Η ακραία ζέστη δεν προκαλεί μόνο δυσφορία ή αφυδάτωση. Μπορεί να λειτουργήσει ως σοβαρός παράγοντας κινδύνου για τη νεφρική υγεία, ιδίως σε ηλικιωμένους, άτομα με διαβήτη ή χρόνια νεφρική νόσο και εργαζόμενους σε εξωτερικούς χώρους.
Νέα δημοσίευση στο The Lancet Planetary Health, στην οποία συμμετέχει ο καθηγητής του ΤΕΦΑΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Γεώργιος Σακκάς, φωτίζει πιο σύνθετους μηχανισμούς με τους οποίους ο καύσωνας μπορεί να επιβαρύνει τον οργανισμό.
Η ζέστη δεν επηρεάζει μόνο τους νεφρούς
Σύμφωνα με τον κ. Σακκά, η μελέτη δείχνει ότι η ακραία ζέστη δεν επιβαρύνει τους νεφρούς μόνο μέσω αφυδάτωσης και μείωσης του όγκου υγρών στον οργανισμό. Φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάζει και έναν ευρύτερο βιολογικό άξονα που συνδέει το έντερο, τους νεφρούς και τον εγκέφαλο.
Η θερμική καταπόνηση αυξάνει τον κίνδυνο οξείας νεφρικής βλάβης, ενώ η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να επιταχύνει την εξέλιξη της χρόνιας νεφρικής νόσου.
Ο ρόλος του εντέρου και της φλεγμονής
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της εργασίας αφορά τη σχέση του εντέρου με τη νεφρική λειτουργία. Η ζέστη μπορεί να διαταράξει τον εντερικό φραγμό, δηλαδή τη φυσική άμυνα που εμποδίζει μικροβιακά προϊόντα και τοξίνες να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος.
Όταν αυτή η άμυνα αποδυναμώνεται, μπορεί να ενισχυθεί η συστηματική φλεγμονή. Αυτή η φλεγμονώδης αντίδραση ενδέχεται να επιβαρύνει περαιτέρω τους νεφρούς και να εντείνει τη βλάβη. Με άλλα λόγια, ο καύσωνας δεν δρα μόνο μέσω αφυδάτωσης, αλλά πιθανώς και μέσω μηχανισμών που επηρεάζουν ταυτόχρονα πολλά όργανα.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Στις ομάδες υψηλού κινδύνου ανήκουν οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη, όσοι έχουν χρόνια νεφρική νόσο και οι εργαζόμενοι σε εξωτερικούς χώρους. Αυξημένο κίνδυνο έχουν επίσης πληθυσμοί με περιορισμένη πρόσβαση σε νερό, δροσερούς χώρους και υπηρεσίες υγείας.
Η μελέτη δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στις κοινωνικές ανισότητες, υπενθυμίζοντας ότι η ευαλωτότητα απέναντι στον καύσωνα δεν είναι μόνο βιολογική, αλλά και κοινωνική.
Τι γνωρίζουμε και τι μένει να αποδειχθεί
Ο κ. Σακκάς διευκρινίζει ότι ορισμένα από τα βιολογικά μονοπάτια που περιγράφονται δεν έχουν ακόμη επιβεβαιωθεί πλήρως στον άνθρωπο. Η δημοσίευση βασίζεται σε σημαντικά πειραματικά και μηχανιστικά δεδομένα, όμως χρειάζονται μακροχρόνιες μελέτες σε πραγματικές συνθήκες για να αποτυπωθεί με ακρίβεια το μέγεθος του κινδύνου.
Το βασικό μήνυμα για το κοινό
Ο καύσωνας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό επεισόδιο δυσφορίας. Μπορεί να πολλαπλασιάσει τον κίνδυνο για τη νεφρική υγεία, ιδίως όταν συνυπάρχουν αφυδάτωση, έντονη σωματική καταπόνηση και προϋπάρχουσα νόσος.
Η σωστή ενυδάτωση, η αποφυγή έκθεσης στις πιο θερμές ώρες της ημέρας και η προστασία των ευάλωτων ομάδων παραμένουν βασικά μέτρα πρόληψης. Ωστόσο, όπως τονίζει ο καθηγητής, η προστασία της νεφρικής υγείας στις ημέρες καύσωνα δεν είναι μόνο ατομική ευθύνη, αλλά και ζήτημα δημόσιας υγείας, έγκαιρης ενημέρωσης και κοινωνικής μέριμνας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Η επίδραση της ζέστης στην ψυχική υγεία: Επιστημονική ανάλυση
Αύξηση των θανατηφόρων εργατικών ατυχημάτων λόγω ζέστης στην Ελλάδα
