Η στυτική δυσλειτουργία και η πρόωρη εκσπερμάτιση ανήκουν στις πιο συχνές σεξουαλικές διαταραχές στους άνδρες και, παρότι συχνά συνδέονται με την ηλικία, δεν αφορούν μόνο τους μεγαλύτερους. Εμφανίζονται και σε νεότερες ηλικίες, επηρεάζοντας ουσιαστικά την ποιότητα ζωής, την αυτοπεποίθηση, τη σχέση με τη σύντροφο και τη συνολική ψυχολογία του ζευγαριού.
Η συνύπαρξή τους δεν είναι σπάνια. Αντίθετα, φαίνεται να αποτελεί ένα συχνό κλινικό σενάριο, με τη μία διαταραχή να μπορεί να επιδεινώσει την άλλη και να δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο άγχους, απογοήτευσης και μειωμένης σεξουαλικής ικανοποίησης.
Η συνύπαρξη είναι πιο συχνή απ’ όσο νομίζουν πολλοί
Τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι η ταυτόχρονη παρουσία στυτικής δυσλειτουργίας και πρόωρης εκσπερμάτισης δεν αποτελεί εξαίρεση. Το ποσοστό συνύπαρξης προσεγγίζει το 20%, ενώ στην καθημερινή κλινική πράξη παρατηρείται ακόμη συχνότερα, καθώς έως και οι μισοί άνδρες με πρόωρη εκσπερμάτιση αναφέρουν ότι αντιμετωπίζουν και προβλήματα στύσης.
Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται αύξηση των διαγνώσεων αυτής της διπλής επιβάρυνσης, ιδιαίτερα σε νεότερους και μεσήλικες άνδρες που αναζητούν βοήθεια αρχικά για τη στυτική δυσλειτουργία. Το στοιχείο αυτό ενισχύει την άποψη ότι το πρόβλημα δεν είναι περιθωριακό, αλλά αφορά σημαντικό αριθμό ασθενών που συχνά διστάζουν να μιλήσουν ανοιχτά.
Δύο διαφορετικές παθήσεις που όμως αλληλεπιδρούν
Όπως επισημαίνει ο Επιστημονικός Υπεύθυνος της Menclinic, χειρουργός ανδρολόγος ουρολόγος δρ Αναστάσιος Λιβάνιος, η στυτική δυσλειτουργία και η πρόωρη εκσπερμάτιση είναι δύο διαφορετικές παθήσεις, με διαφορετικά χαρακτηριστικά, αλλά με σαφή πεδία αλληλεπίδρασης.
Η πρόωρη εκσπερμάτιση περιγράφεται ως η αδυναμία καθυστέρησης της εκσπερμάτισης σχεδόν σε όλες ή στις περισσότερες κολπικές διεισδύσεις, με χρόνο ενδοκολπικής εκσπερμάτισης κάτω από το ένα λεπτό στην πρωτοπαθή μορφή και κάτω από τα τρία λεπτά στη δευτεροπαθή. Η στυτική δυσλειτουργία, αντίστοιχα, αφορά την αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης στύσης επαρκούς για ικανοποιητική σεξουαλική απόδοση.
Στην πράξη, όμως, η γραμμή που τις χωρίζει δεν είναι πάντα καθαρή. Ένας άνδρας μπορεί να εμφανίσει και τις δύο ταυτόχρονα, είτε επειδή η μία οδήγησε στην άλλη είτε επειδή συνυπάρχουν ανεξάρτητα, εξαιτίας διαφορετικών οργανικών ή ψυχολογικών παραγόντων.
Οι βασικοί παράγοντες κινδύνου
Οι αιτίες της στυτικής δυσλειτουργίας είναι πολυπαραγοντικές. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται η υπέρταση, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης, η υψηλή χοληστερόλη, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, η υπερκατανάλωση αλκοόλ, η χρήση ουσιών, ορισμένα φάρμακα, οι διαταραχές ύπνου, η νόσος Peyronie, οι τραυματισμοί στη λεκάνη ή στον νωτιαίο μυελό, αλλά και χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης. Εξίσου σημαντικό ρόλο παίζουν το άγχος, το στρες, η κατάθλιψη και η ανησυχία για τη σεξουαλική επίδοση.
Για την πρωτοπαθή πρόωρη εκσπερμάτιση οι μηχανισμοί εξακολουθούν να ερευνώνται. Στη δευτεροπαθή μορφή, όμως, έχουν συσχετιστεί ορμονικές δυσλειτουργίες, λοιμώξεις του προστάτη ή της ουρήθρας, άγχος, κατάθλιψη, ενοχές, χαμηλή αυτοπεποίθηση, προβλήματα στη σχέση και πρώιμες σεξουαλικές εμπειρίες.
Το κοινό έδαφος ανάμεσα στις δύο διαταραχές είναι η έντονη ψυχολογική επιβάρυνση. Και οι δύο επηρεάζουν όχι μόνο τον άνδρα, αλλά και τη σχέση του, τη συναισθηματική του ευεξία και τη συνολική ποιότητα ζωής του ζευγαριού.
Ο φαύλος κύκλος άγχους και σεξουαλικής αποτυχίας
Η πρόωρη εκσπερμάτιση μπορεί να αυξήσει το σεξουαλικό άγχος και να οδηγήσει σε μη ικανοποιητικές επαφές, επηρεάζοντας τελικά τη στύση. Από την άλλη, η στυτική δυσλειτουργία δημιουργεί ένταση και αγωνία για την επόμενη επαφή, κάτι που συχνά επιδεινώνει τον έλεγχο της εκσπερμάτισης.
Έτσι δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος. Ο άνδρας που προσπαθεί να συγκρατήσει την εκσπερμάτιση μπορεί να μειώνει τη διέγερσή του σε βαθμό που να χάνει τη στύση. Αντίστροφα, όταν προσπαθεί με ένταση να πετύχει στύση, μπορεί να αυξάνει τόσο τη διέγερση ώστε να εκσπερματίζει πρόωρα. Το πρόβλημα συχνά γίνεται εντονότερο όταν δεν υπάρχει σταθερή σεξουαλική σχέση, καθώς η ψυχολογική πίεση μεγαλώνει.
Σύμφωνα με την Παγκόσμια Μελέτη Σεξουαλικών Στάσεων και Συμπεριφορών, η οποία αξιολόγησε περισσότερους από 13.600 ενήλικες 40 έως 80 ετών σε 29 χώρες, το 62,2% των ανδρών με πρόωρη εκσπερμάτιση εμφάνιζε και στυτική δυσλειτουργία, ενώ η ύπαρξη στυτικής δυσλειτουργίας φάνηκε να αυξάνει την πιθανότητα πρόωρης εκσπερμάτισης κατά 4 έως 11 φορές.
Γιατί παραμένουν υποδιαγνωσμένες και υποθεραπευμένες
Παρά τη συχνότητά τους, οι δύο διαταραχές εξακολουθούν να παραμένουν υποδιαγνωσμένες και υποθεραπευμένες. Ο κύριος λόγος είναι η ντροπή, η αμηχανία και η αίσθηση ταμπού που συνοδεύει ακόμα τη σεξουαλική υγεία, ιδιαίτερα στη χώρα μας.
Πολλοί άνδρες καθυστερούν να αναζητήσουν βοήθεια, φοβούνται ότι το πρόβλημα θα στιγματίσει την εικόνα τους ή προσπαθούν να το διαχειριστούν μόνοι τους. Αυτό όμως συνήθως παρατείνει την ταλαιπωρία και επιβαρύνει τόσο την προσωπική ψυχολογία όσο και τη σχέση.
Υπάρχει θεραπεία; Ναι, αλλά χρειάζεται σωστή προσέγγιση
Το βασικό μήνυμα είναι ότι και η στυτική δυσλειτουργία και η πρόωρη εκσπερμάτιση αντιμετωπίζονται. Η θεραπευτική προσέγγιση, όμως, πρέπει να είναι οργανωμένη, εξατομικευμένη και συχνά συνδυαστική.
Το πρώτο βήμα είναι η αλλαγή τρόπου ζωής και η μείωση των παραγόντων κινδύνου. Η συστηματική σωματική άσκηση, ιδιαίτερα η μέτρια έως έντονη αερόβια δραστηριότητα, θεωρείται από τις πιο αποτελεσματικές παρεμβάσεις για τη βελτίωση της στυτικής λειτουργίας. Σημαντική βοήθεια προσφέρουν επίσης η απώλεια βάρους όπου χρειάζεται, η διακοπή του καπνίσματος και η γενικότερη υιοθέτηση ενός πιο υγιεινού τρόπου ζωής.
Όταν απαιτείται περαιτέρω παρέμβαση, η θεραπεία συχνά ξεκινά από τη στυτική δυσλειτουργία, καθώς αυτή είναι συνήθως η αιτία που οδηγεί τον άνδρα στον ειδικό. Η πρώτη γραμμή θεραπείας είναι συνήθως φαρμακευτική, ενώ σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στα από του στόματος σκευάσματα υπάρχει η δυνατότητα ενδοπεϊκών ενέσεων.
Ο δρ Λιβάνιος αναφέρει επίσης τη θεραπεία με κρουστικά κύματα χαμηλής έντασης ως μια μη επεμβατική επιλογή που στοχεύει στην αποκατάσταση της αγγειακής λειτουργίας μέσω νεοαγγειογένεσης, δηλαδή δημιουργίας νέων αγγείων που ενισχύουν τη ροή του αίματος προς το πέος. Πρόκειται, όπως σημειώνει, για θεραπεία με θεραπευτικό δυναμικό και όχι απλώς για παρέμβαση στο σύμπτωμα.
Για πιο σοβαρές περιπτώσεις στυτικής δυσλειτουργίας υπάρχει και η χειρουργική λύση, όπως η υποδόρια εμφύτευση πεϊκής πρόθεσης, η οποία επιλέγεται όλο και συχνότερα από ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στα φάρμακα ή αναζητούν μόνιμη λύση.
Η πιο αποτελεσματική λύση είναι συνήθως ολιστική
Σε τόσο σύνθετα σεξουαλικά προβλήματα, η καλύτερη προσέγγιση συχνά δεν είναι μία μόνο θεραπεία. Ο συνδυασμός ιατρικής παρέμβασης, αλλαγών στον τρόπο ζωής και ψυχολογικής υποστήριξης προσφέρει συνήθως το καλύτερο αποτέλεσμα.
Γι’ αυτό και η υποστήριξη από εξειδικευμένο ψυχολόγο μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα χρήσιμη, όχι μόνο για τον άνδρα αλλά και για το ζευγάρι. Η ψυχολογική ενίσχυση βοηθά στη διαχείριση του άγχους, στην αποκατάσταση της επικοινωνίας και στη διατήρηση της συναισθηματικής και σεξουαλικής ζωής του ζευγαριού.
Η ουσία είναι ότι οι δύο αυτές διαταραχές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται με σιωπή ή παραίτηση. Η έγκαιρη αξιολόγηση από ειδικό μπορεί να αναδείξει τα πραγματικά αίτια και να οδηγήσει σε θεραπεία που βελτιώνει ουσιαστικά τη ζωή του ασθενούς και της συντρόφου του.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ψηφιακή θεραπεία για την πρόωρη εκσπερμάτιση: Νέα δεδομένα
Στυτική δυσλειτουργία: Πώς λειτουργούν Cialis και Viagra
