Σχεδόν οι μισοί διεθνείς επαγγελματίες υγείας που εργάζονται στη Βρετανία εξετάζουν το ενδεχόμενο να αποχωρήσουν, καθώς η αντιμεταναστευτική ρητορική και οι αυστηρότεροι κανόνες παραμονής εντείνουν την αβεβαιότητα σε ένα ήδη πιεσμένο NHS.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η βρετανική δημόσια υγεία κινδυνεύει να χάσει ένα κρίσιμο τμήμα του ανθρώπινου δυναμικού της, καθώς ολοένα περισσότεροι διεθνείς εργαζόμενοι στο NHS δηλώνουν ότι δεν αισθάνονται πλέον ευπρόσδεκτοι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Η νέα έρευνα της Unison έρχεται να φωτίσει μια πραγματικότητα που συνδέει το μεταναστευτικό κλίμα, τη σκλήρυνση των κανόνων παραμονής και τη χρόνια υποστελέχωση του βρετανικού συστήματος υγείας.
Σύμφωνα με την έρευνα της συνδικαλιστικής οργάνωσης, η οποία βασίστηκε σε απαντήσεις σχεδόν 1.900 διεθνών επαγγελματιών υγείας που εργάζονται στη Βρετανία, το 43% εξετάζει πλέον σοβαρά το ενδεχόμενο να αποχωρήσει από τη χώρα. Παράλληλα, το 23% δηλώνει ότι δεν αισθάνεται ευπρόσδεκτο, το 19% λέει ότι νιώθει ανασφάλεια λόγω της αντιμεταναστευτικής ρητορικής, ενώ το 58% αναφέρει ότι τα κυβερνητικά σχέδια για αλλαγές στους κανόνες παραμονής αυξάνουν το άγχος του στην εργασία.
Ένα πρόβλημα που ξεπερνά το κλίμα
Το θέμα δεν αφορά μόνο το αίσθημα αποδοχής. Αφορά και την ίδια τη δυνατότητα του NHS να κρατήσει όρθιες βασικές υπηρεσίες. Η Unison υπενθυμίζει ότι περίπου ένας στους πέντε εργαζόμενους του NHS στην Αγγλία έχει μη βρετανική υπηκοότητα, ενώ ταυτόχρονα προειδοποιεί ότι μια μαζική έξοδος προσωπικού από το εξωτερικό θα ήταν καταστροφική για το σύστημα. Την ίδια στιγμή, στοιχεία που επικαλείται η ένωση δείχνουν πτώση 50% στον αριθμό διεθνών νοσηλευτών, μαιών και nursing associates που ήρθαν στο Ηνωμένο Βασίλειο τον Δεκέμβριο.
Αυτό εξηγεί γιατί το ζήτημα έχει μετατραπεί από κοινωνικό και ηθικό θέμα σε ζήτημα καθαρής λειτουργικής επιβίωσης για το NHS. Όταν ένας οργανισμός εξαρτάται σε τέτοιο βαθμό από προσωπικό που προέρχεται από το εξωτερικό, κάθε πολιτικό μήνυμα που εντείνει την αβεβαιότητα μετατρέπεται αυτομάτως σε παράγοντα αποσταθεροποίησης.
Οι νέοι κανόνες παραμονής
Η αντίδραση της Unison εστιάζει στις κυβερνητικές προτάσεις για αυστηρότερους κανόνες απόκτησης settled status. Η οργάνωση αναφέρει ότι οι υπουργοί θέλουν να τουλάχιστον διπλασιάσουν τον χρόνο που απαιτείται για να αποκτήσει ένας μετανάστης μόνιμο καθεστώς παραμονής, με αποτέλεσμα χαμηλόμισθοι εργαζόμενοι στην κοινωνική φροντίδα αλλά και τμήμα του υγειονομικού προσωπικού να κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε πολύ μακρύτερες διαδρομές παραμονής.
Η Βιβλιοθήκη της Βουλής των Κοινοτήτων καταγράφει ότι, μετά το μεταναστευτικό white paper του 2025, ο βασικός χρόνος μπορεί να φτάνει τα 15 χρόνια για χαμηλής ή μεσαίας ειδίκευσης κατηγορίες, στις οποίες περιλαμβάνονται οι εργαζόμενοι στην κοινωνική φροντίδα, ενώ για υψηλότερης ειδίκευσης επαγγέλματα, μεταξύ αυτών και ρόλοι στη δημόσια υγεία, προβλέπονται μειώσεις που μπορούν να διατηρήσουν τη διαδρομή προς την εγκατάσταση στα πέντε χρόνια. Δηλαδή, η τελική εικόνα γίνεται πιο σύνθετη, αλλά όχι λιγότερο αγχωτική για τους εργαζόμενους που ήδη ζουν και δουλεύουν στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Στην αβεβαιότητα αυτή προστίθεται και το κόστος. Το NHS Employers καταγράφει ότι τα τέλη για Certificate of Sponsorship αυξήθηκαν από 239 σε 525 λίρες από τις 9 Απριλίου 2025, ενώ τα τέλη βίζας αυξήθηκαν κατά 7%. Αναφέρει επίσης ότι το Immigration Health Surcharge έχει φτάσει τις 1.035 λίρες ετησίως ανά άτομο για όσους υποχρεούνται να το πληρώνουν, αν και οι κάτοχοι Health and Care Visa παραμένουν εξαιρούμενοι.
Η ρητορική περί μετανάστευσης
Το νέο στοιχείο στην υπόθεση είναι ότι το πρόβλημα δεν εξαντλείται σε νόμους, τέλη ή διοικητικά εμπόδια. Επεκτείνεται και στο δημόσιο κλίμα. Ήδη από τον Δεκέμβριο, η Jeanette Dickson, πρόεδρος της Academy of Medical Royal Colleges, είχε προειδοποιήσει ότι οι γιατροί και οι νοσηλευτές από το εξωτερικό απομακρύνονται από το NHS εξαιτίας μιας «εχθρικής» ατμόσφαιρας που τροφοδοτείται από την αντιμεταναστευτική ρητορική και την αυξανόμενη κανονικοποίηση του ρατσισμού.
Η ίδια είχε υποστηρίξει ότι η εικόνα της Βρετανίας ως «μη φιλόξενης» και «ρατσιστικής» χώρας ενισχύεται όχι μόνο από τις πολιτικές αποφάσεις, αλλά και από το πώς εμφανίζεται η χώρα στα μέσα ενημέρωσης, στα κοινωνικά δίκτυα και στον δημόσιο λόγο. Η Dickson είχε προειδοποιήσει ότι χωρίς τη συμβολή των αλλοδαπών γιατρών και νοσηλευτών το NHS θα μπορούσε να βρεθεί χωρίς την κρίσιμη μάζα προσωπικού που χρειάζεται για να λειτουργεί με ασφάλεια.
Η παρέμβασή της είχε ιδιαίτερο βάρος, καθώς η Academy of Medical Royal Colleges εκπροσωπεί τα επαγγελματικά συμφέροντα περίπου 220.000 γιατρών στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το ίδιο ρεπορτάζ, το 42% όλων των γιατρών στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει εκπαιδευτεί στο εξωτερικό, γεγονός που δείχνει πόσο βαθιά είναι η εξάρτηση του NHS από διεθνές προσωπικό.
Η πολιτική πίεση τώρα επιστρέφει ως κρίση στελέχωσης
Η Helga Pile, επικεφαλής υγείας της Unison, περιγράφει την εικόνα με ωμό τρόπο: το βρετανικό σύστημα υγείας και φροντίδας δεν μπορεί να σταθεί χωρίς τους εξειδικευμένους εργαζόμενους που ήρθαν από το εξωτερικό. Η ουσία του μηνύματός της είναι πως όταν οι εργαζόμενοι αυτοί νιώθουν ανασφαλείς, απαξιωμένοι ή προσωρινοί, δεν πλήττεται μόνο η προσωπική τους καθημερινότητα. Πλήττεται και η δυνατότητα του NHS να συγκρατήσει προσωπικό σε μια περίοδο όπου η υποστελέχωση παραμένει διαρθρωτικό πρόβλημα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
NHS: Δικαστική νίκη για εργαζόμενη που κατήγγειλε σχόλια περί ηλικίας και φύλου
Ηθική εξάντληση και burnout: Το αποτύπωμα της πανδημίας στο NHS
