Συναγερμός έχει σημάνει στις υγειονομικές αρχές για τη συρροή σαλμονέλας στη Λαμία. Ενώ η έρευνα για την κοινή πηγή συνεχίζεται, ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει τα βασικά συμπτώματα, τη σημασία της ενυδάτωσης και τους κανόνες ασφαλούς χειρισμού των τροφίμων.
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η υγειονομική έρευνα στη Λαμία, μετά τη μαζική προσέλευση πολιτών στο νοσοκομείο με έντονα συμπτώματα γαστρεντερίτιδας. Τουλάχιστον 15 ασθενείς χρειάστηκαν νοσηλεία, ανάμεσά τους ένα ανήλικο παιδί, ενώ κλιμάκιο του ΕΟΔΥ αναζητά την κοινή πηγή της μόλυνσης.
Διαστάσεις ευρείας τροφιμογενούς συρροής λαμβάνουν τα περιστατικά σαλμονέλωσης στη Λαμία. Από την Παρασκευή 10 Ιουλίου έως το βράδυ της Δευτέρας, περισσότεροι από 30 πολίτες είχαν περάσει από το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας.
Οι ασθενείς εμφάνισαν έντονα συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, κυρίως διάρροια, εμετούς, πυρετό και κοιλιακό πόνο. Τουλάχιστον 15 παρέμειναν για νοσηλεία, ενώ μεταξύ αυτών βρίσκεται και ένα ανήλικο παιδί.
Η εικόνα μεταβαλλόταν συνεχώς μέσα στην ημέρα. Νωρίτερα, το νοσοκομείο είχε ανακοινώσει ότι περισσότερα από 20 άτομα είχαν προσέλθει στα Επείγοντα και ότι 12 νοσηλεύονταν στην Παθολογική Κλινική και στη Μονάδα Βραχείας Νοσηλείας. Η μεταγενέστερη αύξηση δείχνει ότι νέα περιστατικά συνέχιζαν να φτάνουν στη νοσοκομειακή μονάδα.
Η σαλμονέλα επιβεβαιώθηκε εργαστηριακά
Το Γενικό Νοσοκομείο Λαμίας επιβεβαίωσε εργαστηριακά την παρουσία σαλμονέλας σε δείγματα ασθενών. Αμέσως μετά την επιβεβαίωση ενημέρωσε τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας, ώστε να ενεργοποιηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία επιδημιολογικής διερεύνησης.
Ο ΕΟΔΥ ενημέρωσε με τη σειρά του τη Διεύθυνση Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας Φθιώτιδας. Οι δύο φορείς συνεργάζονται πλέον για την καταγραφή των περιστατικών, τη λήψη ιστορικού από τους ασθενείς και τον έλεγχο των πιθανών σημείων έκθεσης.
Η εργαστηριακή επιβεβαίωση είναι κρίσιμη, καθώς τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης μοιάζουν με εκείνα άλλων μορφών γαστρεντερίτιδας. Ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι και τα περισσότερα από 30 περιστατικά έχουν επιβεβαιωθεί με ξεχωριστό εργαστηριακό έλεγχο. Η πλήρης επιδημιολογική εικόνα θα προκύψει όταν ολοκληρωθούν η καταγραφή και η ταξινόμηση όλων των ασθενών.
Κλιμάκιο του ΕΟΔΥ πραγματοποιεί έρευνα στη Λαμία
Ειδικοί επιστήμονες του ΕΟΔΥ βρίσκονται στη Λαμία και επιχειρούν να εντοπίσουν την πηγή της μόλυνσης. Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε καταστήματα εστίασης, σε τρόφιμα που κατανάλωσαν οι ασθενείς και στην αλυσίδα διακίνησης των πρώτων υλών.
Μέχρι το βράδυ της Δευτέρας δεν είχε προκύψει οριστικό εύρημα που να συνδέει τη συρροή με συγκεκριμένη επιχείρηση, προϊόν ή προμηθευτή. Η διερεύνηση συνεχίζεται, ενώ οι Αρχές αποφεύγουν να κατονομάσουν καταστήματα προτού αποκτήσουν εργαστηριακά και επιδημιολογικά στοιχεία.
Η έρευνα δεν περιορίζεται στην επιθεώρηση των χώρων εστίασης. Οι ειδικοί εξετάζουν τιμολόγια, δελτία αποστολής, ημερομηνίες παραλαβής, αριθμούς παρτίδων και κοινούς προμηθευτές. Παράλληλα, ελέγχουν τις θερμοκρασίες συντήρησης, τις διαδικασίες προετοιμασίας και το ενδεχόμενο διασταυρούμενης επιμόλυνσης.
Οι ασθενείς δεν είχαν γευματίσει όλοι στο ίδιο σημείο
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της υπόθεσης είναι ότι οι ασθενείς δεν γνωρίζονται μεταξύ τους και δεν συμμετείχαν σε κοινό γεύμα ή εκδήλωση.
Από τα ιστορικά που συγκεντρώθηκαν προκύπτει ότι είχαν καταναλώσει φαγητό από διαφορετικά καταστήματα εστίασης. Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για τουλάχιστον πέντε επιχειρήσεις, γεγονός που μεταφέρει την έρευνα από ένα μεμονωμένο σημείο παρασκευής προς μια πιθανή κοινή πρώτη ύλη ή παρτίδα τροφίμου.
Το στοιχείο αυτό δεν αθωώνει ούτε επιβαρύνει εκ των προτέρων κάποια επιχείρηση. Ένα κατάστημα μπορεί να έχει παραλάβει ήδη μολυσμένη πρώτη ύλη. Από την άλλη πλευρά, διαφορετικά περιστατικά μπορούν να προκύψουν και από ελλιπή θερμική επεξεργασία ή από διασταυρούμενη επιμόλυνση σε περισσότερες κουζίνες.
Το κοτόπουλο αποτελεί το πιθανότερο σενάριο
Οι πρώτες ενδείξεις στρέφουν την έρευνα προς προϊόν κοτόπουλου που μπορεί να διανεμήθηκε σε διαφορετικά καταστήματα από κοινό προμηθευτή.
Το συγκεκριμένο σενάριο θεωρείται πιθανό επειδή αρκετοί ασθενείς ανέφεραν την κατανάλωση γευμάτων που περιείχαν κοτόπουλο. Επιπλέον, τα πουλερικά συγκαταλέγονται στα τρόφιμα που συνδέονται συχνότερα με τη μετάδοση σαλμονέλας, όταν έχουν μολυνθεί ή δεν έχουν μαγειρευτεί επαρκώς.
Ωστόσο, δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί θετικό εργαστηριακό δείγμα από συγκεκριμένη παρτίδα. Επομένως, το μολυσμένο κοτόπουλο παραμένει το βασικό ερευνητικό σενάριο και όχι οριστικά αποδεδειγμένη αιτία.
Η τεκμηρίωση απαιτεί τη σύνδεση των ασθενών με ένα κοινό προϊόν και, ιδανικά, την ανίχνευση του ίδιου στελέχους σαλμονέλας τόσο στα κλινικά δείγματα όσο και στο ύποπτο τρόφιμο.
Η ανησυχία για τον κοινό προμηθευτή
Η πιθανότητα κοινής παρτίδας δημιουργεί ευρύτερη ανησυχία, καθώς το ύποπτο προϊόν ενδέχεται να μην έχει διανεμηθεί μόνο στη Λαμία.
Ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, έθεσε το ζήτημα του άμεσου εντοπισμού του προμηθευτή. Όπως επισήμανε, εφόσον επιβεβαιωθεί ότι πρόκειται για μολυσμένη παρτίδα, θα χρειαστεί γρήγορη απόσυρση των προϊόντων από όλα τα σημεία στα οποία διακινήθηκαν.
Σε μια τέτοια περίπτωση, η ιχνηλάτηση θα πρέπει να επεκταθεί σε αποθήκες, χονδρεμπόρους και επιχειρήσεις άλλων περιοχών. Η ταχύτητα έχει καθοριστική σημασία, καθώς προϊόντα από την ίδια παρτίδα μπορεί να παραμένουν σε ψυγεία καταστημάτων ή να έχουν ήδη φτάσει στους καταναλωτές.
Μέχρι να προκύψουν επίσημα αποτελέσματα, πάντως, δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη σε συγκεκριμένο παραγωγό, προμηθευτή ή κατάστημα.
Περιστατικά πιθανόν παραμένουν εκτός της επίσημης καταγραφής
Ο αριθμός των ανθρώπων που νόσησαν μπορεί να είναι μεγαλύτερος από εκείνον που καταγράφει το Νοσοκομείο Λαμίας.
Τοπικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ασθενείς με ηπιότερη κλινική εικόνα επικοινώνησαν με ιδιώτες γιατρούς, έλαβαν οδηγίες και παρέμειναν στα σπίτια τους. Αυτοί οι ασθενείς δεν περιλαμβάνονται αναγκαστικά στις προσελεύσεις των Επειγόντων.
Το φαινόμενο είναι συχνό στις τροφιμογενείς λοιμώξεις. Πολλοί ασθενείς δεν αναζητούν νοσοκομειακή φροντίδα, ιδιαίτερα όταν τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες. Έτσι, τα επίσημα περιστατικά συχνά αποτυπώνουν μόνο ένα μέρος της πραγματικής διασποράς.
Η ενεργητική αναζήτηση περιστατικών από τον ΕΟΔΥ μπορεί να δώσει πληρέστερη εικόνα. Οι ειδικοί ενδέχεται να συλλέξουν πληροφορίες από ιδιώτες γιατρούς, μικροβιολογικά εργαστήρια και οικογένειες ασθενών.
Πώς θα εντοπιστεί η κοινή πηγή
Η διερεύνηση μιας τροφιμογενούς συρροής βασίζεται στη λεπτομερή σύγκριση των ιστορικών των ασθενών.
Οι επιστήμονες καταγράφουν τι έφαγε κάθε ασθενής, από ποιο κατάστημα, ποια ημέρα και ποια ώρα. Εξετάζουν επίσης πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα και ποιο ήταν το πρώτο κλινικό σημείο.
Στη συνέχεια αναζητούν κοινές τροφές, συστατικά, καταστήματα και προμηθευτές. Ακόμη και όταν οι ασθενείς έχουν παραγγείλει διαφορετικά πιάτα, μπορεί να υπάρχει κοινή πρώτη ύλη, κοινή σάλτσα ή κοινός τρόπος παρασκευής.
Παράλληλα, λαμβάνονται δείγματα από τρόφιμα, επιφάνειες, μαγειρικά σκεύη και χώρους αποθήκευσης. Οι εργαστηριακές αναλύσεις μπορούν να δείξουν αν το βακτήριο που ανιχνεύεται στο περιβάλλον ή στα τρόφιμα ταυτίζεται με εκείνο των ασθενών.
Η επιμόλυνση μπορεί να συμβεί σε πολλά στάδια
Η σαλμονέλα μπορεί να εισέλθει στην τροφική αλυσίδα κατά την παραγωγή, την επεξεργασία, τη μεταφορά, την αποθήκευση ή την παρασκευή ενός γεύματος.
Τα ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα πουλερικά, το κρέας και τα αυγά αποτελούν συχνές πηγές μετάδοσης. Ωστόσο, μπορούν να μολυνθούν και φρούτα, λαχανικά ή άλλα τρόφιμα μέσω νερού, αποβλήτων, μολυσμένων επιφανειών ή ανθρώπων που δεν τηρούν σωστά τους κανόνες υγιεινής.
Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η διασταυρούμενη επιμόλυνση. Ένα μαχαίρι ή μια επιφάνεια κοπής που χρησιμοποιήθηκε για ωμό κοτόπουλο μπορεί να μεταφέρει το βακτήριο σε σαλάτα, ψωμί ή μαγειρεμένο τρόφιμο.
Το μολυσμένο τρόφιμο δεν εμφανίζει απαραίτητα αλλοίωση. Μπορεί να έχει φυσιολογική όψη, μυρωδιά και γεύση, γεγονός που καθιστά αδύνατη την αναγνώριση της μόλυνσης από τον καταναλωτή χωρίς εργαστηριακό έλεγχο.
Δεν αρκεί η αναζήτηση ενός «ένοχου» καταστήματος
Η γεωγραφική διασπορά των περιστατικών σε διαφορετικά καταστήματα δείχνει πόσο σύνθετη μπορεί να γίνει η έρευνα.
Οι Αρχές πρέπει να διακρίνουν αν το πρόβλημα ξεκίνησε από κοινή μολυσμένη παρτίδα ή αν προέκυψε σε διαφορετικά σημεία εξαιτίας λανθασμένου χειρισμού. Εξετάζουν επίσης εάν ένας ασυμπτωματικός εργαζόμενος σε τρόφιμα θα μπορούσε να έχει συμβάλει στη μετάδοση.
Μόνο η ολοκλήρωση της ιχνηλάτησης και των εργαστηριακών ελέγχων μπορεί να δώσει ασφαλή απάντηση. Η βιαστική στοχοποίηση επιχειρήσεων χωρίς επαρκή στοιχεία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή οικονομική και επαγγελματική ζημιά.
Το κρίσιμο επόμενο 24ωρο
Οι επόμενες ώρες θεωρούνται κρίσιμες για να διαπιστωθεί εάν η προσέλευση νέων ασθενών συνεχίζεται.
Η μείωση των νέων περιστατικών θα μπορούσε να δείξει ότι το ύποπτο προϊόν δεν διατίθεται πλέον ή ότι το κύριο κύμα έκθεσης έχει ολοκληρωθεί. Αντίθετα, νέες προσελεύσεις θα ενίσχυαν την ανάγκη για άμεση απόσυρση προϊόντων και ευρύτερη δημόσια ενημέρωση.
Καθοριστικής σημασίας θα είναι και η κατάσταση των νοσηλευόμενων. Τα περισσότερα περιστατικά σαλμονέλωσης υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία, αλλά η έντονη αφυδάτωση μπορεί να απαιτήσει ενδοφλέβια χορήγηση υγρών και παρακολούθηση.
Τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ
Ο χρόνος από την κατανάλωση μολυσμένου τροφίμου έως την εμφάνιση των συμπτωμάτων κυμαίνεται συνήθως από 6 έως 72 ώρες. Οι περισσότεροι ασθενείς αρρωσταίνουν μέσα σε 12 έως 36 ώρες από την έκθεση.
Η νόσος εμφανίζεται συνήθως απότομα και εκδηλώνεται ως οξεία γαστρεντερίτιδα. Τα βασικά συμπτώματα είναι:
- διάρροια, συνήθως χωρίς αίμα,
- πυρετός,
- κοιλιακός πόνος,
- ναυτία και εμετοί,
- πονοκέφαλος,
- πόνοι στους μυς.
Η αφυδάτωση αποτελεί τη συχνότερη επιπλοκή, κυρίως στα μικρά παιδιά και στους ηλικιωμένους. Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς ειδική θεραπεία μέσα σε τέσσερις έως επτά ημέρες.
Οι οδηγίες του ΕΟΔΥ για την αντιμετώπιση
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη συνήθη σαλμονέλωση. Η αντιμετώπιση εστιάζει κυρίως στην αναπλήρωση των υγρών και στην αποφυγή της αφυδάτωσης.
Οι ασθενείς πρέπει να καταναλώνουν αρκετά υγρά. Δεν πρέπει να παίρνουν μόνοι τους αντιβιοτικά, καθώς αυτά δεν ενδείκνυνται συνήθως και χορηγούνται μόνο όταν το αποφασίσει ο θεράπων γιατρός.
Αντιβιοτική αγωγή μπορεί να χρειαστούν άτομα που κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή νόσο, όπως τα βρέφη, οι ασθενείς άνω των 65 ετών και οι ανοσοκατεσταλμένοι.
Ο ΕΟΔΥ συνιστά επίσης να αποφεύγονται τα αντιδιαρροϊκά φάρμακα χωρίς ιατρική οδηγία, επειδή μπορεί να καθυστερήσουν την ίαση.
Πώς περιορίζεται ο κίνδυνος μόλυνσης
Ο ΕΟΔΥ δίνει έμφαση στο σχολαστικό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι και ζεστό νερό, ιδιαίτερα μετά τη χρήση της τουαλέτας, πριν από την προετοιμασία φαγητού και μετά τον χειρισμό ωμού κρέατος ή πουλερικών.
Τα πουλερικά και το κρέας πρέπει να μαγειρεύονται πλήρως. Σύμφωνα με τον Οργανισμό, η σαλμονέλα καταστρέφεται σε θερμοκρασία άνω των 70 βαθμών Κελσίου για τουλάχιστον δύο λεπτά.
Οι καταναλωτές πρέπει επίσης να αποφεύγουν ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα αυγά, μη παστεριωμένο γάλα και προϊόντα που περιέχουν ωμό αυγό, όπως σπιτική μαγιονέζα ή ορισμένα γλυκά.
Στην κουζίνα χρειάζονται διαφορετικά μαχαίρια, σκεύη και επιφάνειες κοπής για τα ωμά και τα μαγειρεμένα τρόφιμα. Τα έτοιμα φαγητά πρέπει να φυλάσσονται χωριστά από τα ωμά, ενώ όλα τα προϊόντα χρειάζονται σωστή ψύξη.
Πότε χρειάζεται αυξημένη προσοχή
Μικρά παιδιά, ηλικιωμένοι και ανοσοκατεσταλμένοι ασθενείς έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανίσουν σοβαρότερα συμπτώματα και να χρειαστούν νοσηλεία.
Η αδυναμία λήψης υγρών, οι επίμονοι εμετοί, η έντονη αδυναμία και τα σημεία αφυδάτωσης απαιτούν ιατρική αξιολόγηση. Ιδιαίτερη επαγρύπνηση χρειάζεται όταν ο ασθενής ανήκει σε ευάλωτη ομάδα ή όταν τα συμπτώματα επιδεινώνονται αντί να υποχωρούν.
Στη Λαμία, όσοι εμφάνισαν συμπτώματα μετά από κατανάλωση φαγητού τις προηγούμενες ημέρες πρέπει να επικοινωνήσουν με γιατρό και να αναφέρουν με ακρίβεια τι έφαγαν και από ποιο σημείο. Η πληροφορία αυτή μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά την επιδημιολογική έρευνα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Λαμία: Συναγερμός για περισσότερα από 20 περιστατικά σαλμονέλας
Σαλμονέλα και καμπυλοβακτήριο γίνονται πιο δύσκολα στη θεραπεία
