Νέα συρροή περιστατικών σαλμονέλωσης διερευνάται στην Αττική, μετά την προσέλευση εννέα ανθρώπων, ανάμεσά τους δύο παιδιά, στα Επείγοντα του Νοσοκομείου Νίκαιας. Όλοι φέρεται να είχαν καταναλώσει φαγητό από το ίδιο κατάστημα εστίασης, ενώ οι υγειονομικές αρχές καλούνται να εντοπίσουν την πιθανή κοινή πηγή μόλυνσης.
Νέα ανησυχία προκαλούν τα περιστατικά σαλμονέλωσης που καταγράφηκαν στην Αττική, περίπου δύο εβδομάδες μετά τη μεγάλη συρροή στη Λαμία.
Εννέα άτομα, μεταξύ των οποίων δύο παιδιά, προσήλθαν στο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών του Γενικού Κρατικού Νοσοκομείου Νίκαιας. Το προσωπικό τούς παρείχε την απαραίτητη φροντίδα, η κατάστασή τους σταθεροποιήθηκε και στη συνέχεια αποχώρησαν από το νοσοκομείο.
Την ενημέρωση έκανε ο πρόεδρος της ΠΟΕΔΗΝ, Μιχάλης Γιαννάκος, ο οποίος ανέφερε ότι όλοι οι ασθενείς είχαν καταναλώσει φαγητό από το ίδιο κατάστημα εστίασης. Το κοινό σημείο έκθεσης ενισχύει την εκτίμηση ότι πρόκειται για συρροή τροφιμογενούς λοίμωξης, χωρίς ωστόσο να έχει δημοσιοποιηθεί ακόμη ποιο τρόφιμο θεωρείται ύποπτο ή εάν όλα τα περιστατικά έχουν επιβεβαιωθεί με εργαστηριακές εξετάσεις.
Η διερεύνηση μιας τέτοιας συρροής απαιτεί τη λήψη δειγμάτων από τους ασθενείς, τον έλεγχο των τροφίμων και των επιφανειών του καταστήματος, την καταγραφή των γευμάτων που καταναλώθηκαν και την ιχνηλάτηση των προμηθευτών. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ασφάλεια ούτε το υπεύθυνο προϊόν ούτε ο ακριβής τρόπος επιμόλυνσης.
Μετά τη Λαμία, νέα συρροή στην Αττική
Τα περιστατικά στη Νίκαια ακολουθούν τη συρροή που καταγράφηκε στα μέσα Ιουλίου στη Λαμία. Περισσότεροι από 30 άνθρωποι αναζήτησαν νοσοκομειακή φροντίδα με συμπτώματα γαστρεντερίτιδας, ενώ αρκετοί χρειάστηκαν νοσηλεία.
Οι ασθενείς στη Λαμία δεν είχαν φάει όλοι στο ίδιο κατάστημα. Είχαν, όμως, επισκεφθεί διαφορετικές επιχειρήσεις εστίασης, γεγονός που έστρεψε την έρευνα σε πιθανό κοινό προμηθευτή ή σε συγκεκριμένη παρτίδα τροφίμου. Οι πρώτες πληροφορίες επικεντρώθηκαν στο κοτόπουλο, καθώς οι περισσότεροι ασθενείς είχαν καταναλώσει σχετικά γεύματα.
Στις 16 Ιουλίου, τα εργαστηριακά επιβεβαιωμένα περιστατικά στη Λαμία είχαν φθάσει τα 24. Οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν συνδέσει τα κρούσματα με οκτώ επιχειρήσεις εστίασης. Σε επτά από αυτές οι ασθενείς είχαν καταναλώσει κοτόπουλο, ενώ στην όγδοη περίπτωση το κρέας φέρεται να είχε έρθει σε επαφή με παρτίδα κοτόπουλου.
Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν τεκμηριώνουν μέχρι στιγμής σύνδεση ανάμεσα στις συρροές της Λαμίας και της Αττικής. Για να διαπιστωθεί εάν υπάρχει κοινός κρίκος, οι αρχές πρέπει να συγκρίνουν τους ορότυπους της σαλμονέλας, τα μοριακά χαρακτηριστικά των βακτηρίων και τις αλυσίδες τροφοδοσίας των εμπλεκόμενων καταστημάτων.
Τι είναι η σαλμονέλωση
Η σαλμονέλωση είναι λοίμωξη που προκαλεί το βακτήριο Salmonella. Εκδηλώνεται συνήθως ως οξεία γαστρεντερίτιδα και μεταδίδεται κυρίως μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι η διάρροια, ο πυρετός, ο κοιλιακός πόνος, η ναυτία, οι έμετοι, ο πονοκέφαλος και οι μυϊκοί πόνοι. Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως αιφνίδια και μπορούν να προκαλέσουν σημαντική απώλεια υγρών.
Ο χρόνος που μεσολαβεί από την κατανάλωση του μολυσμένου τροφίμου έως την εμφάνιση των συμπτωμάτων κυμαίνεται από 6 έως 72 ώρες. Οι περισσότεροι ασθενείς εκδηλώνουν τη λοίμωξη μέσα σε 12 έως 36 ώρες.
Αυτό το χρονικό διάστημα βοηθά τους ειδικούς να αναζητήσουν κοινά γεύματα και σημεία έκθεσης. Οι ερευνητές ρωτούν συνήθως τους ασθενείς τι κατανάλωσαν τις προηγούμενες τρεις ημέρες, από πού προμηθεύτηκαν το φαγητό και εάν άλλα άτομα που έφαγαν το ίδιο γεύμα παρουσίασαν ανάλογα συμπτώματα.
Ποια τρόφιμα συνδέονται συχνότερα με τη σαλμονέλα
Η σαλμονέλα ζει στον εντερικό σωλήνα ανθρώπων, ζώων και πτηνών. Ο άνθρωπος μολύνεται συχνότερα από ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα τρόφιμα ζωικής προέλευσης, όπως:
- κοτόπουλο και άλλα πουλερικά,
- κρέας,
- αυγά και προϊόντα με ωμό αυγό.
Ωστόσο, η λοίμωξη δεν περιορίζεται στα ζωικά προϊόντα. Φρούτα, λαχανικά, οστρακοειδή και νερό μπορούν επίσης να μολυνθούν κατά την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση ή την προετοιμασία τους.
Το μολυσμένο τρόφιμο δεν παρουσιάζει απαραίτητα αλλοιώσεις. Μπορεί να έχει φυσιολογική εμφάνιση, μυρωδιά και γεύση, με αποτέλεσμα ο καταναλωτής να μην μπορεί να αναγνωρίσει τον κίνδυνο πριν το φάει.
Ο κίνδυνος της επιμόλυνσης στην κουζίνα
Ένα τρόφιμο που δεν περιείχε αρχικά σαλμονέλα μπορεί να μολυνθεί κατά την προετοιμασία του.
Αυτό συμβαίνει όταν ωμό κοτόπουλο ή κρέας έρχεται σε επαφή με σαλάτες, ψωμί, μαγειρεμένα τρόφιμα, πάγκους, μαχαίρια ή σκεύη. Εάν ο μάγειρας χρησιμοποιήσει την ίδια επιφάνεια κοπής χωρίς προηγουμένως να την καθαρίσει, τα βακτήρια μπορούν να περάσουν σε τρόφιμα που θα καταναλωθούν χωρίς νέο μαγείρεμα.
Ο ΕΟΔΥ τονίζει ότι δεν πρέπει να πλένουμε το ωμό κοτόπουλο, το κρέας, τη γαλοπούλα ή τα αυγά πριν από το μαγείρεμα. Το νερό μπορεί να διασπείρει μικρόβια στον νεροχύτη, στους πάγκους και στα γειτονικά τρόφιμα.
Τα ωμά και τα μαγειρεμένα προϊόντα πρέπει να τοποθετούνται σε διαφορετικά σκεύη. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούν επίσης οι λαβίδες, τα μαχαίρια και οι επιφάνειες κοπής που χρησιμοποιήθηκαν για ωμό κρέας.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οποιοσδήποτε μπορεί να νοσήσει από σαλμονέλωση. Οι περισσότεροι υγιείς ενήλικες αναρρώνουν μέσα σε λίγες ημέρες, εφόσον λαμβάνουν αρκετά υγρά και δεν εμφανίσουν επιπλοκές.
Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσου αντιμετωπίζουν:
- τα βρέφη και τα μικρά παιδιά,
- οι ηλικιωμένοι,
- οι ανοσοκατεσταλμένοι,
- άνθρωποι με σοβαρά χρόνια νοσήματα.
Η αφυδάτωση αποτελεί μία από τις συχνότερες επιπλοκές, ιδιαίτερα στα παιδιά και στους ηλικιωμένους. Οι συνεχείς διάρροιες και οι έμετοι μπορούν να οδηγήσουν γρήγορα σε απώλεια υγρών και ηλεκτρολυτών.
Η παρουσία δύο παιδιών μεταξύ των περιστατικών της Νίκαιας απαιτεί προσεκτική παρακολούθηση, ακόμη και εάν η αρχική κλινική εικόνα επέτρεψε την επιστροφή τους στο σπίτι.
Τα κρούσματα σαλμονέλας στην Ελλάδα
Ο ΕΟΔΥ καταγράφει τη μη τυφο-παρατυφική σαλμονέλωση μέσω του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων.
Από το 2004 έως και το 2025 δηλώθηκαν συνολικά 14.583 κρούσματα στην Ελλάδα. Η μέση ετήσια επίπτωση διαμορφώθηκε σε 6,14 περιστατικά ανά 100.000 κατοίκους.
Το 2025 δηλώθηκαν 929 κρούσματα, έναντι 1.053 το 2024. Η δηλούμενη επίπτωση υποχώρησε κατά 11%, από 10,07 σε 8,96 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους.
Η μείωση του 2025 ακολούθησε δύο χρόνια έντονης ανόδου. Το 2023 δηλώθηκαν 936 κρούσματα, αριθμός αυξημένος κατά 47% σε σύγκριση με το 2022. Το 2024 καταγράφηκε νέα αύξηση κατά 12,6%.
Οι αριθμοί περιλαμβάνουν μόνο τα περιστατικά που έφθασαν στο σύστημα επιτήρησης. Άνθρωποι με ήπια συμπτώματα μπορεί να μην απευθυνθούν σε γιατρό ή να μην υποβληθούν σε εργαστηριακό έλεγχο. Επομένως, τα πραγματικά περιστατικά στην κοινότητα ενδέχεται να είναι περισσότερα.
Τα παιδιά έως 4 ετών εμφανίζουν τη μεγαλύτερη επίπτωση
Τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι η σαλμονέλωση προσβάλλει συχνότερα τα παιδιά και ιδιαίτερα την ηλικιακή ομάδα 0 έως 4 ετών.
Κατά την περίοδο 2004–2025, η μέση ετήσια δηλούμενη επίπτωση σε αυτή την ηλικία έφθασε τα 48,5 κρούσματα ανά 100.000 παιδιά. Σε καμία από τις υπόλοιπες ηλικιακές ομάδες δεν ξεπέρασε τα 14,4 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους.
Η διαφορά συνδέεται με την αυξημένη ευαισθησία των μικρών παιδιών, αλλά και με το γεγονός ότι οι γονείς αναζητούν συχνότερα ιατρική βοήθεια και εργαστηριακή διάγνωση όταν ένα βρέφος ή παιδί εμφανίζει υψηλό πυρετό, εμετούς ή επίμονη διάρροια.
Η κορύφωση έρχεται τον Αύγουστο
Η σαλμονέλωση παρουσιάζει έντονη εποχικότητα. Τα περιστατικά αυξάνονται κατά τους θερινούς μήνες και κορυφώνονται τον Αύγουστο, σύμφωνα με την επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ.
Οι υψηλές θερμοκρασίες ευνοούν τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων όταν τα τρόφιμα μένουν για μεγάλο διάστημα εκτός ψυγείου. Το καλοκαίρι αυξάνονται επίσης τα γεύματα σε χώρους εστίασης, οι υπαίθριες εκδηλώσεις, οι μεταφορές τροφίμων και η προετοιμασία μεγάλων ποσοτήτων αρκετές ώρες πριν από την κατανάλωση.
Τα νέα περιστατικά στην Αττική καταγράφονται επομένως σε μια περίοδο κατά την οποία ο κίνδυνος τροφιμογενών λοιμώξεων αυξάνεται και οι υπηρεσίες δημόσιας υγείας χρειάζονται αυξημένη επιφυλακή.
Οι συχνότεροι ορότυποι στην Ελλάδα
Η σαλμονέλα περιλαμβάνει πολλούς διαφορετικούς ορότυπους. Η εργαστηριακή ταυτοποίησή τους μπορεί να βοηθήσει τις αρχές να συνδέσουν περιστατικά που εμφανίστηκαν σε διαφορετικά σημεία ή μετά την κατανάλωση τροφίμων από διαφορετικά καταστήματα.
Στην Ελλάδα, οι συχνότερα καταγεγραμμένοι ορότυποι κατά την περίοδο 2004–2025 ήταν οι Salmonella Enteritidis και Salmonella Typhimurium. Ακολούθησαν η S. Bovismorbificans, η μονοφασική S. Typhimurium και η S. Oranienburg.
Εάν οι εργαστηριακές αναλύσεις δείξουν ότι ασθενείς από διαφορετικές συρροές φέρουν το ίδιο στέλεχος, οι αρχές μπορούν να ερευνήσουν πιθανή κοινή αλυσίδα προμήθειας. Η απλή χρονική εγγύτητα, όμως, δεν αρκεί για να αποδείξει σύνδεση.
Πώς αντιμετωπίζεται η λοίμωξη
Οι περισσότεροι ασθενείς χρειάζονται ξεκούραση και επαρκή αναπλήρωση υγρών. Η κατανάλωση νερού και διαλυμάτων ηλεκτρολυτών περιορίζει τον κίνδυνο αφυδάτωσης, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν συχνές διάρροιες ή έμετοι.
Τα αντιβιοτικά δεν αποτελούν αυτόματη επιλογή για κάθε ασθενή με σαλμονέλωση. Ο γιατρός αποφασίζει εάν χρειάζονται, λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία, τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων, το ιστορικό και τον κίνδυνο εξωεντερικής λοίμωξης.
Οι ασθενείς δεν πρέπει να λαμβάνουν μόνοι τους αντιβιοτικά ή αντιδιαρροϊκά φάρμακα. Η ακατάλληλη χρήση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, να παρατείνει τη λοίμωξη ή να συμβάλει στην ανάπτυξη μικροβιακής αντοχής.
Πότε χρειάζεται άμεσα γιατρός
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν η διάρροια ή οι έμετοι επιμένουν, όταν εμφανίζεται υψηλός πυρετός, αίμα στα κόπρανα, έντονος κοιλιακός πόνος ή σημεία αφυδάτωσης.
Προειδοποιητικά σημάδια αποτελούν η ξηροστομία, η έντονη αδυναμία, η ζάλη, η μειωμένη παραγωγή ούρων, η υπνηλία και η αδυναμία διατήρησης υγρών.
Οι γονείς πρέπει να επικοινωνούν άμεσα με παιδίατρο όταν ένα βρέφος ή μικρό παιδί εμφανίζει επίμονους εμετούς, υψηλό πυρετό, λίγες βρεγμένες πάνες, υπνηλία ή άρνηση λήψης υγρών.
Τι συστήνει ο ΕΟΔΥ για την πρόληψη
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη σωστή υγιεινή των χεριών, στην αποφυγή της επιμόλυνσης και στο επαρκές μαγείρεμα.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
- σχολαστικό πλύσιμο των χεριών πριν, κατά τη διάρκεια και μετά την προετοιμασία φαγητού,
- ξεχωριστά σκεύη για ωμά και μαγειρεμένα προϊόντα,
- πλήρες μαγείρεμα κρέατος, πουλερικών, αυγών και θαλασσινών,
- αποφυγή τροφίμων με ωμά ή ατελώς μαγειρεμένα αυγά,
- άμεση τοποθέτηση των ευπαθών τροφίμων στο ψυγείο.
Το κρέας και τα πουλερικά πρέπει να μαγειρεύονται μέχρι ο ζωμός τους να είναι διαυγής και όχι ροζ. Όταν το φαγητό δεν σερβίρεται αμέσως, πρέπει να διατηρείται ζεστό σε θερμοκρασία τουλάχιστον 60°C.
Τι πρέπει να απαντήσει η έρευνα στη Νίκαια
Η επιδημιολογική διερεύνηση πρέπει να αποσαφηνίσει εάν και τα εννέα άτομα κατανάλωσαν το ίδιο πιάτο ή διαφορετικά προϊόντα από το ίδιο κατάστημα.
Οι αρχές χρειάζεται επίσης να εξετάσουν:
- εάν υπάρχουν άλλοι πελάτες με ανάλογα συμπτώματα,
- ποιοι προμηθευτές τροφοδότησαν την επιχείρηση,
- εάν τηρήθηκε η ψυκτική αλυσίδα,
- εάν τα τρόφιμα μαγειρεύτηκαν επαρκώς,
- εάν υπήρξε επιμόλυνση στον χώρο παρασκευής.
Κρίσιμη θα είναι η εργαστηριακή εξέταση των δειγμάτων και η ταυτοποίηση του στελέχους. Μόνο τότε θα μπορεί να διαπιστωθεί εάν πρόκειται για ένα μεμονωμένο συμβάν, για ευρύτερη συρροή ή για περιστατικό που σχετίζεται με προϊόν το οποίο διακινήθηκε και σε άλλες επιχειρήσεις.
Το γεγονός ότι όλοι οι ασθενείς αποχώρησαν σε σταθερή κατάσταση αποτελεί θετική εξέλιξη. Ωστόσο, η αναζήτηση της πηγής παραμένει απαραίτητη, ώστε να προληφθούν νέα περιστατικά και να αποσυρθεί εγκαίρως ένα πιθανώς μολυσμένο τρόφιμο από την αγορά.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Σαλμονέλα στην Καστοριά: Πάνω από δέκα ασθενείς, ανάμεσά τους παιδιά
Λαμία: Πάνω από 30 περιστατικά σαλμονέλας – Έρευνα σε πέντε καταστήματα
