Με τη ΧΑΠ να παραμένει μία από τις σημαντικότερες αιτίες θνητότητας διεθνώς, φορείς της Υγείας και εκπρόσωποι ασθενών έστειλαν μήνυμα υπέρ της έγκαιρης ανίχνευσης, της ευρύτερης χρήσης της σπιρομέτρησης και της οργανωμένης ανάπτυξης προγραμμάτων πνευμονικής αποκατάστασης στην Ελλάδα.
Η έγκαιρη διάγνωση της Χρόνιας Αποφρακτικής Πνευμονοπάθειας, η ενίσχυση της πρόληψης και η θεσμική κατοχύρωση της πνευμονικής αποκατάστασης αναδείχθηκαν ως κρίσιμες προτεραιότητες σε πρωτοβουλία της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Εκπρόσωποι της Πολιτείας, της επιστημονικής κοινότητας, των ασθενών και της φαρμακοβιομηχανίας συνέκλιναν στην ανάγκη για πιο οργανωμένες, ισότιμες και μετρήσιμες παρεμβάσεις στη φροντίδα των ασθενών με ΧΑΠ.
Η ενημερωτική εκδήλωση με τίτλο «Σύγχρονες Παρεμβάσεις για την Ισότιμη Πρόσβαση των Ασθενών με ΧΑΠ στην Υγεία», που διοργάνωσε η Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία με την ευγενική χορηγία της Chiesi Hellas, ανέδειξε δύο βασικούς άξονες πολιτικής υγείας: την έγκαιρη ανίχνευση της νόσου και την πρόσβαση σε οργανωμένα προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης.
Η ΧΑΠ παραμένει μείζον ζήτημα δημόσιας υγείας
Κατά την έναρξη της εκδήλωσης, ο Πέτρος Μπακάκος, Καθηγητής Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ και Γενικός Γραμματέας της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας, υπογράμμισε ότι η ΧΑΠ αποτελεί την τρίτη αιτία θανάτου παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα αφορά το 8,5% του πληθυσμού. Όπως τόνισε, ο βασικός προδιαθεσικός παράγοντας παραμένει το κάπνισμα, γεγονός που καθιστά τη διακοπή του την πιο ουσιαστική παρέμβαση για την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.
Στο ίδιο πλαίσιο, ανέδειξε και τη σημασία της πνευμονικής αποκατάστασης ως της σημαντικότερης μη φαρμακευτικής παρέμβασης, με τεκμηριωμένο όφελος στη βελτίωση της ικανότητας για άσκηση και της ποιότητας ζωής των ασθενών.
Έγκαιρη διάγνωση: το μεγάλο κενό στη διαχείριση της ΧΑΠ
Η πρώτη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στην έγκαιρη διάγνωση της ΧΑΠ και στις παρεμβάσεις που μπορούν να περιορίσουν την υποδιάγνωση. Η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη, Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου Υγείας, περιέγραψε τη ΧΑΠ ως μια σύνθετη πρόκληση δημόσιας υγείας με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα και έδωσε έμφαση στον ρόλο της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις της Πολιτείας στρέφονται προς την πρόληψη, την έγκαιρη ανίχνευση και τη μείωση των ανισοτήτων στην πρόσβαση.
Από την πλευρά της, η Νικολέττα Ροβίνα, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και Ειδική Γραμματέας της ΕΠΕ, στάθηκε στις λανθασμένες αντιλήψεις που εξακολουθούν να καθυστερούν τη διάγνωση. Επισήμανε ότι η συστηματική αναζήτηση παραγόντων κινδύνου πέρα από το κάπνισμα, σε συνδυασμό με ευρύτερη αξιοποίηση της σπιρομέτρησης και ειδικών ερωτηματολογίων, μπορεί να οδηγήσει σε πρώιμη ανίχνευση της νόσου. Παράλληλα, έθεσε στο επίκεντρο την ανάγκη ευαισθητοποίησης των ιατρών για τα πρώιμα συμπτώματα και τους παράγοντες κινδύνου.
Τα δεδομένα από την κοινότητα δείχνουν το μέγεθος της υποδιάγνωσης
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στα αποτελέσματα του προγράμματος προληπτικού ελέγχου της Μονάδας Πρόληψης Αναπνευστικών Νοσημάτων της ΕΠΕ. Ο Χαράλαμπος Μόσχος, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ στο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία» και μέλος του Δ.Σ. της ΕΠΕ, ανέφερε ότι το 2025 η Μονάδα δραστηριοποιήθηκε σε 15 Νομούς και 39 Δήμους, προσφέροντας δωρεάν εξετάσεις σε 1.943 πολίτες. Από αυτούς, το 10% εμφάνισε ευρήματα αποφρακτικών νοσημάτων χωρίς να έχει προηγηθεί διάγνωση.
Τα στοιχεία αυτά ενισχύουν το επιχείρημα υπέρ της στοχευμένης πρόληψης και δείχνουν ότι οι οργανωμένες δράσεις στην κοινότητα μπορούν να περιορίσουν ουσιαστικά τις ανισότητες στην πρόσβαση και να οδηγήσουν σε έγκαιρη παραπομπή και αντιμετώπιση.
Η διακοπή καπνίσματος ως πύλη για προληπτικό έλεγχο
Η Παρασκευή Κατσαούνου, Καθηγήτρια Πνευμονολογίας και μέλος του Δ.Σ. της ΕΠΕ, ανέδειξε τη δυνατότητα σύνδεσης των προγραμμάτων πρόληψης με τα Ιατρεία Διακοπής Καπνίσματος. Όπως εξήγησε, οι τουλάχιστον πέντε συνεδρίες που περιλαμβάνει ένα τέτοιο πρόγραμμα δημιουργούν σταθερή θεραπευτική σχέση ανάμεσα στον καπνιστή και τον πνευμονολόγο, αλλά και ένα πρόσφορο πλαίσιο για πλήρη προληπτικό έλεγχο.
Σύμφωνα με τα πρώιμα αποτελέσματα από το Ιατρείο Διακοπής Καπνίσματος της Μονάδας Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας της Α΄ ΚΕΘ του ΓΝΑ «Ευαγγελισμός», σχεδόν όλοι οι καπνιστές αποδέχθηκαν τον έλεγχο με αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης και λειτουργικές δοκιμασίες αναπνοής. Η προσέγγιση αυτή οδήγησε σε πρώιμη διάγνωση καρκίνου στο 1,6% των καπνιστών, ενώ καταγράφηκε πρωτοδιάγνωση ΧΑΠ στο 5%, άσθματος στο 3,3% και στεφανιαίας νόσου στο 4,2%.
Η φωνή των ασθενών και η ανάγκη για ενεργητική προσέγγιση
Τη διάσταση της καθημερινότητας των ασθενών ανέδειξε ο Δημήτρης Κοντοπίδης, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Ασθενών με Πνευμονολογικά Νοσήματα «ΑΝΑΣΑ» και European Lung Foundation Chair. Όπως επισήμανε, η ΧΑΠ συχνά παραμένει αδιάγνωστη, επειδή τα συμπτώματα υποτιμώνται ή θεωρούνται φυσιολογικά από τους ίδιους τους ασθενείς.
Για τον λόγο αυτό, έθεσε την ανάγκη μιας πιο ενεργητικής στρατηγικής, με στοχευμένο έλεγχο σε πληθυσμούς υψηλού κινδύνου, ενίσχυση της σπιρομέτρησης στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα και ουσιαστική ενδυνάμωση των ασθενών μέσω συστηματικής ενημέρωσης και καταγραφής.
Πνευμονική αποκατάσταση: από την επιστημονική τεκμηρίωση στη θεσμική κατοχύρωση
Η δεύτερη θεματική ενότητα επικεντρώθηκε στην πνευμονική αποκατάσταση και στη μετάβαση από πιλοτικές παρεμβάσεις σε ένα εθνικά οργανωμένο πλαίσιο φροντίδας. Ο Μπάμπης Καραθάνος, Ειδικός Σύμβουλος Υπουργού Υγείας για θέματα Φαρμακευτικής Πολιτικής, χαρακτήρισε την πνευμονική αποκατάσταση μία από τις πιο τεκμηριωμένες παρεμβάσεις για τα χρόνια αναπνευστικά νοσήματα. Την ίδια στιγμή, παραδέχθηκε ότι στην Ελλάδα η πρόσβαση παραμένει περιορισμένη.
Όπως ανέφερε, ο στόχος είναι να διαμορφωθεί ένα συνεκτικό πλαίσιο, που θα περιλαμβάνει θεσμοθέτηση υπηρεσιών, ανάπτυξη δομών, εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας και σταδιακή διερεύνηση βιώσιμων μοντέλων αποζημίωσης.
Διεπιστημονική ομάδα και εξατομικευμένες παρεμβάσεις
Η Αφροδίτη Μπούτου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΑΠΘ και Υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας «Φυσιολογία & Παθοφυσιολογία Αναπνευστικού – Πνευμονική Κυκλοφορία – Αποκατάσταση» της ΕΠΕ, περιέγραψε την πνευμονική αποκατάσταση ως μια ολοκληρωμένη και εξατομικευμένη παρέμβαση, με βασικούς άξονες το δομημένο πρόγραμμα άσκησης και την αναπνευστική φυσικοθεραπεία. Όπως είπε, η διεθνής τεκμηρίωση δείχνει ότι η προσέγγιση αυτή βελτιώνει την ποιότητα ζωής και μειώνει τόσο τις παροξύνσεις όσο και τη χρήση υπηρεσιών υγείας.
Στην ανάγκη συντονιστικού ρόλου του πνευμονολόγου στάθηκε η Ανδριάνα Παπαϊωάννου, Επίκουρη Καθηγήτρια Πνευμονολογίας του ΕΚΠΑ και Υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας «Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια» της ΕΠΕ. Όπως σημείωσε, ο πνευμονολόγος έχει κεντρικό ρόλο από τη διάγνωση και την αξιολόγηση της αναπνευστικής λειτουργίας έως την επιλογή των κατάλληλων ασθενών και την παρακολούθηση της πορείας τους, σε συνεργασία με τη διεπιστημονική ομάδα.
Τα πιλοτικά προγράμματα έδωσαν μετρήσιμο όφελος
Η Κωνσταντίνα Δίπλα, Εργοφυσιολόγος και Καθηγήτρια στο ΤΕΦΑΑ Σερρών του ΑΠΘ, παρουσίασε τα αποτελέσματα από τα πιλοτικά προγράμματα της ΕΠΕ στους Δήμους Θεσσαλονίκης και Περιστερίου. Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις αυτές οδήγησαν σε αύξηση της αερόβιας ικανότητας, με βελτίωση του χρόνου μέγιστης και υπομέγιστης άσκησης έως και 20% με 23%, ενώ παράλληλα μειώθηκαν η δύσπνοια, η καρδιακή συχνότητα ηρεμίας, αλλά και τα επίπεδα άγχους και κατάθλιψης.
Στο ίδιο πνεύμα, η Άννα Χρηστάκου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Φυσικοθεραπείας του ΠΑΠΕΛ και Συντονίστρια του Επιστημονικού Τμήματος Καρδιοαγγειακής & Αναπνευστικής Φυσικοθεραπείας – Αποκατάστασης του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών, υπογράμμισε ότι η θεραπευτική άσκηση και οι τεχνικές αναπνευστικής φυσικοθεραπείας αποτελούν βασικούς πυλώνες της αποκατάστασης, με τεκμηριωμένο όφελος τόσο για τον ασθενή όσο και για το σύστημα υγείας.
Τα δεδομένα πραγματικού κόσμου και το επόμενο βήμα για τη ΧΑΠ
Ο Ηλίας Πυρνοκόκης, Head of Value, Access & External Affairs της Chiesi Hellas, σημείωσε ότι τα πιλοτικά προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης παράγουν κρίσιμα δεδομένα πραγματικού κόσμου, τα οποία μπορούν να υποστηρίξουν πιο αποτελεσματικές πολιτικές υγείας. Όπως είπε, η αξιοποίηση αυτών των στοιχείων αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διαμόρφωση ενός βιώσιμου και δομημένου πλαισίου πνευμονικής αποκατάστασης στη χώρα.
Το βασικό συμπέρασμα της εκδήλωσης ήταν σαφές: η έγκαιρη διάγνωση της ΧΑΠ και η οργανωμένη πρόσβαση στην πνευμονική αποκατάσταση δεν αποτελούν πλέον συμπληρωματικές επιλογές, αλλά κρίσιμες προϋποθέσεις για μια δικαιότερη και αποτελεσματικότερη πολιτική υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΧΑΠ: Ο «σιωπηλός δολοφόνος» που απειλεί 1.000.000 Έλληνες
ΧΑΠ: Ποιός απρόσμενος παράγοντας επιδεινώνει τις εξάρσεις της νόσου
