Σχεδόν οκτώ στους δέκα ανθρώπους θα έρθουν σε επαφή με τον ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV) κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ωστόσο, πρόκειται για έναν από τους ελάχιστους καρκίνους που μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά μέσω εμβολιασμού και συστηματικού προσυμπτωματικού ελέγχου.
Ο ιός των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV) αποτελεί μία από τις πιο συχνές σεξουαλικώς μεταδιδόμενες λοιμώξεις παγκοσμίως. Υπολογίζεται ότι σχεδόν το 80% των ανθρώπων θα έρθει σε επαφή με τον ιό κατά τη διάρκεια της ζωής του.
Παρότι στις περισσότερες περιπτώσεις η λοίμωξη υποχωρεί αυτόματα, ορισμένοι τύποι του ιού μπορούν να προκαλέσουν καρκίνο. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο HPV συνδέεται με περισσότερα από 600.000 νέα περιστατικά καρκίνου κάθε χρόνο.
Εκτός από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, ο οποίος αποτελεί την πιο γνωστή εκδήλωση της λοίμωξης, ο HPV σχετίζεται επίσης με καρκίνους του πρωκτού, του στοματοφάρυγγα και του πέους, επηρεάζοντας τόσο γυναίκες όσο και άνδρες.
Ο εμβολιασμός ως βασικό εργαλείο πρόληψης
Παρά τη σοβαρότητα των συνεπειών του HPV, η επιστήμη διαθέτει πλέον αποτελεσματικά εργαλεία πρόληψης. Ο εμβολιασμός σε συνδυασμό με τον προσυμπτωματικό έλεγχο μπορεί να μειώσει δραστικά τη συχνότητα των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει τον διεθνή στόχο «90-70-90» για την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας. Ο στόχος αυτός προβλέπει:
-
90% εμβολιαστική κάλυψη στα κορίτσια στην εφηβεία
-
70% συμμετοχή σε οργανωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο
-
90% πρόσβαση σε έγκαιρη θεραπεία για τις γυναίκες που διαγιγνώσκονται
Σε χώρες όπου η εμβολιαστική κάλυψη έχει φτάσει σε υψηλά επίπεδα, τα στοιχεία δείχνουν ήδη σημαντική μείωση των λοιμώξεων από τους τύπους του ιού που καλύπτει το εμβόλιο, καθώς και των προκαρκινικών αλλοιώσεων.
Η κατάσταση στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός κατά του HPV περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και παρέχεται δωρεάν στις προβλεπόμενες ηλικιακές ομάδες.
Ωστόσο, σύμφωνα με διαθέσιμα στοιχεία προηγούμενων ετών, η εμβολιαστική κάλυψη δεν έχει ακόμη προσεγγίσει σταθερά τα επίπεδα που απαιτούνται για την επίτευξη συλλογικής προστασίας. Παράλληλα, η συμμετοχή στον προσυμπτωματικό έλεγχο παρουσιάζει γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ενίσχυση της ενημέρωσης του πληθυσμού και η συστηματική καταγραφή των δεικτών πρόληψης αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική χάραξη πολιτικών υγείας.
Ο ρόλος των Επισκεπτών Υγείας
Οι Επισκέπτες Υγείας διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην προαγωγή της πρόληψης και της ενημέρωσης. Ως επαγγελματίες δημόσιας υγείας και πρωτοβάθμιας φροντίδας βρίσκονται συχνά στην πρώτη γραμμή της επικοινωνίας με γονείς, εφήβους και τοπικές κοινότητες.
Η παρουσία τους σε σχολικές και κοινοτικές δομές συμβάλλει στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού και στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης γύρω από τα εμβόλια.
Όπως επισημαίνει η πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Επισκεπτών Υγείας, Δρ. Μαρία Σακουφάκη, «ο HPV αποτελεί αποτρέψιμη αιτία καρκίνου. Η επιστημονική γνώση και τα μέσα πρόληψης υπάρχουν. Η πρόκληση είναι η συστηματική εφαρμογή πολιτικών δημόσιας υγείας, η συνεχής ενημέρωση του πληθυσμού και η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλους».
Η πρόληψη μπορεί να αλλάξει το μέλλον
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του HPV λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι η πρόληψη δεν αποτελεί θεωρητική επιλογή αλλά μια ρεαλιστική δυνατότητα δημόσιας υγείας.
Η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης σήμερα μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μείωση των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων τις επόμενες δεκαετίες, βελτιώνοντας τη δημόσια υγεία και μειώνοντας το φορτίο των νοσημάτων που μπορούν πλέον να προληφθούν.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
HPV εμβολιασμός στην Ελλάδα: πρόοδος με αργό βηματισμό έως το 2024
Η GAVI αποτρέπει 1,4 εκατ. θανάτους από HPV σε φτωχές χώρες
