Πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση καταγράφηκε στο 52% της ευρωπαϊκής χερσαίας έκτασης το καλοκαίρι του 2026. Η δυτική Ευρώπη έζησε το θερμότερο καλοκαίρι των καταγραφών, ενώ η παρατεταμένη ζέστη συνδυάστηκε με ξηρασία, χαμηλές ποτάμιες ροές και ασυνήθιστα θερμές θάλασσες.
Η ζέστη του καλοκαιριού του 2026 άφησε αποτύπωμα σε μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης από κάθε προηγούμενη χρονιά ως προς την έκταση της πολύ ισχυρής θερμικής καταπόνησης. Σύμφωνα με το Copernicus, το 52% της χερσαίας έκτασης της ηπείρου αντιμετώπισε τέτοιες συνθήκες έως το τέλος της θερινής περιόδου.
Το ποσοστό αποτυπώνει τις περιοχές που έφτασαν τουλάχιστον μία φορά σε αυτό το επίπεδο καταπόνησης. Δεν αποτελεί μέτρηση του πληθυσμού που εκτέθηκε ούτε σημαίνει ότι όλες οι περιοχές αντιμετώπισαν ταυτόχρονα τις ίδιες συνθήκες.
Η αποτίμηση της ευρωπαϊκής υπηρεσίας δείχνει ένα καλοκαίρι κατά το οποίο η μεγάλη διάρκεια της ζέστης και η γεωγραφική της εξάπλωση ενίσχυσαν τους κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, τα οικοσυστήματα και τις υποδομές.
Τι μετρά η θερμική καταπόνηση
Για την αξιολόγηση των συνθηκών, το Copernicus χρησιμοποιεί τον δείκτη UTCI, ο οποίος αποτυπώνει τη θερμική επιβάρυνση που δημιουργεί το περιβάλλον στον ανθρώπινο οργανισμό.
Η κατηγορία «ισχυρή θερμική καταπόνηση» ξεκινά από τους 32°C του δείκτη, ενώ η «πολύ ισχυρή» από τους 38°C. Αυτές οι τιμές περιγράφουν τη θερμική αίσθηση και επιβάρυνση· δεν αποτελούν απλή μέτρηση της θερμοκρασίας του αέρα.
Περίπου το 80% της ευρωπαϊκής έκτασης αντιμετώπισε τουλάχιστον ισχυρή θερμική καταπόνηση στη διάρκεια του καλοκαιριού, σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει το δημοσίευμα της ΕΡΤ.
Η παρουσία τέτοιων συνθηκών αυξάνει τον κίνδυνο για προβλήματα υγείας, χωρίς να σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που εκτίθεται σε αυτές εμφανίζει θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία.
Το θερμότερο καλοκαίρι στη δυτική Ευρώπη
Η δυτική Ευρώπη κατέγραψε το θερμότερο καλοκαίρι της διαθέσιμης σειράς δεδομένων. Για την Ευρώπη συνολικά, το καλοκαίρι του 2026 ήταν το τρίτο θερμότερο.
Η ζέστη εμφανίστηκε ασυνήθιστα νωρίς, με σημαντικό κύμα καύσωνα στα τέλη Μαΐου, και επέμεινε κατά τη θερινή περίοδο.
Το 2026 καταγράφηκαν 17 ημέρες κατά τις οποίες τουλάχιστον το 60% της δυτικής Ευρώπης αντιμετώπισε θερμοκρασίες άνω των 30°C. Η αντίστοιχη καταγραφή ήταν 11 ημέρες το 2003 και επτά το 2025.
Παράλληλα, ο μέσος αριθμός ημερών με τουλάχιστον ισχυρή θερμική καταπόνηση στη δυτική Ευρώπη έφτασε τις 41, πέντε περισσότερες από το 2003. Πρόκειται για γεωγραφικό μέσο όρο, καθώς η διάρκεια της καταπόνησης διέφερε σημαντικά από περιοχή σε περιοχή.
Σύμφωνα με την αποτίμηση που παρουσιάζει η ΕΡΤ, τέσσερα από τα δέκα εντονότερα κύματα ζέστης της ηπείρου σημειώθηκαν το 2026, με ιδιαίτερη επιβάρυνση στη Γαλλία, στη Βρετανία και στο Βέλγιο. Ωστόσο, το κύμα καύσωνα του 2003 παραμένει σημείο αναφοράς όταν η αξιολόγηση συνδυάζει ένταση και διάρκεια.
Πώς η παρατεταμένη ζέστη επιβαρύνει την υγεία
Ο οργανισμός προσπαθεί να αποβάλει την επιπλέον θερμότητα και να διατηρήσει σταθερή την εσωτερική του θερμοκρασία. Όταν οι περιβαλλοντικές συνθήκες δυσκολεύουν αυτή τη διαδικασία, αυξάνεται ο κίνδυνος θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας.
Η επιβάρυνση επηρεάζει επίσης την καρδιά και τους νεφρούς. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η ακραία ζέστη μπορεί να επιδεινώσει καρδιαγγειακά και αναπνευστικά νοσήματα, τον διαβήτη και άλλες χρόνιες παθήσεις. Η θερμοπληξία αποτελεί επείγον ιατρικό περιστατικό και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή βλάβη οργάνων και θάνατο.
Η ηλικία, η κατάσταση της υγείας, η εργασία και οι συνθήκες κατοικίας επηρεάζουν την ευαλωτότητα. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα, οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους και όσοι δεν έχουν πρόσβαση σε επαρκή δροσισμό.
Το αρχικό δημοσίευμα αναφέρεται σε δεκάδες χιλιάδες πλεονάζοντες θανάτους. Η συγκεκριμένη ανακοίνωση του Copernicus, ωστόσο, δεν δίνει συνολικό απολογισμό θνησιμότητας για το καλοκαίρι του 2026. Επομένως, τα κλιματικά δεδομένα δεν αρκούν για να τεκμηριώσουν έναν τέτοιο αριθμό χωρίς ξεχωριστή επιδημιολογική πηγή.
Ξηρασία και ποτάμια σε ιστορικά χαμηλά
Η παρατεταμένη ζέστη συνέπεσε με έντονα ξηρές συνθήκες. Οι ευρωπαϊκοί ποταμοί κατέγραψαν τη σοβαρότερη θερινή μείωση ροών από την έναρξη της σχετικής σειράς δεδομένων το 1992.
Η εξέλιξη δημιούργησε προβλήματα στις εμπορευματικές μεταφορές και πρόσθεσε πίεση στην άρδευση, στην ψύξη πυρηνικών αντιδραστήρων και στην παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας. Παράλληλα, ανέδειξε τη στενή σύνδεση ανάμεσα στη διαθεσιμότητα νερού και στην ενεργειακή ασφάλεια.
Το δημοσίευμα της ΕΡΤ αναφέρει ότι σχεδόν η μισή Ευρώπη αντιμετώπιζε ξηρασία προς τα τέλη Αυγούστου, εντάσσοντας τη φετινή εικόνα στην αύξηση των φαινομένων ξηρασίας τις τελευταίες δεκαετίες.
Θερμές θάλασσες και ταυτόχρονα κλιματικά άκρα
Ρεκόρ ή σχεδόν ρεκόρ θερμοκρασιών στην επιφάνεια της θάλασσας σημειώθηκαν σε μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών ακτών του Ατλαντικού, καθώς και στη δυτική και στην κεντρική Μεσόγειο. Τις υψηλές θερμοκρασίες συνόδευσαν ισχυρά έως εξαιρετικά θαλάσσια κύματα καύσωνα.
Η Σαμάνθα Μπέρτζες, επικεφαλής στρατηγικής για το κλίμα στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Μεσοπρόθεσμων Μετεωρολογικών Προγνώσεων, επισημαίνει ότι το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του καλοκαιριού ήταν η ταυτόχρονη εμφάνιση πολλών ακραίων φαινομένων.
Η ζέστη, η ξηρασία, οι χαμηλές ποτάμιες ροές και οι θερμές θάλασσες επηρέασαν παράλληλα μεγάλες περιοχές. Οι συνέπειες, τονίζει, εκτείνονται πέρα από τα θερμοκρασιακά ρεκόρ και αγγίζουν την υγεία, τη διαθεσιμότητα νερού, την ενέργεια και τις μεταφορές.
Η προστασία από τη ζέστη ως προτεραιότητα δημόσιας υγείας
Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι μεγάλο μέρος των επιπτώσεων της ζέστης μπορεί να προληφθεί. Η έγκαιρη προειδοποίηση, η πρόσβαση σε δροσερούς χώρους και η υποστήριξη των ευάλωτων ανθρώπων αποτελούν βασικά στοιχεία της προετοιμασίας.
Σε περιόδους καύσωνα, συνιστά περιορισμό της έντονης δραστηριότητας τις θερμότερες ώρες, παραμονή στη σκιά, δροσισμό και τακτική ενυδάτωση. Παράλληλα, ζητά συστηματική επικοινωνία με ηλικιωμένους και ανθρώπους με προβλήματα υγείας, ιδιαίτερα όταν ζουν μόνοι.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αγαπηδάκη: Τα SOS σε περίπτωση θερμικής εξάντλησης και θερμοπληξίας
Καύσωνας: Τα 40αρια και η νέα θερμική έξαρση από Τρίτη -Οδηγίες
