Περιστατικά λεκτικής κακοποίησης, αμφισβήτησης της επαγγελματικής επάρκειας και άρνησης περίθαλψης από μη λευκούς επαγγελματίες καταγράφει έρευνα της Society of Radiographers. Τα επίσημα στοιχεία του NHS δείχνουν παράλληλα ότι οι διακρίσεις από ασθενείς και πολίτες έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας.
Ανησυχητική αύξηση των ρατσιστικών και ξενοφοβικών επιθέσεων από ασθενείς προς εργαζομένους του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας καταγράφουν επαγγελματικοί φορείς, την ώρα που οι επίσημες έρευνες προσωπικού επιβεβαιώνουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε μεμονωμένα περιστατικά.
Έρευνα της Society of Radiographers σε 381 μέλη της κατέγραψε «αισθητή» ενίσχυση του απροκάλυπτου ρατσισμού κατά τους τελευταίους 18 μήνες. Ακτινογράφοι και υπερηχογραφιστές ανέφεραν προσβολές για το χρώμα του δέρματος και την καταγωγή τους, αμφισβήτηση των προσόντων τους και ασθενείς που αρνήθηκαν να εξεταστούν από μαύρους ή Ασιάτες επαγγελματίες.
Άρνηση εξέτασης λόγω καταγωγής
Σε μία από τις ανώνυμες μαρτυρίες, λευκός άνδρας φέρεται να αρνήθηκε να επιτρέψει σε μη λευκό υπερηχογραφιστή να εξετάσει την έγκυο σύζυγό του. Σύμφωνα με την καταγγελία, δήλωσε ότι δεν ήθελε άτομο άλλης εθνοτικής προέλευσης να την αγγίξει.
Σε διαφορετικό περιστατικό, ασθενής που προσήλθε για ακτινογραφία θώρακος αρνήθηκε να δεχθεί μαύρο ακτινογράφο, υποστηρίζοντας ότι φοβάται τους μαύρους ανθρώπους. Άλλοι εργαζόμενοι περιέγραψαν ασθενείς που τους αποκάλεσαν «βρόμικους ξένους» ή διατύπωσαν αντιμεταναστευτικά σχόλια περί ανθρώπων που έρχονται στη χώρα και «παίρνουν τις δουλειές».
Οι καταγγελίες αποτελούν μαρτυρίες των συμμετεχόντων και όχι μεμονωμένα περιστατικά που ερευνήθηκαν δικαστικά από τη Society of Radiographers. Παρ’ όλα αυτά, η επανάληψη παρόμοιων περιγραφών σε διαφορετικές περιοχές της Αγγλίας ενισχύει την ανησυχία ότι η ρατσιστική συμπεριφορά γίνεται πιο ορατή και απροκάλυπτη.
«Το αποδέχονται ως μέρος της δουλειάς»
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η διαπίστωση ότι ορισμένοι εργαζόμενοι έχουν εκτεθεί τόσες φορές σε προσβλητικές συμπεριφορές, ώστε θεωρούν ότι πρέπει απλώς να τις ανεχθούν.
Θεραπευτικός ακτινογράφος στο Γιορκσάιρ ανέφερε ότι συνάδελφοί του αντιμετώπιζαν τον ρατσισμό ως κάτι που συνοδεύει αναπόφευκτα την εργασία τους. Η κανονικοποίηση αυτή μπορεί να περιορίζει την αναφορά των συμβάντων και να αποκρύπτει την πραγματική έκταση του προβλήματος.
Η Society of Radiographers ζητεί από τους οργανισμούς του NHS να καταγράφουν συστηματικά τα περιστατικά ρατσισμού και να παρακολουθούν τι συνέβη μετά την καταγγελία. Χωρίς ενιαία δεδομένα, είναι δύσκολο να αξιολογηθεί αν οι διοικήσεις παρεμβαίνουν, αν οι εργαζόμενοι λαμβάνουν υποστήριξη και αν οι παραβάτες αντιμετωπίζουν συνέπειες.
Αμφισβήτηση των προσόντων λόγω χρώματος
Ο Πολ Αουά, διαγνωστικός ακτινογράφος με καταγωγή από τη Νιγηρία που εργάζεται στο Μπέντφορντσαϊρ, περιέγραψε ασθενείς οι οποίοι προσποιούνται ότι δεν καταλαβαίνουν όσα λέει, παρότι τα αγγλικά είναι η μοναδική γλώσσα που μιλά.
Όπως ανέφερε, ορισμένοι ασθενείς αμφισβήτησαν την ικανότητά του να πραγματοποιήσει φλεβοκαθετηριασμό, ακόμη και όταν κλήθηκε ακριβώς επειδή προηγούμενες προσπάθειες ήταν δύσκολες. Κατά την εκτίμησή του, η αμφισβήτηση δεν αφορούσε την εμπειρία ή την επικοινωνία του, αλλά το χρώμα του δέρματός του.
Οι συμπεριφορές αυτές δεν περιορίζονται στις άμεσες προσβολές. Μπορεί να εκδηλωθούν μέσα από την παράκαμψη ενός έμπειρου εργαζομένου, την υποβολή ερωτήσεων σε νεότερο λευκό συνάδελφο ή την επίμονη αμφισβήτηση της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής επάρκειας κάποιου.
Πρόκειται για μορφές καθημερινού ρατσισμού που δεν καταγράφονται πάντοτε ως επίσημα συμβάντα, αλλά επηρεάζουν την αυτοπεποίθηση, την ψυχική υγεία και την αίσθηση ασφάλειας του προσωπικού.
Πιο ανοιχτή έκφραση ξενοφοβικών απόψεων
Εργαζόμενοι που συμμετείχαν στην έρευνα θεωρούν ότι οι ασθενείς εκφράζουν πλέον πιο ανοιχτά απόψεις τις οποίες παλαιότερα ενδεχομένως θα κρατούσαν για τον εαυτό τους.
Υπερηχογραφίστρια ασιατικής καταγωγής, η οποία εργάζεται στα Μίντλαντς, ανέφερε ότι έχει δεχθεί επανειλημμένα σχόλια για μετανάστες που δήθεν αλλοίωσαν τη χώρα ή αφαίρεσαν θέσεις εργασίας. Κατά την άποψή της, η δημόσια και πολιτική συζήτηση έχει καταστήσει τέτοιες απόψεις πιο συχνές και περισσότερο κοινωνικά αποδεκτές.
Ο Πολ Αουά διατύπωσε ανάλογη εκτίμηση, συνδέοντας την αλλαγή του κλίματος με τη ρητορική που αποδίδει στους μετανάστες ευθύνη για το κόστος ζωής, τους λογαριασμούς ενέργειας και τη συνολική επιδείνωση των κοινωνικών συνθηκών. Πρόκειται για αξιολογήσεις των εργαζομένων και όχι για απόδειξη άμεσης αιτιώδους σχέσης, αποτυπώνουν όμως το περιβάλλον μέσα στο οποίο βιώνουν τις επιθέσεις.
Στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας
Η εθνική έρευνα προσωπικού του NHS για το 2025 προσφέρει ευρύτερο πλαίσιο στα ευρήματα του επαγγελματικού φορέα.
Το 9,26% των εργαζομένων δήλωσε ότι υπέστη προσωπικά διάκριση κατά τους προηγούμενους 12 μήνες από ασθενείς, χρήστες υπηρεσιών, συγγενείς ή άλλα μέλη του κοινού. Το ποσοστό ήταν 9,25% το 2024, 8,57% το 2023, 8,38% το 2022 και 7,91% το 2021, φτάνοντας έτσι στο υψηλότερο επίπεδο της πενταετίας.
Η ερώτηση αφορά κάθε μορφή διάκρισης και όχι αποκλειστικά τον ρατσισμό. Επομένως, το 9,26% δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως ποσοστό εργαζομένων που υπέστησαν ειδικά φυλετική κακοποίηση. Η σταθερή άνοδός του, ωστόσο, επιβεβαιώνει μια ευρύτερη επιδείνωση στις σχέσεις μεταξύ μέρους του κοινού και του υγειονομικού προσωπικού.
Η ίδια εθνική έρευνα έδειξε ότι το 25,25% των εργαζομένων είχε βιώσει τουλάχιστον ένα περιστατικό παρενόχλησης, εκφοβισμού ή κακοποίησης από ασθενείς, συγγενείς ή πολίτες μέσα σε έναν χρόνο. Και αυτός ο δείκτης καλύπτει πολλές μορφές επιθετικής συμπεριφοράς και δεν αφορά μόνο φυλετικά κίνητρα.
Κίνδυνος για την περίθαλψη και τη στελέχωση
Η ρατσιστική κακοποίηση δεν πλήττει μόνο την αξιοπρέπεια του εργαζομένου. Μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία των υπηρεσιών, την επικοινωνία με τους ασθενείς και τη συνοχή της κλινικής ομάδας.
Όταν ένας ασθενής αρνείται να εξεταστεί από τον διαθέσιμο επαγγελματία λόγω καταγωγής, ενδέχεται να προκαλέσει καθυστερήσεις, να επιβαρύνει άλλους εργαζομένους και να διαταράξει το πρόγραμμα ενός ήδη πιεσμένου τμήματος.
Παράλληλα, η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε προσβολές και αμφισβήτηση μπορεί να οδηγήσει σε άγχος, επαγγελματική εξουθένωση, απουσίες ή αποχώρηση από την υπηρεσία. Το NHS England έχει αναγνωρίσει ότι η προστασία από τον ρατσισμό συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την παραμονή του προσωπικού και την ικανότητά του να προσφέρει την καλύτερη δυνατή φροντίδα.
Ο Ντιν Ρότζερς, εκτελεστικός διευθυντής βιομηχανικής στρατηγικής και σχέσεων μελών της Society of Radiographers, χαρακτήρισε την αύξηση «ασυνείδητη και απαράδεκτη», τονίζοντας ότι η πολυμορφία του εργατικού δυναμικού αποτελεί ένα από τα ισχυρά σημεία του NHS.
Το NHS δηλώνει μηδενική ανοχή
Το NHS England υπογραμμίζει ότι η ρατσιστική κακοποίηση δεν έχει θέση στο σύστημα υγείας και ότι οι οργανισμοί πρέπει να προστατεύουν ουσιαστικά το προσωπικό τους.
Οι νέες εθνικές προδιαγραφές προσωπικού, που δημοσιεύθηκαν στις 6 Ιουλίου 2026, καθορίζουν ελάχιστες απαιτήσεις για τους εργοδότες σε έξι πεδία, μεταξύ των οποίων η αντιμετώπιση του ρατσισμού και η πρόληψη της βίας. Η εφαρμογή τους θα αξιολογείται μέσω του μηχανισμού εποπτείας του NHS.
Οι προδιαγραφές ακολούθησαν την έκθεση του λόρδου Μαν για τον ρατσισμό και τον αντισημιτισμό στο NHS. Το NHS England αποδέχθηκε τις συστάσεις που το αφορούσαν και δεσμεύθηκε να βελτιώσει την προστασία των θυμάτων, την ποιότητα των δεδομένων, την εκπαίδευση των διοικήσεων και τη λογοδοσία των οργανισμών.
Μπορεί το NHS να αρνηθεί περίθαλψη;
Η αντιμετώπιση ενός ρατσιστή ασθενούς δημιουργεί δύσκολα νομικά και ηθικά ζητήματα, επειδή οι υπηρεσίες υγείας εξακολουθούν να έχουν καθήκον περίθαλψης.
Το NHS England διευκρινίζει ότι ένας πάροχος μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να αρνηθεί ή να διακόψει μη επείγουσα φροντίδα όταν η συμπεριφορά του ασθενούς συνιστά διάκριση ή παρενόχληση προς εργαζόμενο. Η απόφαση πρέπει να είναι εύλογη, να εξετάζεται κατά περίπτωση και να λαμβάνει υπόψη την ψυχική και κλινική κατάσταση του ασθενούς.
Η επείγουσα περίθαλψη δεν μπορεί να στερείται με τον ίδιο τρόπο. Οι οργανισμοί χρειάζονται σαφείς πολιτικές, κατάλληλες δικλίδες και διαδικασίες που προστατεύουν το προσωπικό χωρίς να παραβιάζουν τις νομικές και επαγγελματικές υποχρεώσεις τους.
Το NHS England έχει ζητήσει από όλους τους παρόχους να διαθέτουν πολιτικές για τη βία, την κακοποίηση και τον ρατσισμό από ασθενείς ή συνοδούς. Σε περιπτώσεις όπου η συμπεριφορά μπορεί να αποτελεί ποινικό αδίκημα, προβλέπεται και ενημέρωση της αστυνομίας.
Από την καταγραφή στη λογοδοσία
Για τη Society of Radiographers, το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι να σταματήσει η αντιμετώπιση κάθε περιστατικού ως μεμονωμένης και αναπόφευκτης σύγκρουσης.
Οι διοικήσεις πρέπει να καταγράφουν ποιος κατήγγειλε το συμβάν, τι είδους υποστήριξη έλαβε, ποια μέτρα εφαρμόστηκαν και αν υπήρξαν συνέπειες για τον δράστη. Χρειάζεται επίσης ενημέρωση του προσωπικού, ώστε όλοι να γνωρίζουν πού και πώς μπορούν να αναφέρουν μια επίθεση.
Το NHS England έχει ήδη ζητήσει καλύτερη και πιο συνεπή συλλογή δεδομένων για τον ρατσισμό, καθώς και ουσιαστική αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των ερευνών προσωπικού από τα διοικητικά συμβούλια των οργανισμών.
Η απλή διακήρυξη «μηδενικής ανοχής» δεν αρκεί όταν ο εργαζόμενος παραμένει μόνος απέναντι στον ασθενή, δεν γνωρίζει αν μπορεί να διακόψει την εξέταση ή φοβάται ότι η αναφορά του θα χαρακτηριστεί υπερβολική.
Ένα σύστημα που εξαρτάται από την πολυμορφία του
Το NHS στηρίζεται σε επαγγελματίες διαφορετικών εθνικοτήτων, φυλετικών και πολιτισμικών καταβολών. Η πολυμορφία αυτή δεν αποτελεί περιφερειακό χαρακτηριστικό, αλλά βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία του.
Η ανοχή στη ρατσιστική κακοποίηση στέλνει το μήνυμα ότι ορισμένοι εργαζόμενοι πρέπει να αποδέχονται διαφορετικούς όρους αξιοπρέπειας και ασφάλειας για να κάνουν την ίδια δουλειά.
Οι μαρτυρίες των ακτινογράφων αναδεικνύουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε ακραίες προσβολές. Εκδηλώνεται και μέσα από την άρνηση συνεργασίας, την αμφισβήτηση των προσόντων, την παράκαμψη του επαγγελματία και την απαίτηση αντικατάστασής του με λευκό συνάδελφο.
Η αντιμετώπισή του απαιτεί ενιαία καταγραφή, σαφή υποστήριξη από τις διοικήσεις, εκπαίδευση των προϊσταμένων και πραγματικές συνέπειες όταν ένας ασθενής μετατρέπει την ανάγκη του για περίθαλψη σε άδεια κακοποίησης του ανθρώπου που καλείται να τον φροντίσει.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η ασφάλεια των γονιδιωμάτων απέναντι στην ταχύτητα της έρευνας
Ο FDA αναζητά 2.200 εργαζομένους μετά τις περικοπές DOGE
