Νέα ένταση προκαλεί στις ΗΠΑ η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να περιορίσει το ομοσπονδιακό πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών από 17 σε 11 εμβολιασμούς και να ζητήσει αλλαγές ακόμη και στον τρόπο χορήγησης του εμβολίου MMR. Σύμφωνα με το Reuters, πίσω από την απόφαση βρίσκεται η πίεση του Αμερικανού προέδρου προς τον υπουργό Υγείας Robert F. Kennedy Jr. για απαντήσεις σχετικά με τα αίτια του αυτισμού. Μεγάλες ιατρικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι οι αλλαγές μπορεί να αυξήσουν τη σύγχυση και τη διστακτικότητα απέναντι στους εμβολιασμούς, ενώ η επιστημονική βιβλιογραφία δεν υποστηρίζει αιτιώδη σχέση μεταξύ παιδικών εμβολίων και αυτισμού.

Σε νέα φάση εισέρχεται η αντιπαράθεση γύρω από τους παιδικούς εμβολιασμούς στις Ηνωμένες Πολιτείες, μετά το εκτελεστικό διάταγμα του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ που προβλέπει σημαντική συρρίκνωση του ομοσπονδιακού προγράμματος εμβολιασμών.
Σύμφωνα με πέντε νυν και πρώην αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης που μίλησαν στο Reuters, ο Τραμπ είχε εκφράσει αυξανόμενη δυσαρέσκεια επειδή θεωρούσε ότι η κυβέρνησή του δεν κινούνταν αρκετά γρήγορα για να διερευνήσει πιθανούς παράγοντες που ο ίδιος θεωρεί ότι μπορεί να σχετίζονται με τον αυτισμό.
Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι αυτή η πίεση συνέβαλε στην έκδοση του νέου διατάγματος.
Από 17 σε 11 εμβολιασμούς
Το διάταγμα προβλέπει τη μείωση του ομοσπονδιακού προγράμματος παιδικών εμβολιασμών από 17 σε 11 εμβολιασμούς.
Παράλληλα, ζητά να διαχωριστεί το συνδυασμένο εμβόλιο MMR για ιλαρά, παρωτίτιδα και ερυθρά σε τρεις ξεχωριστές ενέσεις.
Η συγκεκριμένη αλλαγή, ωστόσο, δεν μπορεί να εφαρμοστεί άμεσα.
Φαρμακευτικές εταιρείες και ειδικοί έχουν επισημάνει ότι η παραγωγή και αδειοδότηση τριών ξεχωριστών εμβολίων θα μπορούσε να απαιτήσει πολλά χρόνια, ενδεχομένως ακόμη και έως μία δεκαετία.
Στο στόχαστρο και οι υποχρεωτικοί σχολικοί εμβολιασμοί
Το εκτελεστικό διάταγμα δεν περιορίζεται στο ομοσπονδιακό πρόγραμμα.
Δίνει επίσης εντολή στο αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης να αμφισβητήσει τις πολιτειακές απαιτήσεις που προβλέπουν συγκεκριμένους εμβολιασμούς ως προϋπόθεση για τη φοίτηση των παιδιών στο σχολείο.
Οι απαιτήσεις αυτές καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό από τις ίδιες τις Πολιτείες και όχι αποκλειστικά από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, γεγονός που αναμένεται να δημιουργήσει σημαντικές νομικές συγκρούσεις.
Οι αλλαγές δεν έχουν ακόμη ανατρέψει συνολικά την πολιτική εμβολιασμών
Αξιωματούχοι που μίλησαν στο Reuters εκτιμούν ότι, παρά τον πολιτικό αντίκτυπο, το διάταγμα από μόνο του δεν αλλάζει δραστικά και άμεσα την αμερικανική πολιτική εμβολιασμών.
Υπάρχουν τόσο νομικοί όσο και πρακτικοί περιορισμοί.
Παράλληλα, θεωρείται απίθανο η συγκεκριμένη κίνηση να ικανοποιήσει πλήρως ούτε τις απαιτήσεις του Τραμπ ούτε τη βάση του κινήματος Make America Healthy Again (MAHA) που έχει συνδεθεί πολιτικά με τον Robert F. Kennedy Jr.
RFK Jr.: Έρευνες για τα εμβόλια και τον αυτισμό
Ο Kennedy έχει ξεκινήσει σειρά ερευνών μέσω του αμερικανικού υπουργείου Υγείας, με αντικείμενο μεταξύ άλλων:
- πιθανές επιδράσεις του εμβολίου MMR στο ανοσοποιητικό σύστημα,
- πιθανές συσχετίσεις μεταξύ παιδικών εμβολιασμών και διάγνωσης αυτισμού,
- πιθανές συσχετίσεις μεταξύ εμβολίων και αυτοάνοσων νοσημάτων,
- την επίδραση της θιμεροσάλης.
Οι μελέτες αυτές αναμένεται να χρειαστούν μήνες ή και περισσότερο μέχρι να ολοκληρωθούν.
Τι γνωρίζουμε μέχρι σήμερα για εμβόλια και αυτισμό
Η συγκεκριμένη συζήτηση χρειάζεται μια κρίσιμη επιστημονική διευκρίνιση.
Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες που έχουν παρακολουθήσει εκατομμύρια παιδιά δεν έχουν τεκμηριώσει ότι το MMR ή οι συνήθεις παιδικοί εμβολιασμοί προκαλούν αυτισμό.
Ο ισχυρισμός περί σύνδεσης MMR και αυτισμού έχει μελετηθεί επανειλημμένα για δεκαετίες και δεν έχει επιβεβαιωθεί από τα υψηλής ποιότητας επιστημονικά δεδομένα.
Το Reuters επισημαίνει ότι οι ανησυχίες τις οποίες θέλει να επανεξετάσει η κυβέρνηση έχουν ήδη απορριφθεί από πολυάριθμες προηγούμενες έρευνες.
Οι μελέτες μπορεί να χρειαστούν μεγάλο χρονικό διάστημα
Το υπουργείο Υγείας επιβεβαίωσε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη δεκάδες μελέτες και αναλύσεις.
Η εκπρόσωπος του HHS Grace Davis Jamison δήλωσε ότι οι υπηρεσίες χρησιμοποιούν ορισμένες από τις μεγαλύτερες βάσεις δεδομένων Υγείας στις ΗΠΑ για να διερευνήσουν τα αίτια της αύξησης των χρόνιων παθήσεων.
Ειδικοί, πάντως, έχουν προειδοποιήσει ότι η χρήση μεγάλων διοικητικών βάσεων δεδομένων απαιτεί πολύ προσεκτική μεθοδολογία, καθώς διαφορετικά μπορεί να προκύψουν παραπλανητικές συσχετίσεις.
Πίεση Τραμπ προς Kennedy για τον αυτισμό
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τραμπ έχει πιέσει επανειλημμένα τον Kennedy να παρουσιάσει αποτελέσματα σχετικά με τα αίτια του αυτισμού.
Ο Αμερικανός υπουργός Υγείας είχε αρχικά θέσει ως στόχο να παρουσιάσει απαντήσεις τον Σεπτέμβριο του 2025.
Αργότερα η προθεσμία μετατέθηκε για τον Μάρτιο του 2026.
Και οι δύο ημερομηνίες παρήλθαν χωρίς να παρουσιαστούν νέα δεδομένα που να αλλάζουν την επιστημονική κατανόηση του αυτισμού.
Η συζήτηση έφθασε μέχρι το Camp David
Η πίεση έγινε δημόσια εμφανής στις 31 Ιουλίου, κατά τη διάρκεια τηλεοπτικής συνεδρίασης του υπουργικού συμβουλίου στο Camp David.
Ο Τραμπ ρώτησε τον Kennedy για την πορεία της έρευνας σχετικά με τον αυτισμό.
Ο υπουργός Υγείας απάντησε ότι η κυβέρνηση θα δώσει απάντηση.
Σύμφωνα με τρεις ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους, η δημόσια αυτή παρέμβαση ερμηνεύθηκε στον Λευκό Οίκο και στο υπουργείο Υγείας ως σαφές μήνυμα ότι ο πρόεδρος επιθυμούσε άμεση δράση.
Λίγο αργότερα προετοιμάστηκε το εκτελεστικό διάταγμα για τα εμβόλια.
Μια ήδη αμφιλεγόμενη αλλαγή είχε προηγηθεί τον Ιανουάριο
Δεν είναι η πρώτη προσπάθεια αλλαγής του αμερικανικού προγράμματος εμβολιασμών μέσα στο 2026.
Τον Ιανουάριο, ο Kennedy είχε παρουσιάσει επίσης περιορισμένο πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών, παρακάμπτοντας, σύμφωνα με τους επικριτές του, τη συνήθη διαδικασία που ακολουθεί η ομοσπονδιακή κυβέρνηση για αλλαγές στις εμβολιαστικές συστάσεις.
Τον Μάρτιο, ομοσπονδιακός δικαστής μπλόκαρε τις αλλαγές, κρίνοντας ότι οι υγειονομικές αρχές είχαν ενεργήσει παράνομα κατά την εφαρμογή της ατζέντας του υπουργού Υγείας.
Η κυβέρνηση έχει ασκήσει έφεση, αλλά εξακολουθεί να δεσμεύεται από τη δικαστική απόφαση όσο αυτή βρίσκεται σε ισχύ.
Οι ιατρικές οργανώσεις προειδοποιούν για σύγχυση
Μεγάλες ιατρικές οργανώσεις εκφράζουν έντονη ανησυχία για τις συνέπειες των αλλαγών.
Υποστηρίζουν ότι οι κινήσεις της κυβέρνησης μπορεί:
να προκαλέσουν σύγχυση στους γονείς,
να αυξήσουν τη διστακτικότητα απέναντι στα εμβόλια,
να μειώσουν την εμβολιαστική κάλυψη
και να εκθέσουν περισσότερα παιδιά σε νοσήματα που μπορούν να προληφθούν.
Παράλληλα, ορισμένοι επιστήμονες ανησυχούν ότι οι νέες μελέτες ξεκινούν με την πολιτική προσδοκία να αποδείξουν ότι τα εμβόλια είναι περισσότερο επικίνδυνα από όσο δείχνουν τα μέχρι σήμερα επιστημονικά στοιχεία.
Η θέση του Λευκού Οίκου
Ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Υγείας δεν σχολίασαν λεπτομερώς στο Reuters τη διαδικασία που οδήγησε στην έκδοση του διατάγματος.
Ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Kush Desai δήλωσε ότι ο πρόεδρος ανταποκρίνεται στις ανησυχίες γονέων που, κατά την κυβέρνηση, θεωρούν ότι οι ερωτήσεις τους σχετικά με το αμερικανικό πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών είχαν αγνοηθεί ή αντιμετωπιστεί απαξιωτικά.
Οι υποστηρικτές του Kennedy ζητούν επιστημονική τεκμηρίωση
Ακόμη και μεταξύ των στενών συμμάχων του Kennedy υπάρχει η άποψη ότι μια εκτελεστική εντολή δεν αρκεί για να δημιουργήσει μόνιμες αλλαγές.
Ο Del Bigtree, επικεφαλής του Informed Consent Action Network και επί χρόνια σύμμαχος του Kennedy, δήλωσε ότι μια αλλαγή στην πολιτική εμβολιασμών πρέπει να στηριχθεί σε επιστημονικά δεδομένα για να έχει διάρκεια.
Κατά τον ίδιο, το εκτελεστικό διάταγμα αποτελεί μόνο την αρχή μιας ευρύτερης διαδικασίας.
Η θιμεροσάλη έχει ήδη αφαιρεθεί από τα περισσότερα παιδικά εμβόλια εδώ και δεκαετίες
Μεταξύ των θεμάτων που εξετάζονται εκ νέου βρίσκεται και η θιμεροσάλη, συντηρητικό που είχε χρησιμοποιηθεί σε ορισμένα εμβόλια.
Ωστόσο, στις ΗΠΑ έχει αφαιρεθεί από τα συνήθη παιδικά εμβόλια εδώ και περισσότερες από δύο δεκαετίες, με ελάχιστες εξαιρέσεις σε ορισμένες πολυδόσεις εμβολίων.
Το γεγονός ότι οι διαγνώσεις αυτισμού συνέχισαν να αυξάνονται μετά την απομάκρυνσή της αποτελεί ένα ακόμη στοιχείο που δεν υποστηρίζει ότι η θιμεροσάλη αποτέλεσε αιτία της αύξησης.
Μια αντιπαράθεση με συνέπειες πέρα από την πολιτική
Η διαμάχη δεν περιορίζεται στο πολιτικό πεδίο.
Το πρόγραμμα παιδικών εμβολιασμών επηρεάζει άμεσα την προστασία του πληθυσμού από ασθένειες όπως η ιλαρά, η πολιομυελίτιδα, ο κοκκύτης και άλλες λοιμώξεις που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές επιπλοκές.
Για τις επιστημονικές και ιατρικές οργανώσεις, το βασικό ζήτημα είναι εάν οι αλλαγές θα γίνουν με βάση καθιερωμένες διαδικασίες αξιολόγησης της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειας ή εάν η πολιτική πίεση θα προηγηθεί των επιστημονικών δεδομένων.
Οι μελέτες που έχει αναθέσει ο Kennedy βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη και, σύμφωνα με κυβερνητικούς αξιωματούχους, θα χρειαστεί σημαντικός χρόνος μέχρι να υπάρξουν αποτελέσματα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αυτισμός: Γιατί το «φάσμα» δεν είναι μια γραμμή από το ήπιο στο σοβαρό
Εμβόλιο MMR και αυτισμός: Τι έδειξε νέα μελέτη σε 2,5 εκατ. παιδιά

