Το burnout των νοσηλευτών δεν αποτελεί μόνο ζήτημα εργασιακής ευεξίας, αλλά συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια των ασθενών και την ποιότητα της φροντίδας. Νέα συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση 85 μελετών, με 288.581 νοσηλευτές από 32 χώρες, δείχνει αυξημένα λάθη, λοιμώξεις, πτώσεις και χαμηλότερη ικανοποίηση ασθενών.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η επαγγελματική εξουθένωση των νοσηλευτών συνδέεται με χαμηλότερη ποιότητα φροντίδας, μειωμένη ικανοποίηση των ασθενών και περισσότερα συμβάντα που αφορούν την ασφάλεια των ασθενών, σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση και μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open.
Η μελέτη, με επικεφαλής τους Lambert Zixin Li, Peilin Yang και Sara J. Singer, ανέλυσε 85 μελέτες, στις οποίες συμμετείχαν συνολικά 288.581 νοσηλευτές από 32 χώρες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι το burnout δεν περιορίζεται στην ψυχική και επαγγελματική επιβάρυνση των ίδιων των νοσηλευτών, αλλά αντανακλάται και στην καθημερινή λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η επαγγελματική εξουθένωση χαρακτηρίζεται από συναισθηματική εξάντληση, αποπροσωποποίηση και μειωμένη αίσθηση προσωπικής επίτευξης. Στους νοσηλευτές, οι οποίοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της φροντίδας, οι επιπτώσεις αυτής της κατάστασης μπορεί να επηρεάσουν κρίσιμες κλινικές αποφάσεις και την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας.
85 μελέτες και 288.581 νοσηλευτές από 32 χώρες
Οι ερευνητές αναζήτησαν δεδομένα σε μεγάλες επιστημονικές βάσεις, μεταξύ των οποίων Web of Science, Scopus, MEDLINE, Embase, PsycINFO, CINAHL και ProQuest, καλύπτοντας την περίοδο από την 1η Ιανουαρίου 1994 έως τις 29 Φεβρουαρίου 2024.
Στη μετα-ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 81 συγχρονικές και 4 διαχρονικές μελέτες. Οι συμμετέχοντες είχαν μέση ηλικία 33,9 ετών, ενώ το 82,7% ήταν γυναίκες. Η μέση καταγεγραμμένη συχνότητα burnout, με βάση τα κριτήρια κάθε επιμέρους μελέτης, ανήλθε σε 30,7%.
Το μέγεθος του δείγματος δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στα αποτελέσματα, καθώς η συσχέτιση ανάμεσα στο burnout και στους δείκτες ασφάλειας ή ποιότητας παρέμεινε σταθερή ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο, την εργασιακή εμπειρία ή τη γεωγραφική περιοχή των νοσηλευτών.
Περισσότερες λοιμώξεις, πτώσεις και λάθη φαρμακευτικής αγωγής
Τα ευρήματα δείχνουν αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στο burnout των νοσηλευτών και σε βασικούς δείκτες ασφάλειας ασθενών. Η επαγγελματική εξουθένωση συνδέθηκε με χαμηλότερο κλίμα ασφάλειας, χαμηλότερη βαθμολογία ασφάλειας και μεγαλύτερη συχνότητα ανεπιθύμητων συμβάντων.
Ειδικότερα, οι ερευνητές κατέγραψαν συσχέτιση με περισσότερες ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, περισσότερες πτώσεις ασθενών, περισσότερα λάθη στη φαρμακευτική αγωγή, περισσότερα ανεπιθύμητα συμβάντα ή περιστατικά ασφάλειας, καθώς και περισσότερη φροντίδα που παραλείφθηκε ή έμεινε ημιτελής.
Η μετα-ανάλυση δεν έδειξε σαφή συσχέτιση με τη συχνότητα των ελκών πίεσης, ούτε με τις αντιδράσεις που σχετίζονται με εγχύσεις ή μεταγγίσεις, όπου τα διαθέσιμα δεδομένα ήταν περιορισμένα.
Χαμηλότερη ικανοποίηση ασθενών και ποιότητα φροντίδας
Το burnout των νοσηλευτών συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερες βαθμολογίες ικανοποίησης των ασθενών. Αντίθετα, δεν βρέθηκε στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τη συχνότητα παραπόνων ή περιστατικών κακοποίησης ασθενών, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία.
Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η επαγγελματική εξουθένωση σχετίζεται με χαμηλότερη ποιότητα φροντίδας, όπως αυτή αξιολογήθηκε από τους ίδιους τους νοσηλευτές. Στα δεδομένα περιλαμβάνονταν επίσης επιμέρους δείκτες, όπως υψηλότερη χρήση σίτισης με σωλήνα και ουροκαθετήρων σε ασθενείς γηροκομείων.
Δεν καταγράφηκε σαφής συσχέτιση με τη διάρκεια νοσηλείας, τη θνητότητα 30 ημερών ή τον δείκτη αποτυχίας διάσωσης, αν και οι ερευνητές σημειώνουν ότι αρκετά από αυτά τα αποτελέσματα βασίστηκαν σε περιορισμένο αριθμό μελετών.
Η συναισθηματική εξάντληση επηρεάζει περισσότερο την ασφάλεια
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ανάλυση των επιμέρους διαστάσεων του burnout. Η συναισθηματική εξάντληση και η αποπροσωποποίηση συνδέθηκαν ισχυρότερα με την ασφάλεια των ασθενών σε σχέση με τη μειωμένη αίσθηση προσωπικής επίτευξης.
Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι η καθημερινή ψυχική φθορά και η απομάκρυνση του επαγγελματία από τη συναισθηματική διάσταση της φροντίδας μπορεί να έχουν πιο άμεσο αντίκτυπο στο κλινικό περιβάλλον.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι οι νοσηλευτές βρίσκονται συχνά δίπλα στον ασθενή όταν άλλοι επαγγελματίες υγείας δεν είναι παρόντες. Επομένως, η εξουθένωση μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο την εμπειρία φροντίδας, αλλά και τη δυνατότητα έγκαιρης αναγνώρισης κινδύνων.
Η εκπαίδευση ως πιθανός προστατευτικός παράγοντας
Η συσχέτιση ανάμεσα στο burnout και στην ασφάλεια των ασθενών εμφανίστηκε μικρότερη σε ομάδες νοσηλευτών με υψηλότερο ποσοστό πανεπιστημιακής εκπαίδευσης. Το εύρημα δεν αναιρεί τον κίνδυνο, αλλά δείχνει ότι η εκπαίδευση και η κατάρτιση μπορεί να λειτουργούν ως μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής προστασίας.
Οι συγγραφείς συνδέουν το αποτέλεσμα αυτό με προηγούμενα δεδομένα, σύμφωνα με τα οποία υψηλότερα επίπεδα νοσηλευτικής εκπαίδευσης έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερη θνητότητα ασθενών.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι επενδύσεις στη συνεχή εκπαίδευση, στην επαγγελματική ανάπτυξη και στην ενίσχυση των δεξιοτήτων των νοσηλευτών δεν αποτελούν μόνο ζήτημα ανθρώπινου δυναμικού. Αποτελούν και πολιτική ασφάλειας ασθενών.
Το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με ατομική ανθεκτικότητα
Η μελέτη αναδεικνύει ένα κρίσιμο σημείο: πολλές παρεμβάσεις κατά του burnout έχουν επικεντρωθεί μέχρι σήμερα στο άτομο, μέσω mindfulness, εκπαίδευσης στην ανθεκτικότητα ή τεχνικών διαχείρισης στρες. Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι το πρόβλημα πρέπει να αντιμετωπιστεί και στο επίπεδο του συστήματος.
Οι αποτελεσματικές παρεμβάσεις συχνά βρίσκονται στη μονάδα εργασίας, εκεί όπου οι επαγγελματίες βιώνουν την ομαδικότητα, την αναγνώριση, την επαγγελματική ανάπτυξη και την αίσθηση κοινότητας.
Χαμηλή στελέχωση, πολλές ώρες εργασίας, υπερωρίες, ανεπαρκής υποστήριξη και μειωμένος έλεγχος πάνω στις συνθήκες εργασίας αποτελούν παράγοντες που τροφοδοτούν την εξουθένωση. Συνεπώς, η αντιμετώπιση του burnout απαιτεί οργανωτικές αλλαγές και όχι μόνο ατομικές συμβουλές.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Βαρέα και ανθυγιεινά από το 2027 για νοσηλευτές, ΕΚΑΒ και οδηγούς ασθενοφόρων
Νοσηλευτές και μαίες χωρίς πλήρη έλεγχο: Νέο πλήγμα για τον βρετανικό ρυθμιστή
