Νόμπελ Ιατρικής: Το Βραβείο στον επιστήμονα Σβάντε Πάαμπο

Ο Σουηδός επιστήμονας Σβάντε Πάαμπο έλαβε το Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής 2022 για τις ανακαλύψεις του «για το γονιδίωμα εξαφανισθέντων ανθρωπίνων και την ανθρώπινη εξέλιξη», ανακοίνωσε η επιτροπή που απονέμει το βραβείο.

Ο Σουηδός επιστήμονας Σβάντε Πάαμπο έλαβε το Νόμπελ Φυσιολογίας και Ιατρικής 2022 για τις ανακαλύψεις του «για το γονιδίωμα εξαφανισθέντων ανθρωπίνων και την ανθρώπινη εξέλιξη», ανακοίνωσε η επιτροπή που απονέμει το βραβείο.

ΔΩΡΕΑΝ ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Το βραβείο, που θεωρείται από τα πιο περίβλεπτα στον επιστημονικό κόσμο, απονέμεται από την Επιτροπή Νόμπελ του Ινστιτούτου Καρολίνσκα της Σουηδίας και συνοδεύεται από 10 εκατομμύρια σουηδικές κορόνες.

Εκτός από το έργο του με τον άνθρωπο του Νεάντερταλ, ο Πάαμπο είναι επίσης γνωστός για την εντυπωσιακή ανακάλυψη ενός άγνωστου μέχρι πρόσφατα συγγενικού είδους, του ανθρώπου της Ντενίσοβα στην Ευρασία.

Ακόμα, διαπίστωσε ότι ο σύγχρονος άνθρωπος φέρει γονίδια τόσο των Νεάντερταλ όσο και των Ντενίσοβαν, κάτι που σημαίνει ότι υπήρξε επιμειξία ανάμεσα στα τρία είδη όταν ο σύγχρονος άνθρωπος άρχισε να μεταναστεύει από την Αφρική στην Ευρασία πριν από περίπου 70.000 χρόνια.

Βίος και πολιτεία των Νεάντερταλ

Ο Homo sapiens εμφανίστηκε στην Αφρική πριν από περίπου 300.000 χρόνια, ενώ ο πλησιέστερος γνωστός συγγενής μας, Homo neanderthalensis, εξελίχθηκε εκτός Αφρικής και εξαπλώθηκε στην Ευρώπη και τη Δυτική Ασία πριν από περίπου 300.000 χρόνια, μέχρι που εξαφανίστηκε μυστηριωδώς πριν από περίπου 30.000 χρόνια. νόμπελ ιατρικής

Νωρίτερα, πριν από 70.000 χρόνια, ομάδες σύγχρονων ανθρώπων μετανάστευσαν από την Αφρική στη Μέση Ανατολή και από εκεί σε όλο τον πλανήτη.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι και οι Νεάντερταλ συνυπήρξαν στην Ευρώπη για δεκάδες χιλιάδες χρόνια, κανείς όμως δεν φανταζόταν ότι τα δύο είδη είχαν σεξουαλικές σχέσεις που επέτρεψααν την ανταλλαγή γονιδίων, όπως ανακάλυψε η ομάδα του σουηδού γενετιστή.

Ο Σβάντε Πάαμπο, 67 ετών, διευθυντής του τμήματος Γενετική στο Ινστιτούτο Εξελικτικής Ανθρωπολογίας «Μαξ Μπλανκ» στη Λειψία της Γερμανίας, κατάφερε να επιλύσει την τεράστια τεχνική πρόκληση της αλληλούχησης αρχαίου γενετικού υλικού.

Στην πορεία των χιλιετιών, το μόριο του DNA διασπάται σε αναρρίθμητα θραύσματα, και οι απειροελάχιστες ποσότητες που απομένουν είναι αναπόφευκτα επιμολυσμένες με γενετικό υλικό μικροβίων, ή ακόμα και των ίδιων των ερευνητών που συνέλεξαν τα δείγματα.

Η αρχή της επανάστασης ήρθε τη δεκαετία του 1990, όταν ο Πάαμπο, νεοδιορισμένος τότε καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μονάχου, κατάφερε να αλληλουχήσει ένα τμήμα μιτοχονδριακού DNA από οστό Νεάντερταλ ηλικίας 40.000 ετών.

Τεχνολογίες αλληλούχησης νόμπελ

Μέχρι το 2010, όταν πια είχε μετακομίσει στη Λειψία και είχε στη διάθεσή του νεώτερες τεχνολογίες αλληλούχησης DNA, ο Πάαμπο και οι συνεργάτες του είχαν πλέον καταφέρει αυτό που κάποτε θεωρείτο ακατόρθωτο, να διαβάσει το μεγαλύτερο μέρος του γονιδιώματος των Νεάντερταλ.

Η συγκριτική ανάλυση έδειξε ότι ο τελευταίος κοινός πρόγονος του σύγχρονου ανθρώπου και του Νεάντερταλ έζησε πριν από περίπου 800.000 χρόνια.

Ακόμα, η γενετική σύγκριση αποκάλυψε ότι το DNA των σύγχρονων ανθρώπων άνθρωποι ευρωπαϊκής ή ασιατικής καταγωγής αποτελείται κατά 1 έως 4 τοις εκατό από γονίδια των Νεάντερταλ, ενώ οι Αφρικανοί στερούνται σχεδόν τελείως τέτοιων γονιδίων.

Αυτό σημαίνει ότι υπήρξε επιμειξία ανάμεσα στους Νεάντεραλ και τους σύγχρονους ανθρώπους στα δεκάδες χιλιάδες χρόνια της συνύπαρξής τους.

Και όπως φαίνεται τα γονίδια των Νεάντερταλ επηρεάζουν την ανθρώπινη υγεία και φυσιολογία, καθώς έχουν μεταξύ άλλων συνδεθεί με τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, ή ακόμα και με τη λοίμωξη Covid-19. Σβάντε Πάαμπο

Συγγενής από τη Σιβηρία

Η επόμενη μεγάλη ανακάλυψη αφορούσε ένα μικρό οστό δακτύλου 40.000 ετών, το οποίο βρέθηκε το 2008 στη σπηλιά Ντενίσοβα στη νότια Σιβηρία.

Ο Πάαμπο κατάφερε να απομονώσει και να αλληλουχήσει γενετικό υλικό, το οποίο όπως διαπίστωσε δεν προερχόταν ούτε από σύγχρονο άνθρωπο ούτε από Νεάντερταλ, αλλά από κάποιον άγνωστο ως τότε συγγενή των δύο ειδών.

Ήταν ο άνθρωπος της Ντενίσοβα, του οποίου η εξελικτική πορεία παραμένει μέχρι σήμερα εν πολλοίς άγνωστη.

Ενώ οι Νεάντερταλ είχαν εξαπλωθεί ευρέως στη δυτική Ευρασία, οι Ντενίσοβαν ζούσαν στα ανατολικά.

Οι σύγχρονοι άνθρωποι τους συνάντησαν και διασταυρώθηκαν και με αυτούς, όπως μαρτυρούν οι σημερινοί πληθυσμοί της Μελανησίας άλλων περιοχών της Νοτιοανατολικής Ασίας, οι οποίοι έχουν κληρονομήσει έως και το 6% του DNA τους από τους Ντενίσοβαν.

Σβάντε Πάαμπο: Το tweet της επιτροπής των Νόμπελ Ιατρικής:

Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ