Συναγερμό για τις επιπτώσεις της ακραίας ζέστης στην Ευρώπη σήμανε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Περίπου 150 εκατ. άνθρωποι εκτίθενται σε ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες, ενώ περισσότεροι από 1.300 επιπλέον θάνατοι έχουν συνδεθεί με τον καύσωνα από τις 21 Ιουνίου. Ο ΠΟΥ προειδοποιεί ότι η Ευρώπη θερμαίνεται ταχύτερα από κάθε άλλη ήπειρο.
Σε μία από τις πιο ηχηρές προειδοποιήσεις για τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη δημόσια υγεία προχώρησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, καθώς η Ευρώπη δοκιμάζεται από ένα νέο κύμα ακραίων θερμοκρασιών.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους, ανέφερε ότι περισσότεροι από 1.300 πλεονάζοντες θάνατοι που καταγράφηκαν στην Ευρώπη από τις 21 Ιουνίου συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες.
Παράλληλα, περίπου 150 εκατ. άνθρωποι ζουν υπό συνθήκες ακραίας ζέστης, ενώ σχολεία έχουν αναγκαστεί να κλείσουν και δίκτυα ηλεκτροδότησης δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στη μεγάλη ζήτηση.
Η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα
«Η Ευρώπη είναι η ήπειρος που θερμαίνεται ταχύτερα στη Γη, με ρυθμό δύο φορές μεγαλύτερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο», σημείωσε ο επικεφαλής του ΠΟΥ.
Η παρατήρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες δεν αποτελούν πλέον σπάνια επεισόδια. Αντίθετα, εμφανίζονται συχνότερα, διαρκούν περισσότερο και επηρεάζουν μεγαλύτερες γεωγραφικές περιοχές.
Όπως υπογράμμισε ο Τέντρος, ένα κύμα καύσωνα που παλαιότερα θα χαρακτηριζόταν φαινόμενο «μια φορά σε κάθε γενιά» καταγράφεται πλέον σχεδόν σε ετήσια βάση.
Η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα και την ένταση αυτών των φαινομένων, μετατρέποντας την ακραία ζέστη σε σταθερή απειλή για τη δημόσια υγεία.
Ρεκόρ ζέστης σε πολλές χώρες
Κατά την προηγούμενη εβδομάδα και το Σαββατοκύριακο, πολλές ευρωπαϊκές χώρες κατέγραψαν νέα ρεκόρ θερμοκρασίας.
Ιδιαίτερα υψηλές τιμές σημειώθηκαν στη Γερμανία, στην Πολωνία και στην Τσεχία, όπου ο υδράργυρος πλησίασε ή ξεπέρασε τους 40 βαθμούς Κελσίου.
Οι παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες επιβάρυναν τις υποδομές, την ηλεκτροδότηση, τις μεταφορές και τη λειτουργία των σχολείων, ενώ παράλληλα αύξησαν την πίεση στα συστήματα υγείας.
Ιδιαίτερα επικίνδυνες θεωρούνται οι θερμές νύχτες, επειδή δεν επιτρέπουν στον ανθρώπινο οργανισμό να ανακάμψει από τη θερμική καταπόνηση της ημέρας.
Η θερμική καταπόνηση ως «σιωπηλός δολοφόνος»
Ο Τέντρος χαρακτήρισε τη θερμική καταπόνηση «σιωπηλό δολοφόνο», καθώς η επίδρασή της συχνά δεν καταγράφεται άμεσα ως αιτία θανάτου.
Η ακραία ζέστη μπορεί να επιδεινώσει καρδιαγγειακά, αναπνευστικά, νεφρικά και μεταβολικά νοσήματα. Έτσι, πολλοί θάνατοι αποδίδονται στην υποκείμενη πάθηση και όχι στις υψηλές θερμοκρασίες που επιτάχυναν την επιδείνωση.
Ο κίνδυνος αυξάνεται όταν η ζέστη συνδυάζεται με υψηλή υγρασία και άπνοια. Σε αυτές τις συνθήκες, το ανθρώπινο σώμα δυσκολεύεται να αποβάλει τη θερμότητα μέσω της εφίδρωσης.
Η παρατεταμένη έκθεση μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, θερμική εξάντληση ή θερμοπληξία, μια κατάσταση που απαιτεί άμεση ιατρική παρέμβαση.
500.000 θάνατοι κάθε χρόνο από τη ζέστη
Ο επικεφαλής του ΠΟΥ είχε επισημάνει λίγες ημέρες νωρίτερα ότι περίπου 500.000 άνθρωποι πεθαίνουν κάθε χρόνο σε όλο τον κόσμο από αίτια που συνδέονται με τη ζέστη.
Πολλοί από αυτούς τους θανάτους θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί, εφόσον οι χώρες εφάρμοζαν εγκαίρως αποτελεσματικά σχέδια προστασίας.
Η έγκαιρη προειδοποίηση, η δημιουργία δροσερών δημόσιων χώρων, η παρακολούθηση των ευάλωτων πολιτών και η προσαρμογή των ωραρίων εργασίας μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Ωστόσο, πολλές ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να διαθέτουν κτίρια, σχολεία και χώρους εργασίας που δεν έχουν σχεδιαστεί για παρατεταμένες θερμοκρασίες αυτού του επιπέδου.
Τα ευρωπαϊκά κτίρια δεν αντέχουν τη νέα πραγματικότητα
«Τα ευρωπαϊκά σπίτια, οι χώροι εργασίας και τα σχολεία δεν κατασκευάστηκαν για τέτοιες θερμοκρασίες», σημείωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ.
Η ανεπαρκής θερμομόνωση, η περιορισμένη σκίαση και η απουσία κατάλληλων συστημάτων ψύξης αυξάνουν την έκθεση, κυρίως στις πυκνοδομημένες αστικές περιοχές.
Στις πόλεις, το φαινόμενο της θερμικής νησίδας ανεβάζει ακόμη περισσότερο τη θερμοκρασία. Η άσφαλτος, το τσιμέντο και τα κτίρια απορροφούν θερμότητα κατά τη διάρκεια της ημέρας και την απελευθερώνουν τη νύχτα.
Έτσι, ακόμη και όταν η θερμοκρασία μειώνεται στις περιαστικές περιοχές, τα κέντρα των πόλεων παραμένουν θερμά, στερώντας από τον οργανισμό τη δυνατότητα αποφόρτισης.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η ακραία ζέστη μπορεί να επηρεάσει οποιονδήποτε, όμως ο κίνδυνος δεν κατανέμεται ισότιμα.
Περισσότερο ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη και τα μικρά παιδιά, οι έγκυες γυναίκες και οι άνθρωποι με χρόνια νοσήματα.
Υψηλό κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης όσοι εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους, οι άστεγοι, όσοι ζουν μόνοι και οι πολίτες που δεν έχουν πρόσβαση σε κλιματιζόμενους χώρους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται οι ασθενείς που λαμβάνουν φάρμακα τα οποία επηρεάζουν τη θερμορρύθμιση ή την ισορροπία των υγρών του οργανισμού.
Η κοινωνική απομόνωση μπορεί επίσης να αποδειχθεί καθοριστική. Ένας ηλικιωμένος που ζει μόνος μπορεί να μην αντιληφθεί έγκαιρα την επιδείνωση ή να μην έχει κάποιον να τον βοηθήσει.
Ποια συμπτώματα χρειάζονται άμεση αντίδραση
Η θερμική εξάντληση μπορεί να προκαλέσει έντονη εφίδρωση, πονοκέφαλο, ζάλη, ναυτία, ταχυκαρδία, αδυναμία και μυϊκές κράμπες.
Το άτομο πρέπει να μεταφερθεί άμεσα σε δροσερό χώρο, να αφαιρέσει τα περιττά ρούχα και να πιει νερό, εφόσον έχει πλήρη συνείδηση και μπορεί να καταπιεί με ασφάλεια.
Η θερμοπληξία αποτελεί επείγουσα κατάσταση. Μπορεί να προκαλέσει πολύ υψηλή θερμοκρασία σώματος, σύγχυση, διαταραχές ομιλίας, σπασμούς, απώλεια προσανατολισμού ή λιποθυμία.
Σε μια τέτοια περίπτωση απαιτείται άμεση κλήση στο ΕΚΑΒ. Μέχρι να φτάσει η βοήθεια, πρέπει να ξεκινήσει η ψύξη του σώματος με δροσερές κομπρέσες, βρεγμένες πετσέτες ή μεταφορά σε κλιματιζόμενο χώρο.
Τα μέτρα προστασίας που σώζουν ζωές
Ο ΠΟΥ καλεί τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ενεργοποιήσουν ολοκληρωμένα σχέδια δράσης απέναντι στον καύσωνα.
Τα σχέδια αυτά πρέπει να περιλαμβάνουν συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, ειδική παρακολούθηση των ευάλωτων ομάδων, λειτουργία κλιματιζόμενων δημόσιων χώρων και προσαρμογή των ωραρίων εργασίας.
Παράλληλα, οι τοπικές αρχές χρειάζεται να αυξήσουν τη σκίαση, το αστικό πράσινο και τις επιφάνειες που δεν αποθηκεύουν θερμότητα.
Η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων αποτελεί επίσης βασικό μέτρο προσαρμογής, καθώς μειώνει την εσωτερική θερμοκρασία και περιορίζει την εξάρτηση από τον κλιματισμό.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Κατά τη διάρκεια ενός καύσωνα, οι πολίτες πρέπει να παραμένουν όσο γίνεται σε δροσερούς χώρους και να αποφεύγουν την έντονη δραστηριότητα τις θερμότερες ώρες της ημέρας.
Η τακτική κατανάλωση νερού έχει κρίσιμη σημασία, ακόμη και όταν δεν υπάρχει έντονο αίσθημα δίψας.
Τα ελαφριά ρούχα, το καπέλο, η σκιά και τα δροσερά ντους βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος.
Παράλληλα, χρειάζεται περιορισμός του αλκοόλ και των βαριών γευμάτων, καθώς αυξάνουν την αφυδάτωση και την επιβάρυνση του οργανισμού.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η τακτική επικοινωνία με ηλικιωμένους συγγενείς, γείτονες και ανθρώπους που ζουν μόνοι.
Μια υγειονομική κρίση που επιστρέφει κάθε χρόνο
Το μήνυμα του ΠΟΥ είναι σαφές: η ακραία ζέστη δεν αποτελεί πλέον ένα σπάνιο μετεωρολογικό φαινόμενο.
Μετατρέπεται σε επαναλαμβανόμενη υγειονομική κρίση, η οποία αυξάνει τη θνησιμότητα, επιβαρύνει τα νοσοκομεία και δοκιμάζει τις αντοχές των υποδομών.
Η Ευρώπη βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της αλλαγής, καθώς θερμαίνεται ταχύτερα από τον υπόλοιπο πλανήτη.
Η μείωση των εκπομπών παραμένει απαραίτητη για τον περιορισμό της μελλοντικής θέρμανσης. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις χρειάζεται ταυτόχρονα να προσαρμόσουν άμεσα τις πόλεις, τα κτίρια και τα συστήματα υγείας στη νέα πραγματικότητα.
Η έγκαιρη προειδοποίηση, η σωστή ενημέρωση και η προστασία των ευάλωτων ομάδων μπορούν να αποτρέψουν μεγάλο μέρος των θανάτων που συνδέονται με την ακραία ζέστη.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Κορωνοϊός: Παγκόσμιος συναγερμός για τη νέα υποπαραλλαγή
Καύσωνας στην Ευρώπη: 3.700 θάνατοι σε Γαλλία, Βέλγιο και Ολλανδία
Καύσωνας: 4 προβλήματα υγείας που επιδεινώνονται με την ακραία ζέστη
