Οι καπνιστές που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη φαίνεται να έχουν περίπου 60% μεγαλύτερη πιθανότητα να διακόψουν επιτυχώς το κάπνισμα για τουλάχιστον έξι μήνες σε σύγκριση με όσους χρησιμοποιούν συμβατικές θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης, όπως τσίχλες και επιθέματα, σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία της Cochrane.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη μπορεί να αποτελούν αποτελεσματικότερο εργαλείο διακοπής του καπνίσματος από τις τσίχλες ή τα επιθέματα νικοτίνης, σύμφωνα με νέα αξιολόγηση των διαθέσιμων επιστημονικών δεδομένων.
Η επικαιροποιημένη Cochrane Living Systematic Review, μία από τις πλέον συστηματικές διεθνείς αξιολογήσεις για τη διακοπή του καπνίσματος, καταλήγει με υψηλό βαθμό βεβαιότητας ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που περιέχουν νικοτίνη αυξάνουν τα ποσοστά αποχής από το κάπνισμα σε σύγκριση με τις κλασικές θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης.
Η διαφορά αφορά καπνιστές που επιτυγχάνουν αποχή για τουλάχιστον έξι μήνες και δεν σημαίνει ότι το άτμισμα είναι ακίνδυνο ή ότι πρέπει να χρησιμοποιείται από ανθρώπους που δεν καπνίζουν.
Περίπου 60% μεγαλύτερη πιθανότητα επιτυχίας
Στη βασική σύγκριση της Cochrane, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη συνδέθηκαν με περίπου 59%-61% υψηλότερη σχετική πιθανότητα επιτυχούς διακοπής σε σχέση με τη θεραπεία υποκατάστασης νικοτίνης.
Η επίσημη ανάλυση της Cochrane υπολόγισε σχετικό κίνδυνο 1,59, με διάστημα εμπιστοσύνης 95% από 1,30 έως 1,93. Τα δεδομένα χαρακτηρίζονται υψηλής βεβαιότητας.
Σε απόλυτους αριθμούς, η διαφορά φαίνεται μικρότερη αλλά παραμένει κλινικά σημαντική.
Πόσοι καταφέρνουν τελικά να κόψουν το κάπνισμα
Για κάθε 100 καπνιστές που χρησιμοποιούν ηλεκτρονικό τσιγάρο με νικοτίνη ως βοήθημα διακοπής, περίπου 8 έως 11 μπορεί να έχουν σταματήσει το κάπνισμα για τουλάχιστον έξι μήνες.
Με θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης, όπως επιθέματα ή τσίχλες, ο αντίστοιχος αριθμός είναι περίπου 6 στους 100.
Η διαφορά μεταφράζεται σε περίπου δύο έως πέντε επιπλέον επιτυχημένες διακοπές για κάθε 100 ανθρώπους που επιχειρούν να σταματήσουν το κάπνισμα, ανάλογα με το σύνολο των μελετών και τον τρόπο υπολογισμού.
Η μεγαλύτερη διαθέσιμη βάση δεδομένων για το θέμα
Η Cochrane πραγματοποιεί τη συγκεκριμένη αξιολόγηση ως “living systematic review”, δηλαδή ως συστηματική ανασκόπηση που ενημερώνεται συνεχώς καθώς δημοσιεύονται νέες μελέτες.
Η τρέχουσα έκδοση περιλαμβάνει περίπου 30.000 ενήλικες καπνιστές και δεκάδες ολοκληρωμένες μελέτες, μεταξύ των οποίων πολλές τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές.
Οι ερευνητές πραγματοποιούν μάλιστα μηνιαίες αναζητήσεις για νέα δεδομένα, ώστε οι εκτιμήσεις να προσαρμόζονται καθώς συσσωρεύονται περισσότερα στοιχεία.
Τα προϊόντα με νικοτίνη ήταν αποτελεσματικότερα
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα που περιείχαν νικοτίνη είχαν καλύτερα αποτελέσματα και από εκείνα χωρίς νικοτίνη.
Η Cochrane χαρακτηρίζει τη συγκεκριμένη ένδειξη μέτριας βεβαιότητας και εκτιμά ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχούς διακοπής κατά περίπου 46% σε σχέση με αντίστοιχες συσκευές χωρίς νικοτίνη.
Το εύρημα είναι αναμενόμενο από βιολογική άποψη, καθώς η νικοτίνη μειώνει τα συμπτώματα στέρησης και την έντονη επιθυμία για τσιγάρο.
Γιατί μπορεί να βοηθά το ηλεκτρονικό τσιγάρο
Η εξάρτηση από το κάπνισμα δεν αφορά μόνο τη νικοτίνη.
Για πολλούς καπνιστές έχουν μεγάλη σημασία και οι συμπεριφορικές συνήθειες: η κίνηση του χεριού προς το στόμα, η εισπνοή, το αίσθημα στον λαιμό και η τελετουργία που συνοδεύει ένα τσιγάρο.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα μπορούν να προσφέρουν νικοτίνη χωρίς καύση καπνού, ενώ ταυτόχρονα διατηρούν ορισμένα από αυτά τα συμπεριφορικά χαρακτηριστικά.
Το NHS αναφέρει ότι αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους ορισμένοι καπνιστές βρίσκουν το άτμισμα χρήσιμο κατά τη μετάβαση από τα συμβατικά τσιγάρα.
Λιγότερο επιβλαβές από το κάπνισμα – όχι ακίνδυνο
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η σύγκριση πρέπει να γίνεται κυρίως με το κάπνισμα συμβατικών τσιγάρων.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν καίνε καπνό και επομένως δεν παράγουν πίσσα και μονοξείδιο του άνθρακα, δύο από τα σημαντικότερα τοξικά προϊόντα της καύσης.
Η Cancer Research UK αναφέρει ότι τα μέχρι σήμερα στοιχεία δείχνουν πως τα νόμιμα και ρυθμιζόμενα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι πολύ λιγότερο επιβλαβή από το κάπνισμα, χωρίς όμως να μπορούν να χαρακτηριστούν ακίνδυνα.
Τα μακροπρόθεσμα αποτελέσματα παραμένουν υπό διερεύνηση
Ένας σημαντικός περιορισμός είναι ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα χρησιμοποιούνται για πολύ μικρότερο χρονικό διάστημα από τα συμβατικά τσιγάρα.
Για αυτό οι επιστήμονες δεν διαθέτουν ακόμη την ίδια έκταση δεδομένων για τις επιπτώσεις από χρήση επί πολλές δεκαετίες.
Το NHS και η Cancer Research UK τονίζουν ότι οι μακροχρόνιοι κίνδυνοι δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως.
Το γεγονός ότι το vaping είναι λιγότερο βλαβερό από το κάπνισμα δεν σημαίνει επομένως ότι είναι υγιεινή συνήθεια.
Τι έδειξαν τα δεδομένα για τις παρενέργειες
Οι μελέτες που συνέκριναν ηλεκτρονικά τσιγάρα με θεραπεία υποκατάστασης νικοτίνης ανέφεραν σχετικά μικρό αριθμό ανεπιθύμητων ενεργειών.
Η Cochrane δεν βρήκε σαφή διαφορά στη συνολική συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών μεταξύ ηλεκτρονικών τσιγάρων με νικοτίνη και NRT, ενώ τα σοβαρά περιστατικά ήταν σπάνια. Ωστόσο, τα δεδομένα δεν είναι ακόμη αρκετά για να αποκλειστούν διαφορές σε σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Συχνότερα αναφέρονται:
ερεθισμός στόματος ή λαιμού,
βήχας,
πονοκέφαλος
και ναυτία.
Τα συμπτώματα αυτά συχνά μειώνονται με τον χρόνο.
Η ποιότητα των προϊόντων έχει σημασία
Ένα κρίσιμο σημείο είναι ότι τα θετικά αποτελέσματα των μελετών αφορούν κυρίως ρυθμιζόμενα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη.
Οι ερευνητές προειδοποιούν ότι παράνομα ή μη ελεγμένα προϊόντα μπορεί να έχουν διαφορετικό προφίλ κινδύνου, λόγω ακατάλληλων συστατικών, προβλημάτων στις μπαταρίες ή άγνωστης περιεκτικότητας σε χημικές ουσίες.
Η Cochrane τονίζει επίσης ότι τα ευρήματα δεν πρέπει να επεκτείνονται αυτομάτως σε προϊόντα που περιέχουν άλλες δραστικές ουσίες.
Ο συνδυασμός με συμβουλευτική υποστήριξη
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα φαίνεται να λειτουργούν ακόμη καλύτερα όταν εντάσσονται σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα διακοπής.
Η συστηματική ανασκόπηση έδειξε ότι η προσθήκη ηλεκτρονικού τσιγάρου με νικοτίνη σε συμπεριφορική υποστήριξη ή συμβουλευτική μπορεί να αυξήσει τα ποσοστά διακοπής σε σχέση με την υποστήριξη χωρίς ηλεκτρονικό τσιγάρο, αν και η βεβαιότητα των συγκεκριμένων δεδομένων είναι χαμηλότερη.
Η Cancer Research UK επίσης επισημαίνει ότι οι υπηρεσίες διακοπής καπνίσματος, οι γιατροί και οι φαρμακοποιοί μπορούν να βοηθήσουν στην επιλογή της κατάλληλης μεθόδου για κάθε καπνιστή.
Δεν υπάρχει μία μέθοδος που λειτουργεί για όλους
Η επικεφαλής της Cochrane review, Dr Nicola Lindson από το University of Oxford, επισημαίνει ότι η διακοπή του καπνίσματος παραμένει δύσκολη και πολλοί άνθρωποι χρειάζονται περισσότερες από μία προσπάθειες.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι υπηρεσίες διακοπής καπνίσματος πρέπει να προσφέρουν διαφορετικές επιλογές.
Για έναν καπνιστή μπορεί να λειτουργήσει καλύτερα ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο, για κάποιον άλλο η θεραπεία υποκατάστασης νικοτίνης ή ένα φαρμακευτικό σχήμα, ενώ για αρκετούς η καλύτερη προσέγγιση μπορεί να είναι ο συνδυασμός θεραπείας και συμβουλευτικής.
Το NRT παραμένει ασφαλής και αποτελεσματική επιλογή
Το γεγονός ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα παρουσίασαν υψηλότερα ποσοστά επιτυχίας δεν σημαίνει ότι οι τσίχλες, τα επιθέματα ή άλλα υποκατάστατα νικοτίνης δεν λειτουργούν.
Η NRT χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες, έχει τεκμηριωμένο προφίλ ασφάλειας και μπορεί να μειώσει σημαντικά τα συμπτώματα στέρησης.
Η χρήση ενός επιθέματος βραδείας αποδέσμευσης σε συνδυασμό με ταχύτερης δράσης μορφή νικοτίνης, όπως τσίχλα ή σπρέι, αποτελεί επίσης ιδιαίτερα αποτελεσματική στρατηγική.
Το βασικό ζητούμενο είναι να σταματήσει πλήρως το κάπνισμα
Η μεγαλύτερη υγειονομική ωφέλεια προκύπτει όταν ο καπνιστής σταματά εντελώς τα συμβατικά τσιγάρα.
Η παράλληλη μακροχρόνια χρήση συμβατικών και ηλεκτρονικών τσιγάρων δεν προσφέρει την ίδια μείωση κινδύνου με την πλήρη αντικατάσταση του καπνού.
Το NHS τονίζει ότι ο καπνιστής αποκομίζει το πλήρες όφελος του vaping ως εργαλείου μείωσης βλάβης μόνο όταν εγκαταλείψει πλήρως το κάπνισμα.
Δεν προορίζεται για μη καπνιστές και παιδιά
Οι ειδικοί κάνουν σαφή διάκριση ανάμεσα στη χρήση ηλεκτρονικού τσιγάρου από έναν ενήλικο καπνιστή που θέλει να σταματήσει το κάπνισμα και στην έναρξη vaping από κάποιον που δεν έχει καπνίσει ποτέ.
Τα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν συνιστώνται σε μη καπνιστές, παιδιά ή εφήβους, καθώς συνήθως περιέχουν εθιστική νικοτίνη και δεν είναι ακίνδυνα.
Η δημόσια υγεία καλείται επομένως να ισορροπήσει δύο στόχους: να αξιοποιήσει τα ηλεκτρονικά τσιγάρα ως πιθανό εργαλείο διακοπής για τους ήδη καπνιστές, χωρίς ταυτόχρονα να ενθαρρύνει την έναρξη χρήσης από ανθρώπους που διαφορετικά δεν θα χρησιμοποιούσαν νικοτίνη.
Τι δείχνει τελικά η Cochrane
Το ισχυρότερο συμπέρασμα της ανασκόπησης είναι ότι υπάρχουν πλέον υψηλής βεβαιότητας στοιχεία πως τα ρυθμιζόμενα ηλεκτρονικά τσιγάρα με νικοτίνη βοηθούν περισσότερους καπνιστές να σταματήσουν το κάπνισμα από τις συμβατικές θεραπείες υποκατάστασης νικοτίνης.
Αυτό δεν μετατρέπει το vaping σε ακίνδυνη συμπεριφορά.
Για έναν άνθρωπο που δεν καπνίζει, η ασφαλέστερη επιλογή παραμένει να μην αρχίσει ούτε κάπνισμα ούτε άτμισμα.
Για έναν καπνιστή, όμως, η πλήρης μετάβαση από το συμβατικό τσιγάρο σε ένα ρυθμιζόμενο ηλεκτρονικό τσιγάρο μπορεί να αποτελέσει ρεαλιστικό εργαλείο διακοπής και σημαντικής μείωσης της έκθεσης στις τοξικές ουσίες της καύσης του καπνού.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Πίεση, διαβήτης και κάπνισμα: Πώς επηρεάζουν τα χρόνια ζωής χωρίς άνοια
Εκλογές ΙΣΑ: Καθαρή πρωτιά της ΔΗΚΙ – Ιστορική συμμετοχή στις ηλεκτρονικές κάλπες
