Μια νέα μελέτη του Πανεπιστημίου Cambridge επιχειρεί να απαντήσει σε ένα από τα πιο διαχρονικά ερωτήματα της ανθρώπινης συμπεριφοράς: πόσο μονογαμικό είναι το είδος μας σε σύγκριση με άλλα θηλαστικά. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι άνθρωποι τοποθετούνται στην «πρώτη κατηγορία» της μονογαμίας, αν και όχι στην κορυφή.
Άνθρωποι, κάστορες και μερικά ακόμη θηλαστικά μοιράζονται μια συμπεριφορά που σπάνια συναντάται στη φύση: τη μονογαμία. Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the Royal Society B, ο άνθρωπος εμφανίζεται σημαντικά πιο μονογαμικός από τους στενότερους εξελικτικούς συγγενείς του — χιμπατζήδες, γορίλες και δελφίνια.
Η ομάδα του εξελικτικού ανθρωπολόγου Mark Dyble ανέλυσε γενετικά δεδομένα αδελφών σε ανθρώπινους πληθυσμούς και άλλες ζωικές κοινωνίες για να υπολογίσει τη «βαθμολογία μονογαμίας» κάθε είδους. Οι ερευνητές εξηγούν ότι όσο περισσότερα πλήρη αδέλφια εμφανίζει ένας πληθυσμός, τόσο πιο σταθερά είναι τα ζευγάρια που τον απαρτίζουν.
Τα εντυπωσιακά ευρήματα της συγκριτικής ανάλυσης
Οι άνθρωποι συγκεντρώνουν ποσοστό μονογαμίας 66%, λίγο υψηλότερο από τα σουρικάτα – μερκατ (60%) αλλά χαμηλότερο από τους κάστορες που φτάνουν το 72%. Τα είδη αυτά αποτελούν τη «premier league της μονογαμίας», όπως τη χαρακτηρίζει η ερευνητική ομάδα.
Στον αντίποδα, τα κοινωνικά ευφυή δελφίνια και οι χιμπατζήδες —γνωστοί για τη σεξουαλικά ελεύθερη κοινωνική τους δομή— καταγράφουν μόλις 4%. Ακόμη και οι γορίλες, που ζουν σε χαρέμια με έναν κυρίαρχο αρσενικό, εμφανίζουν μόλις 6%.
Τι κάνει τον άνθρωπο ξεχωριστό
Παρότι οι ανθρώπινες κοινωνίες παρουσιάζουν τεράστια ποικιλία συστημάτων γάμου και σχέσεων, το βασικό μοτίβο παραμένει η μακροχρόνια σύναψη ζευγαριών. Αυτό —σύμφωνα με τη μελέτη— έχει παίξει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της κοινωνικής συνεργασίας που επέτρεψε στο είδος μας να κυριαρχήσει στον πλανήτη.
Ο Dyble τονίζει ότι οι άνθρωποι με τις χαμηλότερες τιμές πλήρων αδελφών (26%) παραμένουν πιο μονογαμικοί από τα πιο μονογαμικά μη-μονογαμικά ζώα (22%). Αυτό υποδηλώνει μια μοναδική εξελικτική σταθερά.
Γιατί δεν είμαστε στην κορυφή της μονογαμίας
Αν και ο άνθρωπος κατατάσσεται στην «πρώτη κατηγορία», δεν αγγίζει το επίπεδο της απόλυτης μονογαμίας κάποιων θηλαστικών όπως οι κάστορες ή οι λύκοι. Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η ανθρώπινη επιτυχία δεν οφείλεται αποκλειστικά στη μονογαμία, αλλά στον συνδυασμό ζευγαριών, εκτεταμένων οικογενειακών δικτύων και ισχυρών πολιτισμικών θεσμών.
Οι προεκτάσεις της μελέτης
Η Smallegange, πληθυσμιακή βιολόγος στο Newcastle, χαρακτηρίζει τη μελέτη «έξυπνο καινοτόμο τρόπο» μέτρησης της μονογαμίας στα θηλαστικά. Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η ανθρώπινη κοινωνική δομή είναι υβριδική: ούτε τελείως μονογαμική, ούτε καθαρά πολυγαμική.
Σε κάθε περίπτωση, η ανθρώπινη μονογαμία φαίνεται βαθιά ριζωμένη εξελικτικά, περισσότερο από όσο πολλοί υποθέτουν.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Γιατί αυξάνονται τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα;
Κονδυλώματα και HPV: Μύθοι και αλήθειες για τον ιό ανθρώπινων θηλωμάτων
