Μια καινοτόμος επιστημονική προσέγγιση προτείνει την πρόληψη της ουλίτιδας όχι μέσω της εξόντωσης των βακτηρίων, αλλά μέσω της παρεμβολής στην επικοινωνία τους, διατηρώντας την ισορροπία του στοματικού μικροβιώματος.
-
Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Οι επιστήμονες εξερευνούν μια ριζικά διαφορετική προσέγγιση για την πρόληψη της ουλίτιδας και της περιοδοντικής νόσου: όχι την εξόντωση των βακτηρίων, αλλά την τροποποίηση της συμπεριφοράς τους. Νέα έρευνα δείχνει ότι η διακοπή της χημικής επικοινωνίας μεταξύ των βακτηρίων στο στόμα μπορεί να οδηγήσει σε πιο υγιείς μικροβιακές κοινότητες και να περιορίσει τη νόσο.
Όταν τα βακτήρια «συνομιλούν»
Στο ανθρώπινο στόμα φιλοξενούνται περίπου 700 διαφορετικά είδη βακτηρίων, τα οποία επικοινωνούν διαρκώς μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται quorum sensing. Μέσω χημικών σημάτων, τα βακτήρια συντονίζουν τη συμπεριφορά τους, σχηματίζουν βιοφίλμ και προσαρμόζονται στο περιβάλλον τους.
Πολλά από αυτά τα βακτήρια χρησιμοποιούν μόρια γνωστά ως N-acyl homoserine lactones (AHLs) για να «στέλνουν μηνύματα», ρυθμίζοντας συλλογικές δράσεις που μπορεί να ευνοούν είτε την υγεία είτε τη νόσο.
Η έρευνα στοχεύει την οδοντική πλάκα
Ερευνητές από το University of Minnesota, σε συνεργασία μεταξύ της Σχολής Βιολογικών Επιστημών και της Οδοντιατρικής Σχολής, μελέτησαν πώς επικοινωνούν τα βακτήρια μέσα στην οδοντική πλάκα και αν αυτή η επικοινωνία μπορεί να διακοπεί σκόπιμα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό npj Biofilms and Microbiomes, έδειξε ότι η παρεμπόδιση των χημικών σημάτων δεν καταστρέφει τα βακτήρια, αλλά αλλάζει τη σύνθεση της μικροβιακής κοινότητας προς πιο ευεργετικά είδη.
Τα βασικά συμπεράσματα της μελέτης περιλαμβάνουν:
-
Τα βακτήρια της οδοντικής πλάκας παράγουν σήματα AHL σε περιοχές με οξυγόνο (πάνω από τη γραμμή των ούλων), τα οποία ανιχνεύονται ακόμη και σε αναερόβιες περιοχές κάτω από τα ούλα.
-
Η εξουδετέρωση των AHL σημάτων με ένζυμα που ονομάζονται λακτονάσες οδήγησε σε αύξηση βακτηρίων που συνδέονται με καλή στοματική υγεία.
-
Η στοχευμένη ρύθμιση της επικοινωνίας μπορεί να «αναδιαμορφώσει» την οδοντική πλάκα σε λιγότερο παθογόνα σχήματα.
Η οδοντική πλάκα ως οικοσύστημα
Όπως εξηγεί ο Mikael Elias, αναπληρωτής καθηγητής και επικεφαλής της μελέτης, η οδοντική πλάκα εξελίσσεται σταδιακά, παρόμοια με ένα οικοσύστημα. Τα πρώτα βακτήρια που εγκαθίστανται είναι συνήθως ακίνδυνα, ενώ αργότερα προστίθενται είδη που συνδέονται στενά με την περιοδοντική νόσο, όπως το Porphyromonas gingivalis.
Η διακοπή των χημικών σημάτων φαίνεται να εμποδίζει αυτή τη μετάβαση προς τις παθογόνες κοινότητες, διατηρώντας την πλάκα σε «υγιές» στάδιο.
Ο ρόλος του οξυγόνου
Σημαντικό εύρημα της μελέτης είναι ότι η δράση των σημάτων quorum sensing διαφέρει ανάλογα με τη διαθεσιμότητα οξυγόνου. Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η ενίσχυση ή η παρεμπόδιση των AHL σημάτων μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα πάνω και κάτω από τη γραμμή των ούλων, στοιχείο που έχει κρίσιμη σημασία για τη μελλοντική θεραπευτική εφαρμογή.
Προς θεραπείες που σέβονται το μικροβίωμα
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση της βακτηριακής επικοινωνίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες για την περιοδοντική νόσο, αλλά και για άλλες παθήσεις όπου η διαταραχή του μικροβιώματος παίζει ρόλο, ακόμη και σε ορισμένες μορφές καρκίνου.
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από τα National Institutes of Health, ενώ τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη μελέτη διαφορών μεταξύ περιοχών του στόματος και σταδίων περιοδοντικής νόσου.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Σκόρδο αντί για στοματικό διάλυμα; Τι δείχνει νέα ανασκόπηση
Γιατί όσοι πάσχουν από περιοδοντίτιδα κινδυνεύουν με άνοια;
