Τα πρώτα, μικρά και λευκά παιδικά δόντια πέφτουν. Στη θέση τους, όμως, μπορεί να εμφανιστούν μόνιμα δόντια με κιτρινωπές ή καφέ κηλίδες, πιο εύθραυστα και ευαίσθητα από το αναμενόμενο. Για πολλούς γονείς, η εικόνα αυτή προκαλεί έκπληξη και ανησυχία.
Η κατάσταση ονομάζεται υπομεταλλικοποίηση γομφίων-τομέων, διεθνώς γνωστή ως molar incisor hypomineralisation ή MIH. Πρόκειται για μια οδοντική πάθηση που θεωρείται σχεδόν τόσο συχνή όσο η τερηδόνα, αλλά παραμένει ελάχιστα γνωστή εκτός της οδοντιατρικής κοινότητας. Ακόμη και μέσα στον χώρο της οδοντιατρικής, μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να διαγνωστεί λανθασμένα.
Το βασικό στοιχείο είναι ότι η MIH δεν προκαλείται από κακό βούρτσισμα, υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης ή κακές συνήθειες στοματικής υγιεινής. Η διαταραχή ξεκινά πολύ νωρίτερα, όταν σχηματίζεται η αδαμαντίνη των μόνιμων δοντιών, πριν ακόμη αυτά ανατείλουν στο στόμα του παιδιού.
Τι είναι η MIH και πώς επηρεάζει τα δόντια
Η αδαμαντίνη είναι το λεπτό εξωτερικό στρώμα των δοντιών και αποτελεί το σκληρότερο υλικό του ανθρώπινου σώματος. Στα παιδιά με MIH, η ανάπτυξή της έχει διαταραχθεί, με αποτέλεσμα να περιέχει λιγότερα ανόργανα στοιχεία και να είναι πιο αδύναμη.
Η διαταραχή συμβαίνει στα πρώτα χρόνια ζωής, ενώ τα δόντια σχηματίζονται μέσα στη γνάθο. Συνήθως αφορά την περίοδο από τη γέννηση έως περίπου την ηλικία των δύο ετών.
Ως αποτέλεσμα, τα δόντια μπορεί να εμφανίζουν λευκές, κίτρινες ή καφέ κηλίδες, να είναι πιο ευαίσθητα και να σπάνε ευκολότερα. Συχνότερα επηρεάζονται οι πρώτοι μόνιμοι γομφίοι, οι λεγόμενοι «εξάχρονοι γομφίοι», καθώς και τα πρόσθια δόντια.
Γιατί τα παιδιά μπορεί να αποφεύγουν το βούρτσισμα
Η MIH δεν είναι μόνο αισθητικό ζήτημα. Πολλά παιδιά με τη συγκεκριμένη πάθηση αισθάνονται πόνο ή έντονη ενόχληση κατά το βούρτσισμα, με αποτέλεσμα να το αποφεύγουν.
Επιπλέον, τα κρύα ή ζεστά τρόφιμα και ροφήματα μπορούν να προκαλέσουν ευαισθησία. Αυτό δυσκολεύει την καθημερινή στοματική υγιεινή και αυξάνει τον κίνδυνο τερηδόνας, καθώς η αδαμαντίνη είναι ήδη πιο ευάλωτη.
Στην πράξη, ένα παιδί με MIH μπορεί να κατηγορηθεί λανθασμένα ότι «δεν βουρτσίζει σωστά», ενώ στην πραγματικότητα αντιμετωπίζει πόνο και δυσκολία λόγω της ίδιας της δομής των δοντιών του.
Πόσο συχνή είναι η πάθηση
Στην κλινική διδασκαλίας του οδοντιατρικού νοσοκομείου του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης, οι ειδικοί βλέπουν συχνά παιδιά και νέους που χρειάζονται βοήθεια για MIH.
Η πάθηση επηρεάζει περίπου το 28% των παιδιών στη Σκανδιναβία και συγκαταλέγεται στις πιο διαδεδομένες οδοντικές διαταραχές. Μελέτες δείχνουν ότι είναι συχνή και στην Ευρώπη, ενώ φαίνεται να καταγράφεται λιγότερο συχνά σε περιοχές της Αφρικής και της Ασίας.
Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν ακόμη με βεβαιότητα γιατί υπάρχει αυτή η διαφορά. Πιθανοί παράγοντες είναι οι διαφορές στη διάγνωση και στην καταγραφή των περιστατικών, η συχνότητα νοσημάτων στην πρώιμη παιδική ηλικία και η γενετική προδιάθεση.
Οι πιθανές αιτίες που μελετούν οι επιστήμονες
Η MIH παραμένει σε μεγάλο βαθμό ένα ανοιχτό ερευνητικό ερώτημα για την οδοντιατρική. Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι επηρεάζει μεγάλο αριθμό παιδιών και ότι μπορεί να αφήσει τα μόνιμα δόντια μόνιμα πιο αδύναμα και αποχρωματισμένα. Ωστόσο, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως γιατί ορισμένα παιδιά την εμφανίζουν και άλλα όχι.
Η τρέχουσα έρευνα εξετάζει αρκετούς πιθανούς παράγοντες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται παρατεταμένες ή επαναλαμβανόμενες ασθένειες στα πρώτα χρόνια ζωής, όπως πυρετοί και λοιμώξεις, η μακροχρόνια χρήση αντιβιοτικών, επιπλοκές στην κύηση ή στον τοκετό, όπως πρόωρος τοκετός ή έλλειψη οξυγόνου, καθώς και περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης τον ρόλο ελλείψεων, όπως της βιταμίνης D, αλλά και πιθανής γενετικής ευαλωτότητας, που μπορεί να κάνει ορισμένα παιδιά πιο επιρρεπή.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Με τα σημερινά δεδομένα, η MIH δεν μπορεί να προληφθεί με συγκεκριμένο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς δεν πρέπει να αισθάνονται ενοχή όταν ένα παιδί εμφανίζει τη συγκεκριμένη πάθηση.
Ωστόσο, μπορούν να βοηθήσουν σημαντικά στη διαχείρισή της. Το συστηματικό βούρτσισμα και η χρήση οδοντόκρεμας με φθόριο έχουν μεγάλη σημασία, επειδή η αδαμαντίνη των επηρεασμένων δοντιών είναι πιο μαλακή και πιο δύσκολο να προστατευθεί.
Εξίσου σημαντικό είναι το παιδί να αναπτύξει καλή σχέση με τον οδοντίατρο. Οι ειδικοί συστήνουν στους γονείς να μιλούν θετικά για την οδοντιατρική φροντίδα και να εξηγούν ότι ο οδοντίατρος βοηθά τα δόντια να μη πονάνε και να μη σπάνε. Παράλληλα, το παιδί πρέπει να ενθαρρύνεται να περιγράφει πού και πώς πονάει ένα δόντι.
Πώς αντιμετωπίζεται η MIH από τον οδοντίατρο
Η θεραπευτική προσέγγιση εξαρτάται από τη βαρύτητα της πάθησης. Ο οδοντίατρος αξιολογεί την έκταση της βλάβης και ταξινομεί τα επηρεασμένα δόντια ως ήπια, μέτρια ή σοβαρά περιστατικά.
Στις ήπιες περιπτώσεις, οι γομφίοι μπορούν να προστατευθούν με συμπυκνωμένο φθοριούχο gel ή με διάφανη πλαστική επίστρωση, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος τερηδόνας και φθοράς.
Στις μέτριες περιπτώσεις, μπορεί να χρειαστούν προσωρινά σφραγίσματα. Επειδή τα δόντια είναι συχνά ιδιαίτερα ευαίσθητα, η τοπική αναισθησία είναι συνήθως απαραίτητη.
Στις σοβαρές περιπτώσεις, οι γομφίοι μπορεί να χρειαστούν σφραγίσματα ή, σε πιο προχωρημένες βλάβες, στεφάνη από ανοξείδωτο χάλυβα. Πρόκειται για ένα προστατευτικό κάλυμμα που βοηθά το δόντι να μη σπάσει και μειώνει τον πόνο και τον κίνδυνο τερηδόνας.
Πότε μπορεί να χρειαστεί αφαίρεση δοντιού
Σε σπάνιες περιπτώσεις, όταν η πρόγνωση ενός δοντιού είναι πολύ κακή, ο οδοντίατρος μπορεί να προτείνει την αφαίρεσή του. Αυτό συνήθως εξετάζεται στις ηλικίες μεταξύ οκτώ και δέκα ετών, ώστε η απόφαση να συνδυαστεί με την ανάπτυξη της οδοντοφυΐας και τον ορθοδοντικό σχεδιασμό.
Τα μπροστινά δόντια έχουν συνήθως ήπια έως μέτρια MIH και αρχικά μπορεί να μη χρειάζονται άμεση θεραπεία. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, όμως, συχνά ζητούν αισθητική αποκατάσταση, ειδικά όταν ο αποχρωματισμός επηρεάζει την εικόνα του χαμόγελου.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί λεύκανση σε συνδυασμό με νεότερες τεχνικές, όπως η διείσδυση λεπτής ρητίνης στην αδαμαντίνη. Η ρητίνη γεμίζει τα κενά στη δομή της αδαμαντίνης και μπορεί να μειώσει την ορατότητα των κηλίδων, δίνοντας πιο ομοιόμορφη εικόνα στο δόντι.
Στην ενήλικη ζωή, οι σοβαρά επηρεασμένοι γομφίοι μπορεί να χρειαστούν στεφάνη ή ένθετο πορσελάνης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τα εμφυτεύματα δεν συμπεριφέρονται όπως τα φυσικά δόντια
Γιατί τα δόντια δεν ανήκουν στο σκελετικό σύστημα
