Η παχυσαρκία αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες πίσω από την αύξηση ορισμένων τύπων καρκίνου σε άτομα κάτω των 50 ετών, σύμφωνα με νέα μελέτη που εξετάζει δεδομένα από την Αγγλία.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι 11 μορφές καρκίνου αυξάνονται στην ηλικιακή ομάδα 20 έως 49 ετών, αν και τονίζουν ότι το υπερβάλλον βάρος δεν αρκεί από μόνο του για να εξηγήσει πλήρως την τάση.
Οι 11 καρκίνοι που εντοπίστηκαν στη μελέτη είναι ο καρκίνος του θυρεοειδούς, το πολλαπλούν μυέλωμα, ο καρκίνος του ήπατος, των νεφρών, της χοληδόχου κύστης, του παχέος εντέρου, του παγκρέατος, του ενδομητρίου, του στόματος, του μαστού και των ωοθηκών.
Οι 10 από τους 11 καρκίνους συνδέονται με το υπερβάλλον βάρος
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, όλοι οι καρκίνοι που καταγράφηκαν στη μελέτη, με εξαίρεση τον καρκίνο του στόματος, είναι γνωστό ότι συνδέονται με το υπερβάλλον βάρος. Παρότι οι ερευνητές σημειώνουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα, εκτιμούν πως το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο, πιθανώς μέσω αυξημένων επιπέδων ινσουλίνης και φλεγμονής.
Τα τελευταία χρόνια η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την άνοδο μορφών καρκίνου, όπως ο καρκίνος του εντέρου και των ωοθηκών, σε νεότερους ενήλικες. Η νέα ανάλυση επιχειρεί να φωτίσει τι μπορεί να βρίσκεται πίσω από αυτή την αλλαγή, χωρίς όμως να αποδίδει την αύξηση σε έναν και μόνο παράγοντα.
Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος στους νεότερους ενήλικες
Στην Αγγλία, περίπου 31.000 περιστατικά καρκίνου διαγνώστηκαν το 2023 σε άτομα ηλικίας 20 έως 49 ετών. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου σε έναν καρκίνο ανά 1.000 ανθρώπους αυτής της ηλικιακής ομάδας.
Η εικόνα διαφέρει σημαντικά στις ηλικίες 50 έως 79 ετών, όπου το 2023 καταγράφηκαν 244.000 διαγνώσεις, δηλαδή περίπου ένας καρκίνος ανά 100 άτομα. Οι μεγαλύτερες ηλικίες παραμένουν πολύ πιο πιθανό να εμφανίσουν τη νόσο, ωστόσο η σταδιακή άνοδος σε νεότερους ενήλικες προκαλεί πλέον έντονο ερευνητικό ενδιαφέρον.
Για 9 από τους 11 καρκίνους, τα ποσοστά αυξάνονται τόσο στους νεότερους όσο και στους μεγαλύτερους ενήλικες. Ο καρκίνος του εντέρου και ο καρκίνος των ωοθηκών αποτέλεσαν τις εξαιρέσεις, καθώς η αύξηση φάνηκε να αφορά μόνο τις νεότερες ηλικιακές ομάδες.
Καρκίνος εντέρου και ΔΜΣ: Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ποσοστά καρκίνου του εντέρου σε νεότερες γυναίκες που συνδέονται με τον δείκτη μάζας σώματος αυξήθηκαν ταχύτερα, από 0,9 σε 1,6 περιστατικά ανά 100.000 άτομα. Αντίστοιχα, τα περιστατικά που δεν συνδέονται με τον ΔΜΣ αυξήθηκαν από 6,4 σε 9,6 ανά 100.000 άτομα.
Παρόμοια μοτίβα καταγράφηκαν και στους άνδρες. Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι ο συνολικός αριθμός των περιστατικών καρκίνου του εντέρου που συνδέονται με τον ΔΜΣ σε νεότερες γυναίκες παραμένει χαμηλότερος από τα περιστατικά που δεν αποδίδονται στον ΔΜΣ. Αυτό δείχνει ότι και άλλοι παράγοντες πιθανότατα συμβάλλουν στην αύξηση.
Η μελέτη πραγματοποιήθηκε από ειδικούς του Institute of Cancer Research του Λονδίνου και του Imperial College London και δημοσιεύθηκε στο BMJ Oncology. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν εθνικά δεδομένα μητρώου καρκίνου της Αγγλίας για την περίοδο 2001-2019.
Δεν αρκεί μία εξήγηση για την αύξηση των περιστατικών
Τα τελευταία χρόνια έχουν προταθεί αρκετοί πιθανοί επιβαρυντικοί παράγοντες, όπως τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, η χρήση αντιβιοτικών και η ατμοσφαιρική ρύπανση. Ωστόσο, η ερευνητική ομάδα σημειώνει ότι αρκετοί από αυτούς τους παράγοντες εμφανίζουν σταθερή ή ακόμη και πτωτική πορεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, κάτι που ενισχύει την ανάγκη για πιο ολοκληρωμένη διερεύνηση.
Η καθηγήτρια Montse García-Closas, από το Institute of Cancer Research, τόνισε ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα, αλλά «δεν μπορούμε να περιμένουμε για να δράσουμε». Σύμφωνα με την ίδια, τα δεδομένα δείχνουν ότι περίπου το 15% των περιστατικών καρκίνου του εντέρου σε νεότερους ανθρώπους θα μπορούσε να αποδοθεί στο υπερβάλλον βάρος ή την παχυσαρκία.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι συνολικά το 40% έως 50% των περιστατικών μπορεί να συνδέεται με τη συνδυασμένη επίδραση γνωστών παραγόντων κινδύνου, όπως η παχυσαρκία, η έλλειψη άσκησης, το αλκοόλ και το κάπνισμα.
Η παχυσαρκία είναι το ισχυρότερο στοιχείο, αλλά όχι όλη η απάντηση
«Το βασικό μας συμπέρασμα είναι ότι, αν και ο ΔΜΣ είναι το καλύτερο στοιχείο που έχουμε, μεγάλο μέρος της αύξησης παραμένει ανεξήγητο», ανέφερε η García-Closas σε ενημέρωση προς τα μέσα ενημέρωσης. Όπως εξήγησε, οι πρόσθετες αναλύσεις δείχνουν ότι η αιτία που λείπει πιθανότατα δεν είναι ένας μεμονωμένος παράγοντας, αλλά ένας συνδυασμός παραγόντων που δρουν μαζί.
Στη νεότερη ηλικιακή ομάδα, ο καρκίνος του μαστού ήταν ο συχνότερος, με 8.500 περιστατικά. Ακολούθησαν ο καρκίνος του εντέρου με 3.000 διαγνώσεις και το μελάνωμα του δέρματος με 2.800 διαγνώσεις.
Παρά την αύξηση αρκετών καρκίνων στους νεότερους ενήλικες τις τελευταίες δύο δεκαετίες, οι περισσότεροι καθιερωμένοι παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η κατανάλωση κόκκινου ή επεξεργασμένου κρέατος, η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών και η έλλειψη άσκησης, παρέμειναν σταθεροί ή μειώθηκαν την περίοδο πριν από τη διάγνωση.
Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, δείχνει ότι οι παραδοσιακοί παράγοντες κινδύνου δύσκολα μπορούν να εξηγήσουν σε μεγάλο βαθμό την παρατηρούμενη αύξηση των περιστατικών.
Ο ρόλος της ινσουλίνης και της φλεγμονής
Σε αντίθεση με άλλους παράγοντες, το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία αυξάνονται σταθερά από το 1995. Η μελέτη καταλήγει ότι αυτή η τάση μπορεί να αποτελεί βασικό στοιχείο για την κατανόηση της αύξησης των περιστατικών καρκίνου στους νεότερους ενήλικες.
Ωστόσο, η αύξηση του δείκτη μάζας σώματος από μόνη της δεν επαρκεί για να εξηγήσει το συνολικό φαινόμενο. Η ερευνητική ομάδα θεωρεί ότι πρέπει να υπάρχουν και άλλες πρόσθετες αιτίες, είτε ήδη ύποπτες είτε ακόμη άγνωστες.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι περισσότεροι καρκίνοι που αυξάνονται στους νεότερους ενήλικες αυξάνονται και στους μεγαλύτερους. Αυτό υποδηλώνει ότι μπορεί να υπάρχουν κοινοί παράγοντες που επηρεάζουν και τις δύο ηλικιακές ομάδες.
Για την περίοδο 2001-2019, η ομάδα εκτίμησε ότι περίπου το 20% της αύξησης του καρκίνου του εντέρου μπορούσε να εξηγηθεί από την αύξηση του ΔΜΣ κατά το ίδιο χρονικό διάστημα.
Οι ειδικοί ζητούν εθνική προτεραιότητα κατά της παχυσαρκίας
Η καθηγήτρια Amy Berrington, από το Institute of Cancer Research, υπογράμμισε ότι, παρά την αύξηση των ποσοστών, ο καρκίνος στους νέους ανθρώπους παραμένει σπάνια νόσος.
Ο καθηγητής Marc Gunter, από το Imperial College London, σημείωσε ότι η παχυσαρκία αποτελεί γνωστό παράγοντα κινδύνου για περίπου 19 διαφορετικούς τύπους καρκίνου. Όπως εξήγησε, σε ορισμένους από αυτούς, μεταξύ των οποίων και ο καρκίνος του παχέος εντέρου, πιθανό ρόλο παίζουν τα υψηλότερα επίπεδα ορμονών όπως η ινσουλίνη, η οποία συχνά αυξάνεται στα άτομα με παχυσαρκία, καθώς και η φλεγμονή.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η ινσουλίνη είναι αυξητικός παράγοντας και έχει συνδεθεί με τον καρκίνο. Σε πρόσφατη μελέτη, η ομάδα του εντόπισε ενδείξεις ότι η ινσουλίνη μπορεί να παίζει ειδικό ρόλο στον πρώιμης έναρξης καρκίνο του παχέος εντέρου, πεδίο που βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο έντονης έρευνας.
Ανάγκη για μακροχρόνιες μελέτες και πρόληψη από την παιδική ηλικία
Οι ερευνητές ζητούν μεγάλες και μακροχρόνιες μελέτες, ώστε να εντοπιστούν όλοι οι βιολογικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες που μπορεί να εξηγούν την αύξηση των περιστατικών καρκίνου σε νεαρούς ενήλικες.
Την ίδια στιγμή, τονίζουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία για την παχυσαρκία είναι αρκετά ισχυρά ώστε να την καταστήσουν προτεραιότητα δημόσιας υγείας. Ιδιαίτερη έμφαση δίνουν στη μείωση της παχυσαρκίας σε παιδιά και νέους, καθώς οι παράγοντες κινδύνου συχνά διαμορφώνονται πολλά χρόνια πριν από τη διάγνωση.
Η García-Closas σημείωσε ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας σε όλες τις ηλικίες, ιδίως στα παιδιά και στους νέους, μέσα από ισχυρότερες πολιτικές δημόσιας υγείας και ευρύτερη πρόσβαση σε αποτελεσματικές παρεμβάσεις, θα μπορούσε να επιβραδύνει την αύξηση των καρκίνων και να προλάβει πολλά περιστατικά. Όπως τόνισε, αυτό πρέπει να καταστεί εθνική προτεραιότητα.
Cancer Research UK: Η εικόνα είναι σύνθετη
Η Michelle Mitchell, διευθύνουσα σύμβουλος του Cancer Research UK, ανέφερε ότι τόσο διεθνώς όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο καταγράφεται μικρή αύξηση στα ποσοστά καρκίνου σε ενήλικες κάτω των 50 ετών.
Όπως σημείωσε, η εικόνα είναι σύνθετη και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να αποσαφηνιστεί τι οδηγεί την τάση. Η νέα μελέτη, πρόσθεσε, βοηθά να καλυφθούν ορισμένα κενά, αλλά το υπερβάλλον βάρος και η παχυσαρκία δεν εξηγούν πλήρως την αύξηση.
Η ίδια επισήμανε ότι και οι βελτιώσεις στην ανίχνευση πιθανότατα παίζουν ρόλο, καθώς περισσότεροι άνθρωποι διαγιγνώσκονται σε νεότερη ηλικία. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η πρόληψη των καρκίνων πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα για τη βρετανική κυβέρνηση.
Η Mitchell θύμισε ότι το κάπνισμα παραμένει βασική αιτία καρκίνου σε ενήλικες κάτω των 50 ετών και χαρακτήρισε ιστορική στιγμή την επικείμενη θεσμική ολοκλήρωση του Tobacco and Vapes Bill. Πρόσθεσε ότι ο περιορισμός της διαφήμισης και προώθησης πρόχειρου φαγητού, η υποχρεωτική αναφορά και οι στόχοι για πωλήσεις υγιεινών τροφίμων, καθώς και η ευρύτερη πρόσβαση σε θρεπτικά τρόφιμα, θα βοηθούσαν τους πολίτες να διατηρήσουν υγιές βάρος.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος μαστού και εγκυμοσύνη: Τι δείχνει η μελέτη POSITIVE
Καρκίνος του πνεύμονα: 7 στους 10 ασθενείς στην Ελλάδα έχουν ψυχική επιβάρυνση
