Μόλις 1.800 έως 2.000 μόνιμοι παθολόγοι υπηρετούν σήμερα στο ΕΣΥ, την ώρα που αυξάνονται οι ανάγκες λόγω γήρανσης και πολυνοσηρότητας. Το 7ο Συνέδριο της ΕΕΠΕ έθεσε με έμφαση το ζήτημα της στελέχωσης, αλλά και την ανάγκη ενσωμάτωσης της καινοτομίας στην καθημερινή κλινική πράξη.
Με μεγάλη συμμετοχή και παρουσία επιστημόνων από την Ελλάδα και το εξωτερικό πραγματοποιήθηκε στον Βόλο, από τις 25 έως τις 27 Ιουνίου, το 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Ελλάδας.
Το συνέδριο τελούσε υπό την αιγίδα του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου και του Ιατρικού Συλλόγου Μαγνησίας, ενώ οι εργασίες του κάλυψαν ένα ευρύ φάσμα επιστημονικών και επαγγελματικών ζητημάτων που απασχολούν σήμερα την Εσωτερική Παθολογία.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν η εξατομικευμένη αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, οι νέες φαρμακευτικές προσεγγίσεις για την παχυσαρκία, η πρόληψη των καρδιαγγειακών επιπλοκών του διαβήτη, οι εξελίξεις στο διαβητικό πόδι και η συμβολή των παθολόγων στην έγκαιρη παραπομπή υποψηφίων για μεταμόσχευση.
Παράλληλα, έντονος προβληματισμός εκφράστηκε για την υποστελέχωση των Παθολογικών Κλινικών και τη μείωση του αριθμού των νέων γιατρών που επιλέγουν την ειδικότητα. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι η ενίσχυση της Εσωτερικής Παθολογίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για ένα σύγχρονο, αποτελεσματικό και βιώσιμο σύστημα υγείας. λης: Ο παθολόγος στο κέντρο της σύγχρονης φροντίδας**
Ο πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής και πρόεδρος της ΕΕΠΕ, Ευάγγελος Τούλης, τόνισε ότι το πολυθεματικό πρόγραμμα αντανακλά το ίδιο το εύρος της Εσωτερικής Παθολογίας, η οποία αφορά όλα τα όργανα και τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού.
Όπως ανέφερε, το συνέδριο δεν περιορίστηκε στις επιστημονικές εξελίξεις, αλλά ανέδειξε και επαγγελματικά ζητήματα που αφορούν όλες τις βαθμίδες του συστήματος υγείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης στη σημασία της δωρεάς οργάνων και στην ανάγκη να αυξηθούν περαιτέρω οι μεταμοσχεύσεις στη χώρα. Σύμφωνα με τον κ. Τούλη, οι παθολόγοι μπορούν να διαδραματίσουν κομβικό ρόλο, τόσο στην αναγνώριση πιθανών δοτών όσο και στην έγκαιρη παραπομπή ασθενών που χρειάζονται μεταμόσχευση.
Ο πρόεδρος της ΕΕΠΕ σημείωσε ότι οι εργασίες του συνεδρίου επιβεβαίωσαν τον κεντρικό ρόλο της Εσωτερικής Παθολογίας στη σύγχρονη ιατρική πρακτική. Παράλληλα, ανέδειξαν την ανάγκη για ισχυρότερη διεπιστημονική συνεργασία και συνεχή ενσωμάτωση της καινοτομίας στην κλινική φροντίδα.
Γεώργιος Τσουλφάς: 941 μεταμοσχεύσεις ήπατος στην Ελλάδα από το 1990
Στη μεταμόσχευση ήπατος και στις ανεκπλήρωτες ανάγκες των ασθενών αναφέρθηκε ο καθηγητής Χειρουργικής Μεταμοσχεύσεων Γεώργιος Τσουλφάς, διευθυντής της Χειρουργικής Κλινικής Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης.
Όπως επισήμανε, η μεταμόσχευση ήπατος αποτελεί τη δεύτερη συχνότερη μεταμόσχευση συμπαγούς οργάνου διεθνώς και τη μοναδική σωτήρια θεραπεία για ασθενείς με τελικού σταδίου ηπατική νόσο.
Από το 1990 έως σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα 941 μεταμοσχεύσεις ήπατος. Από αυτές, οι 780 έγιναν στη Χειρουργική Κλινική Μεταμοσχεύσεων του ΑΠΘ στο Ιπποκράτειο Θεσσαλονίκης και οι 161στο Λαϊκό Νοσοκομείο Αθηνών και παλαιότερα στον Ευαγγελισμό.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε στη σημαντική αύξηση της δωρεάς οργάνων μετά τη θέσπιση του ρόλου του τοπικού συντονιστή από τον Ελληνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων, σύμφωνα με το επιτυχημένο ισπανικό μοντέλο.
Παράλληλα, ο μέσος χρόνος αναμονής για μεταμόσχευση ήπατος έχει μειωθεί στους έξι μήνες.
Το πρόβλημα της καθυστερημένης παραπομπής
Παρά την πρόοδο, ο κ. Τσουλφάς υπογράμμισε ότι ο αριθμός των ασθενών που είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Υποψηφίων Ληπτών παραμένει μικρός.
Η εικόνα αυτή ενισχύει την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ παθολόγων, ηπατολόγων, ογκολόγων, χειρουργών και μεταμοσχευτικών κέντρων.
Η έγκαιρη παραπομπή αφορά ασθενείς με ηπατοπάθειες, κίρρωση, πρωτοπαθή καρκίνο του ήπατος ή επιλεγμένες περιπτώσεις μεταστατικής νόσου.
Ο παθολόγος, ως γιατρός πρώτης γραμμής, μπορεί να αναγνωρίσει εγκαίρως την επιδείνωση της ηπατικής λειτουργίας και να παραπέμψει τον ασθενή πριν χαθεί το κατάλληλο θεραπευτικό παράθυρο.
Σύμφωνα με τον καθηγητή, η περαιτέρω εδραίωση των μεταμοσχεύσεων στην Ελλάδα απαιτεί συνεχή ενίσχυση της δωρεάς οργάνων και στενή συνεργασία ολόκληρης της ιατρικής κοινότητας.
Νικόλαος Παπάνας: Νεότερες επιλογές για το διαβητικό πόδι
Στις σύγχρονες εξελίξεις για την αντιμετώπιση του διαβητικού ποδιού αναφέρθηκε ο καθηγητής Παθολογίας και Σακχαρώδους Διαβήτη Νικόλαος Παπάνας, υπεύθυνος του Διαβητολογικού Κέντρου και του Ιατρείου Διαβητικού Ποδιού στη Β΄ Παθολογική Κλινική του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.
Το διαβητικό πόδι παραμένει σημαντικό πρόβλημα υγείας και η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές, λοιμώξεις και ακρωτηριασμούς.
Η βασική αντιμετώπιση εξακολουθεί να στηρίζεται στην αποκατάσταση της κυκλοφορίας του αίματος, στην αποφόρτιση για τη μείωση των πιέσεων, στον χειρουργικό ή εναλλακτικό καθαρισμό του τραύματος και στην αντιμετώπιση της λοίμωξης.
Σύμφωνα με τον κ. Παπάνα, τα τελευταία χρόνια σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στις ανοικτές χειρουργικές και στις ενδοαυλικές τεχνικές αποκατάστασης της αιματικής ροής.
Αντιβιοτικά, επιθέματα και νέες τοπικές θεραπείες
Η θεραπευτική φαρέτρα έχει ενισχυθεί με νεότερα αντιβιοτικά και δυνατότητες τοπικής εφαρμογής αντιμικροβιακών παραγόντων.
Στις νεότερες επιλογές περιλαμβάνονται επίσης η τοπική θεραπεία με υπερβαρικό οξυγόνο, σύγχρονα επιθέματα και συνθετικά υποκατάστατα δέρματος.
Ο καθηγητής αναφέρθηκε ακόμη σε σπρέι με ευεργετικές ουσίες, καθώς και στην τοπική εφαρμογή αερίου διοξειδίου του άνθρακα, η οποία έχει παρουσιάσει υποσχόμενα αποτελέσματα σε ορισμένες χώρες.
Οι μέθοδοι αυτές δεν αντικαθιστούν τη βασική πολυπαραγοντική φροντίδα, αλλά μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.
Παναγιώτης Χαλβατσιώτης: Το μέλλον της εξατομικευμένης ιατρικής περνά από τα γονίδια
Στη γενετική διάσταση του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 αναφέρθηκε ο αναπληρωτής καθηγητής Παθολογίας του ΕΚΠΑ Παναγιώτης Χαλβατσιώτης.
Όπως εξήγησε, ο διαβήτης τύπου 2 αποτελεί πολυπαραγοντικό νόσημα και στην εμφάνισή του εμπλέκεται μεγάλος αριθμός γονιδίων που επηρεάζουν διαφορετικούς παθοφυσιολογικούς μηχανισμούς.
Γενετικοί παράγοντες επηρεάζουν επίσης την εμφάνιση και την εξέλιξη των χρόνιων επιπλοκών του διαβήτη, οι οποίες επιβαρύνουν την ποιότητα ζωής και αυξάνουν τη νοσηρότητα και τη θνητότητα.
Η αξιολόγηση του κινδύνου, επομένως, δεν μπορεί να βασίζεται σε έναν μόνο παράγοντα. Απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση που θα λαμβάνει υπόψη το γενετικό υπόβαθρο, το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής.
Περιβάλλον, κλιματική αλλαγή και μικροβίωμα
Ο κ. Χαλβατσιώτης ανέφερε ότι η διατροφή, η σωματική δραστηριότητα και το κάπνισμα επηρεάζουν την έκφραση του γονιδιακού υποστρώματος.
Στην εξίσωση προστίθενται το χρόνιο στρες, οι επιβαρύνσεις της κλιματικής αλλαγής, οι αλλαγές στην ποικιλομορφία του μικροβιώματος και ενδεχομένως η έκθεση σε γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα.
Η καλύτερη κατανόηση αυτών των σύνθετων αλληλεπιδράσεων μπορεί στο μέλλον να οδηγήσει σε αξιόπιστο γενετικό δείκτη κινδύνου.
Ένα τέτοιο score θα μπορούσε να συμβάλει στην πρόληψη, στην έγκαιρη διάγνωση και στην εξατομικευμένη επιλογή της καταλληλότερης θεραπείας για κάθε ασθενή.
Αικατερίνη Δημακοπούλου: Σε κρίση η Εσωτερική Παθολογία
Τη σοβαρή αποδυνάμωση της ειδικότητας ανέδειξε η Αικατερίνη Δημακοπούλου, ειδική παθολόγος, διευθύντρια ΕΣΥ και διευθύντρια του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών στο Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης «Γεώργιος Γεννηματάς».
Σύμφωνα με την ομιλήτρια, η απαξίωση της Εσωτερικής Παθολογίας έχει οδηγήσει σε δραματική μείωση των ειδικευομένων και σε σοβαρές ελλείψεις νοσοκομειακών παθολόγων.
Σήμερα υπηρετούν στο ΕΣΥ περίπου 1.800 έως 2.000 μόνιμοι παθολόγοι, αριθμός που δεν επαρκεί για τις αυξανόμενες ανάγκες του συστήματος.
Η κρίση αποτυπώνεται στις χιλιάδες κενές οργανικές θέσεις, στις άγονες προκηρύξεις, στην εξαντλητική εφημεριακή επιβάρυνση, στις υποχρεωτικές μετακινήσεις γιατρών και στην επαγγελματική εξουθένωση.
Προστίθενται η μισθολογική απαξίωση και η συνεχιζόμενη φυγή νέων γιατρών στο εξωτερικό.
Τα κίνητρα και οι συνέπειες της έλλειψης παθολόγων
Η κ. Δημακοπούλου αναφέρθηκε στα μέτρα που έχουν ληφθεί, όπως το οικονομικό κίνητρο των 40.000 ευρώγια νέους ειδικευόμενους, οι νέες προκηρύξεις θέσεων, η αύξηση των θέσεων ειδίκευσης και το πρόγραμμα επαναπατρισμού παθολόγων.
Ωστόσο, τόνισε ότι η απουσία παθολόγων από ένα νοσοκομείο προκαλεί άμεσες λειτουργικές επιπτώσεις.
Μπορεί να οδηγήσει σε αναστολή εισαγωγών στις Παθολογικές Κλινικές, σε περισσότερες διακομιδές, σε υπερφόρτωση γειτονικών νοσοκομείων και σε καθυστερήσεις στη διάγνωση και στη θεραπεία.
Καθώς η πολυνοσηρότητα αποτελεί πλέον κυρίαρχη πρόκληση, ο παθολόγος καλείται να έχει κεντρικό ρόλο στο νοσοκομείο του μέλλοντος. Θα συντονίζει διεπιστημονικές ομάδες και θα διασφαλίζει ολιστική, ασφαλή και αποτελεσματική φροντίδα.
Ευάγγελος Φουστέρης: Η παχυσαρκία δεν είναι απλώς ζήτημα τρόπου ζωής
Στη σύγχρονη φαρμακευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας αναφέρθηκε ο παθολόγος και διαβητολόγος Ευάγγελος Φουστέρης, ταμίας της Πανελλήνιας Εταιρείας Μελέτης της Παχυσαρκίας.
Ο κ. Φουστέρης υπογράμμισε ότι η παχυσαρκία αποτελεί χρόνια και πολύπλοκη νευροενδοκρινική νόσο και δεν μπορεί να αποδίδεται απλώς σε λανθασμένες επιλογές τρόπου ζωής.
Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι η θεραπεία δεν πρέπει να στοχεύει μόνο στην απώλεια κιλών.
Κύριοι στόχοι πρέπει να είναι η βελτίωση της καρδιομεταβολικής υγείας, η ύφεση των επιπλοκών και η μακροχρόνια ανάκτηση της υγείας.
Η μετάβαση σε θεραπεία με συγκεκριμένους στόχους
Ο ομιλητής έδωσε έμφαση στη μετάβαση από την παραδοσιακή λογική της απλής «απώλειας βάρους» σε ένα μοντέλο θεραπείας που βασίζεται σε συγκεκριμένους και μετρήσιμους στόχους.
Τα νεότερα φάρμακα διαχείρισης της παχυσαρκίας προσφέρουν σημαντικές δυνατότητες, τόσο ως προς τη μείωση του σωματικού βάρους όσο και ως προς τη βελτίωση συνοδών μεταβολικών προβλημάτων.
Ο κ. Φουστέρης αναφέρθηκε επίσης στους πολυαγωνιστές επόμενης γενιάς, οι οποίοι αναμένεται να προσφέρουν ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Οι θεραπείες αυτές μπορεί να συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της παγκόσμιας επιδημίας παχυσαρκίας, υπό την προϋπόθεση ότι θα εντάσσονται σε ολοκληρωμένο και εξατομικευμένο θεραπευτικό σχέδιο.
Αδαμάντιος Μπουρδάκης: Η στεφανιαία νόσος ευθύνεται για το 50% των θανάτων στον διαβήτη
Στη στενή σχέση του σακχαρώδη διαβήτη με τη στεφανιαία νόσο αναφέρθηκε ο ειδικός παθολόγος και διαβητολόγος Αδαμάντιος Μπουρδάκης.
Όπως ανέφερε, παγκοσμίως ένας στους τρεις ανθρώπους με διαβήτη πάσχει από στεφανιαία νόσο, ενώ περίπου το 50% των θανάτων ασθενών με διαβήτη αποδίδεται σε αυτήν.
Μετά την ηλικία των 65 ετών, η επίπτωση της στεφανιαίας νόσου στους ασθενείς με διαβήτη αφορά εξίσου άνδρες και γυναίκες. Σε μικρότερες ηλικίες, η αναλογία είναι περίπου δύο άνδρες προς μία γυναίκα.
Ο διαβήτης συνυπάρχει συχνά με στεφανιαία νόσο, έμφραγμα του μυοκαρδίου και καρδιακή ανεπάρκεια, είτε με διατηρημένο είτε με μειωμένο κλάσμα εξώθησης.
Γιατί ο διαβήτης επιταχύνει την αγγειακή βλάβη
Στον σακχαρώδη διαβήτη, η αθηρωμάτωση είναι συνήθως πιο εκτεταμένη και εξελίσσεται ταχύτερα.
Δεν επηρεάζει μόνο τις αρτηρίες της καρδιάς, αλλά και τα αγγεία του εγκεφάλου και των κάτω άκρων.
Η χρόνια υπεργλυκαιμία, η αντίσταση στην ινσουλίνη, η φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες επιταχύνουν τη βλάβη των αγγείων.
Παράλληλα, οι αθηρωματικές πλάκες είναι συχνά πιο ασταθείς, αυξάνοντας τον κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού επεισοδίου.
Μεγάλες μελέτες έχουν δείξει ότι άτομα με διαβήτη διάρκειας άνω των δέκα ετών, ακόμη και χωρίς προηγούμενο καρδιαγγειακό επεισόδιο, μπορεί να εμφανίζουν κίνδυνο αντίστοιχο με εκείνον ανθρώπων που έχουν ήδη υποστεί έμφραγμα ή ασταθή στηθάγχη.
Πότε ο διαβήτης προσεγγίζει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου
Ο κ. Μπουρδάκης διευκρίνισε ότι ο σακχαρώδης διαβήτης δεν θεωρείται εξαρχής ισοδύναμος με στεφανιαία νόσο ή καρδιακή ανεπάρκεια.
Ωστόσο, μετά από οκτώ έως δέκα χρόνια διάρκειας ή όταν παραμένει αρρύθμιστος για μεγάλο διάστημα, ο καρδιαγγειακός κίνδυνος μπορεί να φτάσει σε αντίστοιχα υψηλά επίπεδα.
Η διαπίστωση αυτή ενισχύει την ανάγκη για έγκαιρη και ολοκληρωμένη παρέμβαση. Η ρύθμιση του σακχάρου πρέπει να συνδυάζεται με έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, των λιπιδίων, του σωματικού βάρους, του καπνίσματος και της νεφρικής λειτουργίας.
Η Εσωτερική Παθολογία ως πυλώνας ενός βιώσιμου ΕΣΥ
Το 7ο Πανελλήνιο Συνέδριο της ΕΕΠΕ ανέδειξε τη διπλή πραγματικότητα που αντιμετωπίζει σήμερα η Εσωτερική Παθολογία.
Από τη μία πλευρά, η επιστημονική πρόοδος δημιουργεί νέες δυνατότητες για εξατομικευμένη πρόληψη και θεραπεία. Από την άλλη, η υποστελέχωση απειλεί την καθημερινή λειτουργία των Παθολογικών Κλινικών και τη συνοχή της νοσοκομειακής φροντίδας.
Σε ένα σύστημα υγείας που καλείται να αντιμετωπίσει γήρανση του πληθυσμού, χρόνια νοσήματα και πολυνοσηρότητα, ο παθολόγος παραμένει ο γιατρός που συνδέει τις διαφορετικές ειδικότητες και διαχειρίζεται τον ασθενή ως ενιαίο σύνολο.
Η ενίσχυση της ειδικότητας, η προσέλκυση νέων γιατρών, η επένδυση στην εκπαίδευση και η αξιοποίηση της καινοτομίας αποτελούν, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του συνεδρίου, αναγκαίες προϋποθέσεις για ένα ασφαλές και βιώσιμο ΕΣΥ.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Προσωπικός γιατρός: Η ΕΕΠΕ ζητά κίνητρα και ενίσχυση της Παθολογίας
Παθολόγος: Για να χάσεις βάρος δεν χρειάζεσαι δίαιτα αλλά 4 κανόνες
