Ιδιαίτερα έντονη είναι φέτος η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Αττική, με τα κρούσματα να αυξάνονται γρήγορα μέσα στο καλοκαίρι. Ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, προειδοποιεί κυρίως ηλικιωμένους, ανοσοκατεσταλμένους και χρονίως πάσχοντες να προστατεύονται σχολαστικά από τα κουνούπια, ενώ ο ΕΟΔΥ εκτιμά ότι νέα περιστατικά είναι αναμενόμενα τις επόμενες εβδομάδες.
Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται οι υγειονομικές αρχές για τον ιό του Δυτικού Νείλου, καθώς η Αττική αποτελεί το επίκεντρο της φετινής κυκλοφορίας του ιού και ο αριθμός των κρουσμάτων αυξάνεται με ταχύ ρυθμό.
Μιλώντας στο ΕΡΤnews, ο πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΟΔΥ, καθηγητής Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, συνέστησε στους πολίτες και ιδιαίτερα στους παραθεριστές να μην υποτιμούν τα τσιμπήματα των κουνουπιών και να λαμβάνουν συστηματικά μέτρα προστασίας.
Η προειδοποίηση έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία ο ΕΟΔΥ έχει ήδη χαρακτηρίσει ιδιαίτερα έντονη την κυκλοφορία του ιού στην Περιφέρεια Αττικής και έχει επισημάνει ότι συνήθως τα περισσότερα περιστατικά καταγράφονται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου.
65 κρούσματα και έξι θάνατοι
Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία έως τις 5 Αυγούστου, στην Ελλάδα είχαν καταγραφεί 65 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Από αυτά, τα 54 περιστατικά παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Έντεκα ασθενείς είχαν ηπιότερες εκδηλώσεις ή δεν εμφάνισαν συμπτώματα από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Συνολικά είχαν καταγραφεί έξι θάνατοι, όλοι σε ασθενείς άνω των 65 ετών.
Παράλληλα, 20 ασθενείς νοσηλεύονταν, εκ των οποίων οκτώ σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας.
Η ταχύτητα αύξησης των περιστατικών είναι χαρακτηριστική: στις 29 Ιουλίου ο ΕΟΔΥ κατέγραφε 42 εγχώρια κρούσματα, 35 από τα οποία βρίσκονταν στην Αττική. Ο Οργανισμός είχε ήδη προειδοποιήσει τότε ότι ο αριθμός αναμένεται να αυξηθεί ακόμη περισσότερο μέσα στον Αύγουστο.
Η Αττική στο επίκεντρο
Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφεται στην Αττική και ιδιαίτερα σε περιοχές της Ανατολικής Αττικής.
Κρούσματα έχουν εμφανιστεί, μεταξύ άλλων, στους Δήμους Σπάτων – Αρτέμιδος, Μαρκοπούλου Μεσογαίας, Παλλήνης, Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης, Αχαρνών, Κρωπίας, Λαυρεωτικής, Μαραθώνος, Παιανίας και Ραφήνας – Πικερμίου.
Περιστατικά έχουν επίσης εντοπιστεί στον Βόρειο, Κεντρικό, Νότιο και Δυτικό Τομέα Αθηνών.
Ο ΕΟΔΥ τονίζει, ωστόσο, ότι ο ιός δεν αποτελεί πρόβλημα μόνο των περιοχών όπου έχουν ήδη καταγραφεί ασθενείς. Η γεωγραφική εξάπλωσή του δεν μπορεί να προβλεφθεί με ασφάλεια και για τον λόγο αυτό τα μέτρα προστασίας πρέπει να εφαρμόζονται σε ολόκληρη τη χώρα.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως από το τσίμπημα μολυσμένων «κοινών» κουνουπιών, κυρίως του γένους Culex.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από πτηνά που φέρουν τον ιό και στη συνέχεια μπορούν να τον μεταδώσουν στον άνθρωπο και σε άλλα θηλαστικά.
Ο άνθρωπος θεωρείται συνήθως «τελικός ξενιστής», καθώς η ποσότητα του ιού στο αίμα του δεν είναι αρκετή ώστε ένα κουνούπι να μολυνθεί και να συνεχίσει τον κύκλο μετάδοσης.
Ο ιός δεν μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω της καθημερινής επαφής, όπως με άγγιγμα, φιλί ή σεξουαλική επαφή. Πολύ σπάνια έχουν αναφερθεί μεταδόσεις μέσω μεταγγίσεων, μεταμοσχεύσεων ή από τη μητέρα στο έμβρυο.
Ο ιός έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα
Κρούσματα του ιού του Δυτικού Νείλου καταγράφονται στην Ελλάδα από το 2010.
Έκτοτε, με εξαίρεση ορισμένες χρονιές, εμφανίζονται περιστατικά σχεδόν κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο.
Ο ΕΟΔΥ θεωρεί πλέον ότι ο ιός έχει εγκατασταθεί στη χώρα, όπως και σε άλλες ευρωπαϊκές περιοχές, γεγονός που σημαίνει ότι η επανεμφάνιση κρουσμάτων κάθε περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών θεωρείται αναμενόμενη.
Η κυκλοφορία του ιού έχει κατά καιρούς καταγραφεί σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας.
Οι περισσότεροι δεν καταλαβαίνουν ότι μολύνθηκαν
Η μεγάλη πλειονότητα των ανθρώπων που μολύνονται δεν θα εμφανίσουν ποτέ συμπτώματα.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ:
- περίπου 80% παραμένουν εντελώς ασυμπτωματικοί,
- περίπου 20% εμφανίζουν ήπια νόσο,
- λιγότεροι από 1 στους 100 θα αναπτύξουν σοβαρή μορφή της λοίμωξης με προσβολή του νευρικού συστήματος.
Τα ήπια συμπτώματα
Η ήπια μορφή της λοίμωξης μπορεί να μοιάζει με γριπώδη συνδρομή.
Τα συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:
- πυρετό,
- πονοκέφαλο,
- γενικευμένη αδυναμία και καταβολή,
- πόνους στους μυς και στις αρθρώσεις,
- ναυτία και εμετούς,
- διάρροια ή κοιλιακό πόνο,
- μειωμένη όρεξη,
- δερματικό εξάνθημα,
- διόγκωση λεμφαδένων.
Στις περισσότερες ήπιες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία.
Πότε η νόσος γίνεται επικίνδυνη
Σε ποσοστό μικρότερο του 1%, ο ιός μπορεί να προσβάλει το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Οι σοβαρότερες μορφές περιλαμβάνουν:
- εγκεφαλίτιδα,
- μηνιγγίτιδα,
- μηνιγγοεγκεφαλίτιδα,
- οξεία χαλαρή παράλυση.
Τα συμπτώματα που πρέπει να κινητοποιήσουν άμεσα τον ασθενή ή την οικογένειά του είναι ο έντονος πονοκέφαλος, η σημαντική ζάλη, η σύγχυση, ο αποπροσανατολισμός, οι δυσκολίες στη βάδιση και η έντονη μυϊκή αδυναμία.
Ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος τόνισε ειδικά ότι έντονος πονοκέφαλος, ζάλη, απώλεια προσανατολισμού και αστάθεια βάδισης χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σοβαρές περιπτώσεις μπορεί επίσης να εκδηλωθούν με υψηλό πυρετό, δυσκαμψία του αυχένα, τρόμο, σπασμούς, απώλεια συνείδησης ή παράλυση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ιδιαίτερα ευάλωτοι στη σοβαρή μορφή της νόσου είναι:
- οι άνθρωποι μεγαλύτερης ηλικίας, ιδιαίτερα άνω των 65 ετών,
- τα άτομα με ανοσοκαταστολή,
- οι άνθρωποι με χρόνια υποκείμενα νοσήματα,
- ασθενείς με σοβαρές καρδιολογικές, νεφρικές ή μεταβολικές παθήσεις.
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης αυξάνεται σημαντικά με την ηλικία. Ο ΕΟΔΥ σημειώνει ότι τα άτομα άνω των 50 ετών έχουν ήδη μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σοβαρές νευρολογικές επιπλοκές.
Δεν υπάρχει εμβόλιο ή ειδικό φάρμακο
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για τον ιό του Δυτικού Νείλου στον άνθρωπο.
Δεν υπάρχει επίσης ειδική αντιική θεραπεία που να εξουδετερώνει τον ιό.
Στις ήπιες περιπτώσεις η αντιμετώπιση είναι συμπτωματική, με ξεκούραση, υγρά και αντιμετώπιση του πυρετού ή του πόνου.
Στα σοβαρά περιστατικά μπορεί να απαιτηθεί νοσηλεία, ενδοφλέβια χορήγηση υγρών, αναπνευστική υποστήριξη και, σε ορισμένους ασθενείς, νοσηλεία σε ΜΕΘ.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η πρόληψη των τσιμπημάτων παραμένει το βασικότερο «όπλο».
Τα μέτρα προστασίας από τον ιό του Δυτικού Νείλου
Ο ΕΟΔΥ συστήνει συστηματική προστασία από τα κουνούπια σε όλη την Ελλάδα και καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου κυκλοφορίας τους, όχι μόνο στους Δήμους όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα.
1. Χρησιμοποιούμε σωστά εντομοαπωθητικό
Χρησιμοποιούμε εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά στο ακάλυπτο δέρμα και, όπου προβλέπεται, επάνω από τα ρούχα.
Ακολουθούμε πάντοτε τις οδηγίες χρήσης του προϊόντος και επαναλαμβάνουμε την εφαρμογή στον χρόνο που αναγράφει η συσκευασία.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα παιδιά, στις εγκύους και στις θηλάζουσες γυναίκες, με χρήση μόνο προϊόντων κατάλληλων για την αντίστοιχη ηλικία ή κατάσταση.
2. Μακριά και ανοιχτόχρωμα ρούχα
Τις ώρες που υπάρχουν πολλά κουνούπια προτιμούμε:
- μακριά παντελόνια,
- μπλούζες με μακριά μανίκια,
- ανοιχτόχρωμα,
- φαρδιά ρούχα.
Τα κοινά κουνούπια που μεταδίδουν τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι συχνά περισσότερο δραστήρια από το σούρουπο έως τις πρωινές ώρες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν μπορούν να τσιμπήσουν και σε άλλες ώρες.
3. Σίτες και κουνουπιέρες
Τοποθετούμε σίτες σε παράθυρα και πόρτες και ελέγχουμε τακτικά για τρύπες ή φθορές.
Η κουνουπιέρα είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για:
- βρέφη,
- μικρά παιδιά,
- ηλικιωμένους,
- ασθενείς που παραμένουν πολλές ώρες στο κρεβάτι.
4. Ανεμιστήρας και κλιματισμός
Οι ανεμιστήρες δυσκολεύουν σημαντικά την προσέγγιση και την πτήση των κουνουπιών.
Ο Θεόδωρος Βασιλακόπουλος συνέστησε ιδιαίτερα τη χρήση ανεμιστήρα χαμηλά, κοντά στα πόδια, καθώς τα κουνούπια συχνά προσεγγίζουν τα ακάλυπτα κάτω άκρα.
Κλιματιστικά και ανεμιστήρες αποτελούν επίσης επίσημα προτεινόμενα μέσα προστασίας από τον ΕΟΔΥ.
5. Δεν αφήνουμε ούτε μικρή ποσότητα στάσιμου νερού
Αυτό είναι ένα από τα σημαντικότερα μέτρα και συχνά υποτιμάται.
Τα κουνούπια χρειάζονται πολύ μικρές ποσότητες νερού για να γεννήσουν τα αβγά τους.
Γι’ αυτό:
- αδειάζουμε τα πιατάκια από τις γλάστρες,
- αναποδογυρίζουμε κουβάδες και δοχεία,
- αλλάζουμε συχνά το νερό στα δοχεία των ζώων,
- καθαρίζουμε τις υδρορροές,
- δεν αφήνουμε νερό να λιμνάζει σε βεράντες και αυλές,
- καλύπτουμε δεξαμενές και βαρέλια,
- απομακρύνουμε παλιά λάστιχα και αντικείμενα που μπορούν να συγκρατήσουν νερό,
- ελέγχουμε τακτικά κήπους, ταράτσες, οικόπεδα και εξοχικά σπίτια.
Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι η απομάκρυνση των στάσιμων νερών είναι απαραίτητη, επειδή οι αρμόδιες αρχές δεν μπορούν να παρέμβουν μέσα στους ιδιωτικούς χώρους.
6. Αντικουνουπικά και στον χώρο
Μπορούν να χρησιμοποιούνται εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά ή εντομοκτόνα χώρου, ηλεκτρικές συσκευές με ταμπλέτες ή υγρά και άλλα εγκεκριμένα προϊόντα, πάντοτε σύμφωνα με τις οδηγίες.
Δεν πρέπει να θεωρούνται υποκατάστατο των υπόλοιπων μέτρων, αλλά συμπληρωματική προστασία.
Τι πρέπει να προσέξουν ιδιαίτερα οι παραθεριστές
Οι διακοπές αυξάνουν συχνά την έκθεση σε κουνούπια, καθώς οι άνθρωποι περνούν περισσότερες ώρες σε αυλές, βεράντες, παραλίες, κάμπινγκ ή χώρους με βλάστηση.
Όσοι βρίσκονται σε εξοχικά σπίτια πρέπει να ελέγχουν αυλές και κήπους για στάσιμα νερά, ιδιαίτερα εάν το σπίτι παρέμενε κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Σε περιοχές με αυξημένο αριθμό κουνουπιών καλό είναι να χρησιμοποιείται εντομοαπωθητικό ακόμη και για μία σύντομη βραδινή έξοδο.
Ειδικά οι ηλικιωμένοι και οι ανοσοκατεσταλμένοι δεν πρέπει να θεωρούν ότι η παραμονή σε τουριστικό προορισμό χωρίς καταγεγραμμένο κρούσμα συνεπάγεται μηδενικό κίνδυνο.
Ο ΕΟΔΥ είναι σαφής ότι οι περιοχές όπου θα εμφανιστεί ο ιός τις επόμενες εβδομάδες δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Τι γίνεται με τους ψεκασμούς
Οι Περιφέρειες και οι Δήμοι εφαρμόζουν προγράμματα καταπολέμησης των κουνουπιών με βασικό στόχο κυρίως τις προνύμφες, πριν εξελιχθούν σε ενήλικα κουνούπια.
Σε περιοχές όπου εντοπίζονται ανθρώπινα κρούσματα μπορούν να πραγματοποιηθούν πρόσθετες στοχευμένες παρεμβάσεις.
Ο Βασιλακόπουλος υπογράμμισε ότι η πλήρης εξάλειψη των κουνουπιών δεν είναι ούτε εφικτή ούτε περιβαλλοντικά επιθυμητή, καθώς η αλόγιστη χρήση εντομοκτόνων θα προκαλούσε σοβαρές επιπτώσεις στο οικοσύστημα.
Γι’ αυτό η αποτελεσματική πρόληψη βασίζεται στον συνδυασμό οργανωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης και ατομικών μέτρων προστασίας.
Ο Αύγουστος είναι κρίσιμος
Το επόμενο διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο.
Ο ΕΟΔΥ έχει επισημάνει ότι ο αριθμός των κρουσμάτων συνήθως κορυφώνεται από τα μέσα Αυγούστου έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Φέτος, μάλιστα, η αυξημένη δραστηριότητα στην Αττική εμφανίστηκε σχετικά νωρίς.
Οι υγειονομικές αρχές θεωρούν επομένως αναμενόμενη την καταγραφή νέων περιστατικών.
Το βασικό μήνυμα προς τους πολίτες δεν είναι ο πανικός, αλλά η σταθερή εφαρμογή απλών μέτρων που μειώνουν σημαντικά την πιθανότητα τσιμπήματος.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ιός Δυτικού Νείλου: 65 κρούσματα και έξι θάνατοι – Οι περιοχές
Ιός του Δυτικού Νείλου: 35 κρούσματα στην Αττική – Προειδοποίηση ΕΟΔΥ
