καθοριστικό ρόλο στο πόσο όρθιοι και λειτουργικοί παραμένουμε με τα χρόνια.
Η ερώτηση του ασθενούς
«Είμαι 68 ετών. Παλαιότερα είχα ύψος 5 πόδια και 9 ίντσες, δηλαδή περίπου 1,75 μ. Στην τελευταία επίσκεψη στον γιατρό μου, το ύψος μου μετρήθηκε λίγο πάνω από 5 πόδια και 7 ίντσες, περίπου 1,70 μ. Τι με κάνει να “κονταίνω” και τι μπορώ να κάνω για να το σταματήσω;»
Η απάντηση ξεκινά από ένα βασικό δεδομένο: από την ηλικία των 40 ετών και μετά, οι περισσότεροι άνθρωποι χάνουν σταδιακά λίγο ύψος. Η μείωση αυτή συχνά επιταχύνεται στις επόμενες δεκαετίες. Αν και πολλοί παράγοντες συμβάλλουν σε αυτή την αλλαγή, δύο σημεία έχουν ιδιαίτερη σημασία: η διατήρηση της οστικής πυκνότητας και η βελτίωση της στάσης του σώματος.
Ο ρόλος της οστεοπόρωσης στη μείωση του ύψους
Όταν ένα οστό στο ισχίο ή στον καρπό σπάσει λόγω οστεοπόρωσης, οι περισσότεροι φαντάζονται ένα κλασικό κάταγμα. Στη σπονδυλική στήλη, όμως, τα πράγματα λειτουργούν διαφορετικά. Οι σπόνδυλοι, όταν γίνουν λεπτοί και αδύναμοι, δεν «ραγίζουν» απλώς. Μπορεί να συμπιεστούν και να καθίσουν, όπως ένα χαρτονένιο κουτί που πιέζεται από μεγάλο βάρος.
Αυτά τα κατάγματα ονομάζονται συμπιεστικά κατάγματα σπονδύλων. Σε πολλές περιπτώσεις συμβαίνουν χωρίς κάποιο εμφανές τραύμα ή ατύχημα. Ο άνθρωπος μπορεί να μη θυμάται πτώση, χτύπημα ή απότομη κίνηση. Μερικές φορές δεν νιώθει καν πόνο. Άλλες φορές, ένας σπόνδυλος υποχωρεί ξαφνικά και προκαλεί έντονη ενόχληση ή οξύ πόνο στη μέση ή στην πλάτη.
Όλα τα συμπιεστικά κατάγματα της σπονδυλικής στήλης μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια ύψους. Όσο περισσότεροι σπόνδυλοι συμπιέζονται, τόσο περισσότερο αλλάζει η στάση του κορμού και τόσο πιο αισθητή γίνεται η μείωση του αναστήματος.
Πώς μειώνεται ο κίνδυνος περαιτέρω απώλειας ύψους
Η προστασία από νέα απώλεια ύψους περνά σε μεγάλο βαθμό από την πρόληψη και την αντιμετώπιση της οστεοπόρωσης. Η διατροφή παίζει βασικό ρόλο. Ένα διατροφικό πλάνο πλούσιο σε ασβέστιο βοηθά στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας. Το σώμα χρειάζεται επαρκές ασβέστιο για να στηρίζει τη δομή των οστών και να περιορίζει τη σταδιακή αδυναμία τους.
Παράλληλα, αξίζει να συζητήσει κανείς με τον γιατρό του αν χρειάζεται καθημερινή λήψη βιταμίνης D. Η βιταμίνη D βοηθά τον οργανισμό να απορροφά καλύτερα το ασβέστιο και συνδέεται άμεσα με την υγεία των οστών.
Εξίσου σημαντικός είναι ο έλεγχος της οστικής πυκνότητας. Όποιος δεν έχει κάνει σχετική εξέταση, καλό είναι να ρωτήσει τον γιατρό του αν χρειάζεται να την προγραμματίσει. Η μέτρηση μπορεί να δείξει αν τα οστά έχουν χάσει πυκνότητα και αν χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή για την οστεοπενία ή την οστεοπόρωση.
Η άσκηση κρατά τα οστά πιο δυνατά
Τα υγιή οστά χρειάζονται κίνηση. Η καθημερινή άσκηση, όπως το περπάτημα, αλλά και η προπόνηση με αντιστάσεις ή βάρη, ασκούν ελεγχόμενη πίεση στα οστά. Αυτή η μηχανική φόρτιση βοηθά στη διατήρηση της οστικής αντοχής.
Δεν χρειάζεται πάντα έντονη άσκηση. Η συνέπεια έχει μεγαλύτερη αξία. Το τακτικό περπάτημα, οι απλές ασκήσεις ενδυνάμωσης και η σταδιακή βελτίωση της μυϊκής μάζας μπορούν να στηρίξουν όχι μόνο τα οστά, αλλά και την ισορροπία. Έτσι μειώνεται και ο κίνδυνος πτώσεων, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα για κατάγματα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Η στάση του σώματος μπορεί να αφαιρεί πόντους
Η απώλεια ύψους δεν οφείλεται μόνο στα οστά. Η στάση του σώματος μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να φαίνεται και να μετριέται πιο κοντός. Όσοι περνούν πολλές ώρες μπροστά σε υπολογιστή συχνά γέρνουν προς την οθόνη. Η πλάτη καμπουριάζει, οι ώμοι στρέφονται προς τα εμπρός και ο αυχένας μετακινείται σε θέση που επιβαρύνει τη σπονδυλική στήλη.
Οι αδύναμοι μύες της πλάτης και της κοιλιάς επιδεινώνουν αυτή την εικόνα. Όταν ο κορμός δεν στηρίζεται επαρκώς, το σώμα δυσκολεύεται να διατηρήσει όρθια και σταθερή στάση. Με τον χρόνο, η κακή στάση γίνεται συνήθεια και η απώλεια ύψους φαίνεται μεγαλύτερη.
Δύο απλές ασκήσεις για πιο δυνατό κορμό
Δύο ασκήσεις που μπορούν να βοηθήσουν στην ενδυνάμωση των μυών του κορμού και στη βελτίωση της στάσης είναι η άσκηση Superman και η σανίδα.
Για την άσκηση Superman, ξαπλώστε μπρούμυτα με τα χέρια τεντωμένα πάνω από το κεφάλι. Σηκώστε ταυτόχρονα τα πόδια, τους ώμους και τα χέρια από το πάτωμα. Κρατήστε τη θέση για δύο έως τρία δευτερόλεπτα, χαλαρώστε και επαναλάβετε περίπου πέντε φορές.
Για τη σανίδα, ξαπλώστε μπρούμυτα με τους πήχεις στο πάτωμα, τα πόδια τεντωμένα και τα πέλματα κοντά μεταξύ τους. Πιέστε τους πήχεις στο έδαφος και σηκώστε το σώμα, ώστε να σχηματίζει ευθεία γραμμή από το κεφάλι και τον αυχένα μέχρι τα πόδια. Κρατήστε το βλέμμα προς τα κάτω και ενεργοποιήστε τους κοιλιακούς. Μην αφήνετε τη λεκάνη να ανεβαίνει ή να πέφτει. Κρατήστε τη θέση έως 30 δευτερόλεπτα, χαμηλώστε το σώμα, ξεκουραστείτε και επαναλάβετε δύο ή τρεις φορές.
Αν η κλασική σανίδα προκαλεί ενόχληση, μπορεί να γίνει πιο ήπια εκδοχή με τα χέρια σε θέση κάμψης, δηλαδή με τις παλάμες στο πάτωμα. Σε κάθε περίπτωση, όσοι έχουν πόνο στη μέση, ιστορικό κατάγματος ή γνωστή οστεοπόρωση πρέπει να συμβουλεύονται γιατρό ή φυσικοθεραπευτή πριν ξεκινήσουν νέο πρόγραμμα άσκησης.
Τι πρέπει να κρατήσουμε
Το «κόντεμα» με την ηλικία δεν έχει μία μόνο αιτία. Μπορεί να συνδέεται με οστεοπόρωση, συμπιεστικά κατάγματα, εκφύλιση της σπονδυλικής στήλης, μυϊκή αδυναμία και κακή στάση σώματος. Η σωστή διατροφή, η επάρκεια βιταμίνης D, ο έλεγχος οστικής πυκνότητας και η συστηματική άσκηση μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο περαιτέρω απώλειας ύψους.
Η απώλεια δύο ή περισσότερων εκατοστών, ειδικά όταν εμφανίζεται σχετικά γρήγορα ή συνοδεύεται από πόνο στην πλάτη, αξίζει ιατρική αξιολόγηση. Η έγκαιρη διάγνωση της οστεοπόρωσης και η ενίσχυση της μυϊκής στήριξης μπορούν να βοηθήσουν έναν άνθρωπο να σταθεί πιο όρθιος, πιο σταθερός και πιο ασφαλής στην καθημερινότητά του.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Απάτες ύψους 3,5 εκατ. σε βάρος του ΕΟΠΥΥ – Συνελήφθησαν 16 άτομα
Η άσκηση δεν χρειάζεται υπερβολές: Οι απλοί κανόνες για φυσική κατάσταση
