Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) υιοθετεί για πρώτη φορά «υπό όρους» τα GLP-1 στη μάχη κατά της παχυσαρκίας, υπογραμμίζοντας όμως ότι το πραγματικό στοίχημα είναι η ισότιμη πρόσβαση.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε για πρώτη φορά κατευθυντήριες οδηγίες που συστήνουν υπό προϋποθέσεις τα φάρμακα GLP-1 για τη μακροχρόνια αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Η έγκριση συνοδεύεται από σαφή προειδοποίηση: χωρίς πολιτικές πρόσβασης, το θεραπευτικό άλμα μπορεί να βαθύνει τις ανισότητες.
Τι αλλάζει με τις νέες οδηγίες
Ο ΠΟΥ αναγνωρίζει την παχυσαρκία ως χρόνια νόσο που απαιτεί «ολοκληρωμένη και δια βίου φροντίδα» – θέση που διατύπωσε και ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Tedros Adhanom Ghebreyesus. Οι νέες συστάσεις είναι υπό όρους (conditional), δηλαδή βασίζονται σε διαθέσιμα δεδομένα αποτελεσματικότητας αλλά ενσωματώνουν επιφυλάξεις για το κόστος, τη μακροχρόνια ασφάλεια και την αντοχή των συστημάτων υγείας.
Η οδηγία αφορά ενήλικες με Δείκτη Μάζας Σώματος ≥30 και συστήνει τα GLP-1 ως μέρος μακροπρόθεσμης θεραπείας, σε συνδυασμό με υγιεινή διατροφή και φυσική δραστηριότητα. Εξαιρούνται οι έγκυοι.
Γιατί «υπό προϋποθέσεις»
Η επιστημονική επιτροπή επισημαίνει ότι, παρότι το όφελος στην απώλεια βάρους είναι τεκμηριωμένο, παραμένουν ερωτήματα για: τη χρήση σε υψηλές δόσεις επί μακρόν, τη δυνατότητα των δημόσιων συστημάτων να απορροφήσουν το κόστος, την καθολική διαθεσιμότητα.
Η καθηγήτρια Marie Spreckley (University of Cambridge) χαρακτήρισε τη σύσταση «ορθά διαβαθμισμένη ως υπό όρους», ακριβώς λόγω αυτών των αβεβαιοτήτων.
Πρόσβαση: το μεγάλο αγκάθι
Κατά τον ΠΟΥ, ακόμη και με επιτάχυνση της παραγωγής, τα GLP-1 ενδέχεται να καλύψουν λιγότερο από το 10% όσων θα μπορούσαν να ωφεληθούν έως το 2030. «Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι ανισότητες», υπογράμμισε ο Tedros, σημειώνοντας ότι χωρίς συντονισμένη δράση το χάσμα μεταξύ πλούσιων και φτωχών θα διευρυνθεί.
Για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, ο οργανισμός εισηγείται αύξηση παραγωγής, διαπραγμάτευση τιμών, ομαδικές προμήθειες (pooled purchasing) και μηχανισμούς ανάλογους με εκείνους που απέδωσαν στην αντιμετώπιση του HIV.
Ποια φάρμακα αφορά
Οι οδηγίες καλύπτουν τρία δραστικά:
-
Σεμαγλουτίδη (π.χ. σκευάσματα της Novo Nordisk),
-
Τιρζεπατίδη (π.χ. σκευάσματα της Eli Lilly),
-
Λιραγλουτίδη (παλαιότερο GLP-1 της ίδιας κατηγορίας).
Σημειώνεται ότι από τον Σεπτέμβριο οι δραστικές ουσίες έχουν ήδη ενταχθεί στον κατάλογο βασικών φαρμάκων του ΠΟΥ για τον διαβήτη τύπου 2 σε ομάδες υψηλού κινδύνου, όχι όμως για την παχυσαρκία – κενό που επιχειρεί τώρα να καλύψει η νέα οδηγία.
Τι έπεται
Το 2026 ο ΠΟΥ σκοπεύει να συνεργαστεί με κυβερνήσεις και φορείς για ιεράρχηση πρόσβασης των ασθενών με τη μεγαλύτερη ανάγκη. Το διακύβευμα είναι μεγάλο: το οικονομικό βάρος της παχυσαρκίας εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 3 τρισ. δολάρια ετησίως έως το 2030.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Πόλεμος τιμών στα GLP-1: Lilly και Novo κατεβάζουν τον πήχη
Τι δείχνουν τα GLP-1 για το Αλτσχάιμερ: Μελέτες της Novo Nordisk αλλάζουν την άνοια
