Η Γαλλική Εθνοσυνέλευση ενέκρινε νομοσχέδιο που θεσπίζει δικαίωμα πρόσβασης σε ιατρική βοήθεια για τον τερματισμό της ζωής ενηλίκων με σοβαρές και ανίατες ασθένειες. Η μεταρρύθμιση, η οποία προκαλεί έντονο ηθικό, πολιτικό και ιατρικό διάλογο, συνοδεύεται από αυστηρά κριτήρια και πολυεπίπεδο έλεγχο.
Οι Γάλλοι βουλευτές υιοθέτησαν την Τετάρτη 15 Ιουλίου 2026, σε τελική ψηφοφορία, το νομοσχέδιο που ανοίγει τον δρόμο για τη νομιμοποίηση του ιατρικώς υποβοηθούμενου θανάτου.
Η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε το κείμενο με 291 ψήφους υπέρ και 241 κατά, ολοκληρώνοντας μία μακρά και ιδιαίτερα φορτισμένη συζήτηση γύρω από το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, την αξιοπρέπεια στο τέλος της ζωής και την προστασία των ευάλωτων ασθενών.
Το νομοσχέδιο προβλέπει ότι ένας ασθενής που πληροί συγκεκριμένα και σωρευτικά κριτήρια θα μπορεί να ζητήσει και να λάβει θανατηφόρα ουσία. Ο ίδιος ο ασθενής θα χορηγεί κατά κανόνα την ουσία στον εαυτό του. Όταν όμως η φυσική του κατάσταση δεν το επιτρέπει, τη χορήγηση θα μπορεί να αναλαμβάνει γιατρός ή νοσηλευτής.
Ποιοι ασθενείς θα έχουν δικαίωμα πρόσβασης
Η νέα ρύθμιση δεν θεσπίζει ένα γενικό και ανεξέλεγκτο δικαίωμα στον υποβοηθούμενο θάνατο. Αντίθετα, περιορίζει την πρόσβαση σε ενηλίκους οι οποίοι είναι Γάλλοι πολίτες ή διαμένουν νόμιμα στη χώρα.
Παράλληλα, ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει:
- να πάσχει από σοβαρή και ανίατη ασθένεια που απειλεί τη ζωή του,
- να βρίσκεται σε προχωρημένο ή τελικό στάδιο της νόσου,
- να βιώνει συνεχή σωματική ή ψυχική οδύνη που συνδέεται άμεσα με την πάθησή του,
- να μπορεί να εκφράσει ελεύθερη, σαφή και πλήρως ενημερωμένη βούληση.
Η δυνατότητα λήψης ελεύθερης και συνειδητής απόφασης αποτελεί βασικό πυλώνα του νομοσχεδίου. Με τον τρόπο αυτό, ο νομοθέτης επιδιώκει να αποκλείσει περιπτώσεις στις οποίες η γνωστική κατάσταση, η εξωτερική πίεση ή η έλλειψη επαρκούς ενημέρωσης θα μπορούσαν να επηρεάσουν την επιλογή του ασθενούς.
Μακρόν: «Ζήτημα ζωής, οδύνης και αξιοπρέπειας»
Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε το θέμα βαθιά προσωπικό και εξαιρετικά σοβαρό, καθώς αγγίζει τη ζωή, την ανθρώπινη οδύνη και την αξιοπρέπεια.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, υπογράμμισε ότι η πολιτεία όφειλε να αφιερώσει χρόνο στην ακρόαση των πολιτών, στον διάλογο και στην κοινοβουλευτική συζήτηση.
Ο Γάλλος πρόεδρος υπενθύμισε επίσης ότι είχε δεσμευθεί από το 2022 να ανοίξει αυτή την πορεία μαζί με τη γαλλική κοινωνία. Όπως σημείωσε, η κυβέρνηση προχώρησε με σοβαρότητα, ταπεινότητα και σεβασμό στις δημοκρατικές διαδικασίες.
Ισχυρή κοινωνική υποστήριξη, βαθύς πολιτικός διχασμός
Οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν εδώ και χρόνια υψηλά ποσοστά αποδοχής της υποβοηθούμενης λήξης της ζωής στη Γαλλία. Σύμφωνα με έρευνα της Ifop που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2026, το 84% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι εγκρίνει το νομοσχέδιο.
Οι υποστηρικτές του θεωρούν ότι η μεταρρύθμιση προσφέρει μεγαλύτερη αυτονομία σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν αφόρητη και μη ανακουφιζόμενη οδύνη κατά το τέλος της ζωής τους.
Παράλληλα, υποστηρίζουν ότι οι αυστηρές προϋποθέσεις και ο ιατρικός έλεγχος μπορούν να προστατεύσουν τους ασθενείς από καταχρήσεις, πιέσεις ή αποφάσεις που δεν αντανακλούν την πραγματική τους βούληση.
Η Αν Ρεϊνό, εκπρόσωπος της γαλλικής Ένωσης για το Δικαίωμα στον Θάνατο με Αξιοπρέπεια, έθεσε το ερώτημα κατά πόσο μπορεί να θεωρηθεί ζωή μία κατάσταση στην οποία η οδύνη έχει στερήσει από τον ασθενή κάθε δυνατότητα δράσης.
Όπως υποστήριξε, οι ασθενείς θα μπορούν να αποφασίζουν οι ίδιοι πότε και με ποιον τρόπο επιθυμούν να πεθάνουν, όταν η οδύνη τους καταστεί αφόρητη και η ιατρική φροντίδα δεν μπορεί πλέον να την ανακουφίσει.
Οι αντιδράσεις από γιατρούς, Εκκλησία και συντηρητικούς
Οι αντίπαλοι του νομοσχεδίου εκφράζουν έντονη ανησυχία για τον κίνδυνο άσκησης άμεσης ή έμμεσης πίεσης σε ηλικιωμένους, βαριά ασθενείς, ανθρώπους με αναπηρία και άλλες ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Τμήματα της ιατρικής κοινότητας υποστηρίζουν ότι η αποστολή των επαγγελματιών υγείας πρέπει να παραμένει προσανατολισμένη στη θεραπεία, στην ανακούφιση του πόνου και στην παρηγορητική φροντίδα, χωρίς να περιλαμβάνει την ενεργή συμμετοχή στον τερματισμό της ζωής.
Η Καθολική Εκκλησία έχει επίσης αντιταχθεί στη μεταρρύθμιση. Η σύγκρουση απέκτησε ακόμη μεγαλύτερη ένταση όταν Γάλλος επίσκοπος απείλησε ότι θα αρνηθεί τη Θεία Κοινωνία σε βουλευτές που θα στηρίξουν το νομοσχέδιο.
Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών και συντηρητικός προεδρικός υποψήφιος Μπρινό Ρεταγιό δήλωσε ότι μία κοινωνία που βασίζεται στην αδελφοσύνη οφείλει να στηρίζει, να προστατεύει και να φροντίζει τους ανθρώπους, χωρίς να εγκαταλείπει τους πλέον ευάλωτους.
Η διαδικασία και οι ασφαλιστικές δικλίδες
Το νομοσχέδιο θεσπίζει συγκεκριμένη διαδικασία αξιολόγησης κάθε αιτήματος.
Ο ασθενής θα πρέπει αρχικά να υποβάλει επίσημο αίτημα σε γιατρό. Ο γιατρός θα εξετάζει αν πληρούνται τα προβλεπόμενα κριτήρια και θα συμβουλεύεται τουλάχιστον έναν ακόμη γιατρό και έναν δεύτερο επαγγελματία υγείας.
Η διαδικασία δεν θα βασίζεται, επομένως, στην απόφαση ενός μόνο προσώπου. Η διεπιστημονική αξιολόγηση αποσκοπεί στον έλεγχο της διάγνωσης, του σταδίου της νόσου, της έντασης της οδύνης και της ικανότητας του ασθενούς να λάβει ελεύθερη και ενημερωμένη απόφαση.
Εφόσον οι επαγγελματίες υγείας εγκρίνουν το αίτημα, ο ασθενής θα πρέπει να επιβεβαιώσει την απόφασή του μετά την παρέλευση περιόδου αναστοχασμού τουλάχιστον δύο ημερών.
Η περίοδος αυτή έχει στόχο να διασφαλίσει ότι η απόφαση παραμένει σταθερή και δεν αποτελεί αντίδραση σε μία προσωρινή κρίση, σε φόβο ή σε ανεπαρκώς αντιμετωπισμένο πόνο.
Δικαίωμα άρνησης για τους επαγγελματίες υγείας
Οι γιατροί, οι νοσηλευτές και οι υπόλοιποι επαγγελματίες υγείας θα μπορούν να αρνηθούν τη συμμετοχή τους στη διαδικασία για λόγους συνείδησης.
Ωστόσο, όποιος επιλέγει να εξαιρεθεί θα έχει την υποχρέωση να ενημερώνει τον ασθενή για επαγγελματίες υγείας που είναι διαθέσιμοι να εξετάσουν και να διεκπεραιώσουν το αίτημά του.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ηθική και επαγγελματική ελευθερία του υγειονομικού προσωπικού και στο δικαίωμα του ασθενούς να αποκτήσει πραγματική πρόσβαση στη διαδικασία που προβλέπει ο νόμος.
Τι ισχύει σε άλλες χώρες
Μορφές υποβοηθούμενου θανάτου ή ιατρικώς υποβοηθούμενης αυτοκτονίας επιτρέπονται ήδη σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ελβετία, το Βέλγιο και η Ολλανδία.
Τα νομικά πλαίσια διαφέρουν σημαντικά ως προς τις προϋποθέσεις, τον ρόλο των γιατρών, την κατάσταση της υγείας του ασθενούς και τον τρόπο χορήγησης της θανατηφόρας ουσίας.
Αντίστοιχες δυνατότητες παρέχουν και ορισμένες πολιτείες των Ηνωμένων Πολιτειών σε ασθενείς που βρίσκονται στο τελικό στάδιο ανίατης ασθένειας.
Η απόρριψη από τη Γερουσία και ο συνταγματικός έλεγχος
Η γαλλική Γερουσία, στην οποία κυριαρχεί η συντηρητική δεξιά, είχε απορρίψει το νομοσχέδιο. Ωστόσο, σύμφωνα με τη γαλλική κοινοβουλευτική διαδικασία, η Εθνοσυνέλευση διαθέτει τον τελευταίο λόγο όταν τα δύο νομοθετικά σώματα δεν καταλήγουν σε συμφωνία.
Παρά την τελική ψηφοφορία στην κάτω Βουλή, η θεσμική πορεία του κειμένου ενδέχεται να μην έχει ολοκληρωθεί.
Το Συνταγματικό Συμβούλιο μπορεί να κληθεί να εξετάσει κατά πόσο επιμέρους διατάξεις συμφωνούν με το γαλλικό Σύνταγμα. Μία τέτοια διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε αλλαγές ή σε ακύρωση συγκεκριμένων προβλέψεων πριν από την πλήρη εφαρμογή του νόμου.
Η ψήφιση του νομοσχεδίου αποτελεί, πάντως, μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που έχει επιχειρήσει η Γαλλία τις τελευταίες δεκαετίες στη νομοθεσία για το τέλος της ζωής.
Παράλληλα, η μεταρρύθμιση αναμένεται να διατηρήσει στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης την επάρκεια της παρηγορητικής φροντίδας, την προστασία των ευάλωτων ασθενών και τα όρια της προσωπικής αυτονομίας απέναντι στην ασθένεια και στον θάνατο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καύσωνες στη Βρετανία: Πάνω από 2.700 θάνατοι σε μόλις δύο μήνες
H Γαλλία αποζημιώνει την αντικατάσταση εμφυτευμάτων στήθους
