Σχεδόν κάθε σπίτι έχει ένα μικρό φαρμακείο με χάπια, σιρόπια, αλοιφές ή σταγόνες που χρησιμοποιήθηκαν κάποτε και στη συνέχεια ξεχάστηκαν σε ένα ντουλάπι. Όταν τα σκευάσματα αυτά λήγουν, η εύκολη λύση μοιάζει να είναι ο κάδος απορριμμάτων ή, ακόμη χειρότερα, η αποχέτευση. Ωστόσο, αυτή η συνήθεια κρύβει σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία.
Με αφορμή τη νέα ενημερωτική εκστρατεία του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας, το ζήτημα της σωστής διαχείρισης των ληγμένων φαρμάκων επανέρχεται στο προσκήνιο. Το βασικό μήνυμα είναι απλό: τα φάρμακα δεν είναι κοινά σκουπίδια και δεν πρέπει να απορρίπτονται ανεξέλεγκτα.
Γιατί τα φάρμακα δεν πρέπει να καταλήγουν στα σκουπίδια
Τα φάρμακα περιέχουν χημικές ενώσεις και δραστικές ουσίες που έχουν σχεδιαστεί για να επιδρούν στον ανθρώπινο οργανισμό. Όταν καταλήγουν στο περιβάλλον χωρίς ειδική διαχείριση, μπορούν να επηρεάσουν το έδαφος, το νερό και τους ζωντανούς οργανισμούς.
Αν τα ληγμένα φάρμακα πεταχτούν στα κοινά απορρίμματα, οι ουσίες τους μπορεί να διαλυθούν με τη βροχή και να περάσουν στο έδαφος. Από εκεί, υπάρχει κίνδυνος να επιβαρύνουν τον υδροφόρο ορίζοντα. Αν απορριφθούν στην τουαλέτα ή στον νιπτήρα, το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο άμεσο, καθώς οι εγκαταστάσεις βιολογικού καθαρισμού δεν έχουν σχεδιαστεί για να απομακρύνουν όλες τις σύνθετες φαρμακευτικές ενώσεις από τα λύματα.
Έτσι, μια φαινομενικά μικρή κίνηση μέσα στο σπίτι μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στο περιβάλλον και, τελικά, να επιστρέψει στον άνθρωπο μέσω του νερού ή της τροφικής αλυσίδας.
Ποια φάρμακα επιβαρύνουν περισσότερο το περιβάλλον
Οι ειδικοί στην περιβαλλοντική φαρμακολογία τονίζουν ότι ορισμένες κατηγορίες φαρμάκων προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία. Αντιβιοτικά, αναλγητικά και ορμονικά σκευάσματα μπορούν να παραμείνουν ενεργά στο υδάτινο περιβάλλον, επηρεάζοντας οργανισμούς και οικοσυστήματα.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παρουσία αντιβιοτικών στο περιβάλλον. Ακόμη και σε χαμηλές συγκεντρώσεις, τα αντιβιοτικά μπορούν να ασκήσουν «επιλεκτική πίεση» στα μικρόβια. Με απλά λόγια, ευνοούν την επιβίωση βακτηρίων που διαθέτουν μηχανισμούς αντοχής, ενώ τα πιο ευαίσθητα βακτήρια περιορίζονται.
Με αυτόν τον τρόπο, η λανθασμένη απόρριψη φαρμάκων συνδέεται και με ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της σύγχρονης ιατρικής: τη μικροβιακή αντοχή. Η απόσυρση των ληγμένων φαρμάκων στους πράσινους κάδους δεν αποτελεί μόνο περιβαλλοντική πράξη, αλλά και μέτρο προστασίας της δημόσιας υγείας.
Η λύση μέσα από το φαρμακείο της γειτονιάς
Το ΙΦΕΤ υπενθυμίζει ότι η ασφαλής απόσυρση των ληγμένων φαρμάκων είναι απλή και μπορεί να γίνει μέσα από τα φαρμακεία της γειτονιάς. Οι πράσινοι κάδοι έχουν τοποθετηθεί ακριβώς για αυτόν τον σκοπό: να συγκεντρώνουν φάρμακα που δεν χρειάζονται πλέον, ώστε στη συνέχεια να οδηγούνται σε ασφαλή διαχείριση και καταστροφή.
Η διαδικασία ξεκινά από το σπίτι. Οι πολίτες χρειάζεται να ελέγχουν τακτικά το οικιακό τους φαρμακείο, να ξεχωρίζουν όσα σκευάσματα έχουν λήξει ή δεν χρησιμοποιούνται πια και να τα μεταφέρουν στο πλησιέστερο φαρμακείο που διαθέτει πράσινο κάδο του ΙΦΕΤ.
Η σωστή απόσυρση σε τρία βήματα
Πρώτο βήμα: Συγκεντρώνουμε τα ληγμένα ή άχρηστα φάρμακα σε μια σακούλα, αφού ελέγξουμε τις ημερομηνίες λήξης και απομακρύνουμε τα σκευάσματα που δεν χρειαζόμαστε πλέον.
Δεύτερο βήμα: Εντοπίζουμε τον πράσινο κάδο του ΙΦΕΤ στο φαρμακείο της περιοχής μας. Συνήθως βρίσκεται σε εμφανές σημείο, ώστε οι πολίτες να μπορούν εύκολα να τον χρησιμοποιήσουν.
Τρίτο βήμα: Τοποθετούμε τα φάρμακα στον κάδο. Από εκεί, συλλέγονται και οδηγούνται σε ειδικές εγκαταστάσεις, όπου καταστρέφονται με ασφαλή τρόπο, συνήθως μέσω θερμικής επεξεργασίας ή αποτέφρωσης, χωρίς να επιβαρύνουν το περιβάλλον.
Τι ρίχνουμε στους πράσινους κάδους του ΙΦΕΤ
Στους πράσινους κάδους απορρίπτουμε φαρμακευτικά σκευάσματα που περιέχουν δραστικές ουσίες. Σε αυτά περιλαμβάνονται χάπια, κάψουλες, αλοιφές, σταγόνες, σιρόπια και άλλα φάρμακα που έχουν λήξει ή δεν χρησιμοποιούνται πλέον.
Τα χάπια μπορούν να απορρίπτονται μαζί με τα μπλίστερ τους, δηλαδή την αλουμινένια ή πλαστική καρτέλα στην οποία βρίσκονται. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται ο κίνδυνος διασποράς των φαρμακευτικών ουσιών και διευκολύνεται η ασφαλής διαχείρισή τους.
Τι δεν πρέπει να μπαίνει στους πράσινους κάδους
Οι πράσινοι κάδοι δεν προορίζονται για κάθε είδους υγειονομικό ή φαρμακευτικό προϊόν. Οι χάρτινες εξωτερικές συσκευασίες και τα φύλλα οδηγιών πρέπει να κατευθύνονται στους μπλε κάδους ανακύκλωσης, καθώς αποτελούν χάρτινα υλικά.
Επίσης, στους πράσινους κάδους δεν πρέπει να απορρίπτονται θερμόμετρα, καλλυντικά, χρησιμοποιημένες σύριγγες, παραφαρμακευτικά προϊόντα και συμπληρώματα διατροφής. Η σωστή χρήση των κάδων είναι κρίσιμη, ώστε το σύστημα συλλογής να λειτουργεί αποτελεσματικά και με ασφάλεια.
Μικρή συνήθεια με μεγάλο όφελος
Η σωστή απόσυρση των ληγμένων φαρμάκων είναι μια απλή πράξη ατομικής ευθύνης με σημαντικό συλλογικό όφελος. Προστατεύει το περιβάλλον, περιορίζει την ανεξέλεγκτη διασπορά δραστικών ουσιών και μειώνει τους κινδύνους για τη δημόσια υγεία.
Το φάρμακο έχει συγκεκριμένο κύκλο ζωής: παραγωγή, διάθεση, χρήση και ασφαλή απόσυρση. Όταν ο τελευταίος κρίκος παραλείπεται, το κόστος μεταφέρεται στο περιβάλλον και στις επόμενες γενιές. Γι’ αυτό, η επιστροφή των ληγμένων φαρμάκων στους πράσινους κάδους του ΙΦΕΤ δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι μια αναγκαία συνήθεια δημόσιας υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Συνέντευξη Άδωνι Γεωργιάδη: Οι δαπάνες, το ΙΦΕΤ και το clawback
Φάρμακα απώλειας βάρους και αναβολικά υπό έρευνα σε υπόγειο φαρμακείου στο Χαλάνδρι
