Σημαντικό χάσμα ανάμεσα στη γνώση, την προσωπική επίγνωση και την καθημερινή πρόληψη καταγράφει νέα πανελλαδική έρευνα της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Παρότι οι περισσότεροι πολίτες αναγνωρίζουν τη σοβαρότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων, μεγάλο μέρος του πληθυσμού υποτιμά τον προσωπικό του κίνδυνο και εμφανίζει περιορισμένη ετοιμότητα απέναντι σε ένα επείγον περιστατικό.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία και ανατέθηκε στη MARC. Διενεργήθηκε από τις 4 έως τις 18 Σεπτεμβρίου 2026 σε δείγμα 1.211 ατόμων ηλικίας 18 ετών και άνω από όλη την Ελλάδα.
Το κεντρικό συμπέρασμα συνοψίζεται στην απόσταση ανάμεσα στο «ξέρω» και στο «κάνω»: οι πολίτες δηλώνουν ότι γνωρίζουν αρκετούς βασικούς παράγοντες κινδύνου και συμπτώματα, όμως αυτή η γνώση δεν μετατρέπεται πάντα σε σταθερές συνήθειες πρόληψης ή σε πρακτική ετοιμότητα. Επικολλημένο markdown
Μόλις ένας στους τέσσερις αναγνωρίζει τα καρδιαγγειακά ως πρώτη αιτία θανάτου
Το 65,9% των ερωτηθέντων θεωρεί τα καρδιαγγειακά νοσήματα πολύ ή εξαιρετικά σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Ωστόσο, όταν ζητήθηκε να αναφερθεί η σημαντικότερη αιτία θανάτου στη χώρα, μόλις το 25,1% απάντησε «καρδιαγγειακά νοσήματα», ενώ το 39,5% ανέφερε τον καρκίνο και το 29,8% τα τροχαία.
Η εικόνα είναι ακόμη πιο έντονη στους νέους 18–34 ετών, όπου μόλις το 14,4% αναγνωρίζει τα καρδιαγγειακά ως τη σημαντικότερη αιτία θανάτου. Επικολλημένο markdown
Η καρδιαγγειακή νόσος εξακολουθεί να θεωρείται «ανδρική υπόθεση»
Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά την αντίληψη γύρω από το φύλο.
Το 50,7% των πολιτών θεωρεί ότι τα καρδιαγγειακά νοσήματα αφορούν κυρίως τους άνδρες, ενώ το 43,6% πιστεύει ότι αφορούν εξίσου άνδρες και γυναίκες.
Η αντίληψη αυτή είναι ακόμη εντονότερη στους ίδιους τους άνδρες, όπου το ποσοστό φθάνει το 57,5%, αλλά και στους άνω των 65 ετών, όπου αγγίζει το 63,6%. Επικολλημένο markdown
Παχυσαρκία, άγχος, υπέρταση και κάπνισμα στην κορυφή της αναγνώρισης
Οι πολίτες αναγνωρίζουν σε υψηλά ποσοστά ορισμένους από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου. Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται από το 91,2%, το άγχος από το 89,5%, η υπέρταση από το 88,4% και το κάπνισμα από το 87,5%.
Όταν, όμως, ζητείται ιεράρχηση των παραγόντων που αυξάνουν περισσότερο τον καρδιαγγειακό κίνδυνο, προκύπτει διαφορετική εικόνα.
Το κάπνισμα καταλαμβάνει την πρώτη θέση με 64,3%, ακολουθεί η παχυσαρκία με 61%, ενώ το άγχος συγκεντρώνει 45,3%. Η LDL χοληστερόλη βρίσκεται στο 40% και ο διαβήτης μόλις στο 26,3%. Επικολλημένο markdown
Ιδιαίτερα χαμηλή είναι και η αναγνώριση της σχέσης της χρόνιας νεφρικής νόσου με την καρδιαγγειακή νόσο: μόλις το 55,4% αναγνωρίζει τη σύνδεση, ενώ το 20,2% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει. Επικολλημένο markdown
Έμφραγμα: Τα «κλασικά» συμπτώματα είναι γνωστά, τα άτυπα όχι
Το 81% αναγνωρίζει τον πόνο ή το σφίξιμο στο στήθος ως βασικό σύμπτωμα εμφράγματος.
Το 68,5% γνωρίζει επίσης τον πόνο που επεκτείνεται στο χέρι, τον ώμο ή τη γνάθο.
Ωστόσο, τα λιγότερο τυπικά συμπτώματα παραμένουν πολύ λιγότερο γνωστά: η δύσπνοια αναγνωρίζεται από το 54,5%, ο κρύος ιδρώτας από το 45,5%, η ξαφνική αδυναμία από το 35,9% και η ναυτία μόλις από το 35,7%.
Συνολικά, μόνο το 38,8% δηλώνει σίγουρο ότι θα μπορούσε να αναγνωρίσει ένα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ενώ το 43,1% απαντά ότι «ίσως να μπορέσει». Επικολλημένο markdown
ΕΚΑΒ: Θέλουν να καλέσουν, αλλά δεν γνωρίζουν πάντα το 166
Η πρόθεση αντίδρασης σε επείγον περιστατικό εμφανίζεται υψηλή. Το 77,8% δηλώνει ότι θα καλούσε αμέσως το ΕΚΑΒ. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 59,3% γνωρίζει τον αριθμό 166.
Το 29,1% δηλώνει ότι δεν θυμάται τον αριθμό και θα αναζητούσε ποιον πρέπει να καλέσει, ενώ μόλις το 4,4% αναφέρει το 112.
Το εύρημα δείχνει ότι η πρόθεση για γρήγορη κινητοποίηση δεν συνοδεύεται πάντοτε από την απαιτούμενη πρακτική γνώση. Επικολλημένο markdown
Οι πολίτες υποτιμούν τον προσωπικό τους κίνδυνο
Η απόσταση ανάμεσα στη γενική γνώση και στην προσωπική αντίληψη του κινδύνου είναι επίσης έντονη. Το 29,9% θεωρεί ελάχιστη ή μηδενική την πιθανότητα να εμφανίσει καρδιαγγειακό πρόβλημα μέσα στην επόμενη δεκαετία, ενώ ένα επιπλέον 11,9% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει.
Μόλις το 22,5% θεωρεί πολύ ή εξαιρετικά πιθανό να αντιμετωπίσει τέτοιο πρόβλημα τα επόμενα δέκα χρόνια. Επικολλημένο markdown
Η έρευνα καταγράφει, έτσι, την τάση τα καρδιαγγειακά νοσήματα να αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα που αφορά περισσότερο «τους άλλους» παρά τον ίδιο τον πολίτη.
Γνωρίζουμε τα φυσιολογικά όρια, όχι πάντα τις δικές μας τιμές
Το 74,9% δηλώνει ότι γνωρίζει τα φυσιολογικά όρια αρτηριακής πίεσης, σακχάρου και χοληστερόλης.
Η εικόνα αλλάζει όταν η ερώτηση αφορά τις προσωπικές τιμές.
Με βεβαιότητα γνωρίζει την αρτηριακή του πίεση το 59,8%, τη χοληστερόλη το 54,4%, το σάκχαρο το 53,9%, ενώ τον δείκτη μάζας σώματος μόλις το 39,4%. Επικολλημένο markdown
Προληπτικές εξετάσεις χωρίς πάντα συζήτηση με γιατρό
Το 77,9% των πολιτών δηλώνει ότι έκανε προληπτικό έλεγχο μέσα στον τελευταίο χρόνο. Παρά το υψηλό αυτό ποσοστό, το 39,9% δεν συζήτησε καθόλου με γιατρό τον προσωπικό του καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Το 34,5% συζήτησε αναλυτικά το ζήτημα, ενώ το 20,2% το συζήτησε μόνο επιγραμματικά.
Παράλληλα, μόλις το 45,6% δηλώνει ότι έχει ελέγξει τη νεφρική του λειτουργία κατά την τελευταία τριετία. Επικολλημένο markdown
Το 42% καπνίζει ή ατμίζει
Η έρευνα αποτυπώνει με σαφήνεια τη δυσκολία μετατροπής της γνώσης σε αλλαγή συμπεριφοράς.
Παρά την υψηλή αναγνώριση του καπνίσματος ως σημαντικού παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου, το 42% δηλώνει ότι καπνίζει ή ατμίζει.
Το 29,4% καπνίζει καθημερινά και το 12,6% περιστασιακά.
Ταυτόχρονα, το 45,4% θεωρεί ότι το βάρος του βρίσκεται πάνω από το κανονικό, ενώ το 23,7% ασκείται μία φορά την εβδομάδα ή λιγότερο. Επικολλημένο markdown
Στη διατροφή, το 48,3% καταναλώνει κόκκινο ή επεξεργασμένο κρέας τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, ενώ το 17% αναφέρει κατανάλωση άνω των πέντε ποτών εβδομαδιαίως. Επικολλημένο markdown
«ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ»: Υψηλή αναγνωρισιμότητα και συμμετοχή
Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα για το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ ΤΑ ΚΑΡΔΙΑΓΓΕΙΑΚΑ». Το 85,7% των ερωτηθέντων έχει ακούσει το πρόγραμμα, ενώ πρόσκληση έλαβε το 71,9% των ατόμων ηλικίας 30–70 ετών.
Από όσους έλαβαν πρόσκληση, το 58% ολοκλήρωσε τις εξετάσεις, το 17,8% τις έκανε εν μέρει και το 19,6% δεν τις πραγματοποίησε. Επικολλημένο markdown
Μεταξύ όσων δεν εξετάστηκαν, οι συχνότεροι λόγοι ήταν ότι είχαν ήδη κάνει αντίστοιχες εξετάσεις, σε ποσοστό 30%, και η έλλειψη χρόνου, σε ποσοστό 26,4%. Επικολλημένο markdown
Ο καρδιολόγος παραμένει η πιο αξιόπιστη πηγή
Περισσότεροι από τους μισούς πολίτες, ποσοστό 51,8%, δηλώνουν ότι γνωρίζουν αρκετά για την καρδιαγγειακή υγεία αλλά θα ήθελαν περισσότερη ενημέρωση.
Ο καρδιολόγος αποτελεί με μεγάλη διαφορά την πιο αξιόπιστη πηγή ενημέρωσης, συγκεντρώνοντας 79,9%.
Ακολουθούν ο οικογενειακός γιατρός με 54,5% και η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία με 23,4%.
Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης συγκεντρώνουν μόλις 5,5%, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη 5,3%. Επικολλημένο markdown
ΚΑΡΠΑ: Την γνωρίζουν πολλοί, έχουν εκπαιδευτεί λίγοι
Το 82,6% γνωρίζει τι είναι η ΚΑΡΠΑ, αλλά μόλις το 25,5% έχει εκπαιδευτεί να την πραγματοποιεί. Αντίστοιχα, το 72,8% γνωρίζει τι είναι ο απινιδωτής, όμως μόλις το 19,5% δηλώνει ότι θα ήξερε να τον χρησιμοποιήσει.
Η διάθεση για εκπαίδευση είναι, πάντως, πολύ υψηλή: το 74,2% θα ενδιαφερόταν να συμμετάσχει σε σεμινάριο ΚΑΡΠΑ της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Επικολλημένο markdown
Σε περίπτωση κατάρρευσης ατόμου από καρδιακή ανακοπή, μόλις το 24,3% θα επιχειρούσε ΚΑΡΠΑ επειδή γνωρίζει την τεχνική. Ένα 46% θα επιχειρούσε με τηλεφωνική καθοδήγηση από το ΕΚΑΒ, ενώ το 20,6% δεν θα αναλάμβανε την ευθύνη. Επικολλημένο markdown
Σχεδόν καθολική στήριξη για εκπαίδευση στα σχολεία
Ιδιαίτερα υψηλή είναι η κοινωνική αποδοχή μέτρων πρόληψης και εκπαίδευσης. Το 96,4% τάσσεται υπέρ της εκπαίδευσης για τους παράγοντες κινδύνου στα σχολεία, το 94,1% υπέρ της τοποθέτησης περισσότερων απινιδωτών σε δημόσιους χώρους και το 93% υπέρ της υποχρεωτικής εκπαίδευσης στην ΚΑΡΠΑ στο σχολείο.
Ακόμη και το μέτρο με τη χαμηλότερη αποδοχή, η αυστηρότερη εφαρμογή της αντικαπνιστικής νομοθεσίας, συγκεντρώνει 83,4%. Επικολλημένο markdown
Τι ζητούν οι πολίτες από την Πολιτεία
Ως πρώτη προτεραιότητα στην καρδιαγγειακή πρόληψη, το 58,4% επιλέγει τη συνέχιση και ενίσχυση των προληπτικών εξετάσεων και του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ».
Ακολουθούν η εκπαίδευση από το σχολείο με 51,7% και η τοποθέτηση περισσότερων απινιδωτών σε συνδυασμό με εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ, με 42,5%.
Χαμηλότερα βρίσκονται η βελτίωση της πρόσβασης στην πρωτοβάθμια φροντίδα με 25,1%, η προώθηση υγιεινότερων τροφίμων με 24,2% και οι ενημερωτικές εκστρατείες με 11,2%. Επικολλημένο markdown
Το μεγάλο κενό: Από τη θεωρία στην πράξη
Το βασικό συμπέρασμα της έρευνας είναι σαφές: η ελληνική κοινωνία γνωρίζει σε μεγάλο βαθμό τη σημασία της καρδιαγγειακής υγείας, αλλά η γνώση αυτή δεν έχει μετατραπεί πλήρως σε σταθερή προσωπική πρόληψη και επαρκή ετοιμότητα απέναντι σε ένα επείγον περιστατικό.
Η πρόκληση δεν είναι μόνο να δοθεί περισσότερη πληροφορία. Είναι να μετατραπεί η πληροφορία σε προσωπική επίγνωση, σε αλλαγή καθημερινών συνηθειών, σε συστηματικό έλεγχο και σε ικανότητα άμεσης αντίδρασης όταν κάθε λεπτό έχει σημασία. Επικολλημένο markdown
Κώστας Τούτουζας: «Ισχυρή κοινωνική προσδοκία για περισσότερη πρόληψη»
Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, Καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ Κώστας Τούτουζας, επισημαίνει ότι η έρευνα καταγράφει με σαφήνεια την ανάγκη για ενημέρωση των πολιτών ήδη από την παιδική ηλικία.
Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι διαμορφώνεται ισχυρή κοινωνική προσδοκία για περισσότερη πρόληψη, περισσότερη εκπαίδευση και αποτελεσματικότερη προστασία της καρδιαγγειακής υγείας, μέσα από συνεργασία Πολιτείας, επιστημονικών φορέων και κοινωνίας των ασθενών. Επικολλημένο markdown
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η καρδιά μπορεί να αλλάζει βιολογική ηλικία μετά τη μεταμόσχευση
Χρόνιο στρες: Η «κρυφή» φλεγμονή που αλλάζει την καρδιά
