Σε ιδιαίτερα αυξημένα επίπεδα παραμένει η κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα, με την Αττική να εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό επίκεντρο, αλλά τη μετάδοση να έχει πλέον επεκταθεί σε πολλές ακόμη περιοχές της χώρας. Ο επικαιροποιημένος χάρτης του ΕΟΔΥ κατατάσσει δεκάδες δήμους ως «επηρεαζόμενους» ή «υψηλού κινδύνου», ενώ έως τις 26 Αυγούστου είχαν δηλωθεί 232 εγχώρια κρούσματα και 19 θάνατοι. Οι υγειονομικές αρχές ζητούν αυξημένη προσοχή τουλάχιστον μέχρι το τέλος της περιόδου κυκλοφορίας των κουνουπιών, με ιδιαίτερη έμφαση στους ηλικιωμένους, στους ανοσοκατεσταλμένους και στους ανθρώπους με χρόνια νοσήματα.
Η φετινή περίοδος μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου εξελίσσεται σε μία από τις πλέον έντονες των τελευταίων ετών, καθώς αυξάνονται τόσο τα ανθρώπινα κρούσματα όσο και οι περιοχές στις οποίες καταγράφονται ενδείξεις κυκλοφορίας του ιού.
Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) έχει ήδη κάνει λόγο για «πάρα πολύ έντονη κυκλοφορία» του ιού κατά την περίοδο 2026, επισημαίνοντας ότι ο αριθμός των περιστατικών είχε από τα μέσα Αυγούστου ξεπεράσει σημαντικά τα αντίστοιχα μεγέθη προηγούμενων ετών για την ίδια χρονική περίοδο.
Τα νεότερα δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι η δραστηριότητα δεν περιορίζεται πλέον σε μεμονωμένες εστίες.
40 δήμοι στην Αττική στον νέο χάρτη
Η Αττική εξακολουθεί να συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον των επιδημιολόγων.
Σύμφωνα με τον επικαιροποιημένο κατάλογο του ΕΟΔΥ της 28ης Αυγούστου 2026, συνολικά 40 δήμοι του Λεκανοπεδίου βρίσκονται είτε στην κατηγορία των επηρεαζόμενων περιοχών είτε στην κατηγορία υψηλού κινδύνου.
Η μεγαλύτερη καταγραφή νέων ανθρώπινων κρουσμάτων είχε προηγουμένως εντοπιστεί ιδιαίτερα σε δήμους της Ανατολικής Αττικής, χωρίς ωστόσο η κυκλοφορία του ιού να περιορίζεται πλέον εκεί.
Η ένταξη ενός δήμου στον χάρτη δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλοι οι κάτοικοί του διατρέχουν τον ίδιο κίνδυνο ούτε ότι έχει εντοπιστεί μεγάλος αριθμός μολυσμένων κουνουπιών σε ολόκληρη την περιοχή.
Ο χάρτης αποτελεί εργαλείο επιδημιολογικής επιτήρησης και πρόληψης, το οποίο ανανεώνεται καθώς εμφανίζονται νέα ανθρώπινα περιστατικά και νέα δεδομένα από την εντομολογική επιτήρηση.
Άλλοι 36 δήμοι εκτός Αττικής
Η γεωγραφική εξάπλωση είναι πλέον σαφής και στην υπόλοιπη χώρα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του επικαιροποιημένου χάρτη, 36 ακόμη δήμοι εκτός Αττικής καταγράφονται σε επηρεαζόμενες ή υψηλού κινδύνου περιοχές.
Οι περιοχές αυτές εντοπίζονται σε Περιφερειακές Ενότητες όπως:
- Λάρισα,
- Καρδίτσα,
- Τρίκαλα,
- Πέλλα,
- Σέρρες,
- Ημαθία,
- Θεσσαλονίκη,
- Πιερία,
- Κιλκίς,
- Λακωνία,
- Βοιωτία,
- Εύβοια,
- Θάσος.
Η εικόνα καταδεικνύει ότι η φετινή έξαρση έχει πλέον ευρεία γεωγραφική διασπορά, με περιστατικά ή ενδείξεις κυκλοφορίας του ιού να καταγράφονται από τη Θεσσαλία και τη Μακεδονία έως τη Στερεά Ελλάδα και την Πελοπόννησο.
Τι σημαίνει «επηρεαζόμενη περιοχή»
Ο συγκεκριμένος όρος έχει πολύ συγκεκριμένο επιδημιολογικό περιεχόμενο.
Ως «επηρεαζόμενη» περιοχή χαρακτηρίζεται ένας δήμος στον οποίο έχει καταγραφεί τουλάχιστον ένα εγχώριο ανθρώπινο κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου κατά την τρέχουσα περίοδο μετάδοσης.
Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη πως ο κύκλος μετάδοσης του ιού έχει πραγματοποιηθεί στην περιοχή.
Δεν σημαίνει ότι κάθε κουνούπι είναι μολυσμένο ή ότι κάθε άνθρωπος που θα δεχθεί τσίμπημα κινδυνεύει να νοσήσει.
Τι σημαίνει «περιοχή υψηλού κινδύνου»
Διαφορετική είναι η έννοια της «περιοχής υψηλού κινδύνου».
Σε έναν τέτοιο δήμο μπορεί να μην έχει ακόμη δηλωθεί ανθρώπινο κρούσμα.
Υπάρχουν, όμως, ισχυρές ενδείξεις ότι ο ιός ενδέχεται να κυκλοφορεί ή ότι υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να εμφανιστεί μετάδοση.
Στην εκτίμηση αυτή λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως:
η γειτνίαση με δήμους όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα, το ιστορικό κυκλοφορίας του ιού τα προηγούμενα χρόνια και τα ευρήματα από την επιτήρηση των πληθυσμών κουνουπιών.
Η διαφοροποίηση αυτή είναι σημαντική, γιατί ο χάρτης του ΕΟΔΥ δεν αποτελεί απλώς καταγραφή του τι έχει ήδη συμβεί. Λειτουργεί και ως εργαλείο έγκαιρης προειδοποίησης.
232 εγχώρια κρούσματα έως τις 26 Αυγούστου
Τα επιδημιολογικά στοιχεία αποτυπώνουν την ένταση της φετινής περιόδου.
Από την έναρξη της περιόδου μετάδοσης έως τις 26 Αυγούστου 2026 στις 11:00, είχαν διαγνωστεί και δηλωθεί στον ΕΟΔΥ συνολικά 232 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Μόνο μέσα στην αμέσως προηγούμενη εβδομάδα είχαν δηλωθεί 75 νέα εγχώρια περιστατικά, γεγονός που καταδεικνύει την έντονη δυναμική της μετάδοσης στο δεύτερο μισό του Αυγούστου.
165 ασθενείς με προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος
Από τα 232 δηλωμένα περιστατικά, τα 165 εμφάνισαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα.
Σε αυτές περιλαμβάνονται σοβαρές κλινικές μορφές όπως:
- εγκεφαλίτιδα,
- μηνιγγίτιδα,
- οξεία χαλαρή παράλυση.
Τα υπόλοιπα 67 περιστατικά παρουσίασαν ηπιότερες εκδηλώσεις ή δεν εμφάνισαν προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος.
Το ποσοστό αυτό δεν πρέπει να δημιουργεί την εντύπωση ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που μολύνονται από τον ιό παρουσιάζουν σοβαρή νόσο.
Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο.
Οι περισσότερες λοιμώξεις δεν γίνονται ποτέ αντιληπτές
Ο ΕΟΔΥ εκτιμά ότι περίπου 80% των ανθρώπων που μολύνονται παραμένουν εντελώς ασυμπτωματικοί.
Περίπου 20% μπορεί να παρουσιάσουν ήπια νόσο, με συμπτώματα όπως:
πυρετό, κεφαλαλγία, αδυναμία, μυαλγίες, αρθραλγίες, γαστρεντερικές ενοχλήσεις ή εξάνθημα.
Λιγότεροι από 1 στους 100 ανθρώπους που μολύνονται αναπτύσσουν σοβαρή νόσο με προσβολή του νευρικού συστήματος.
Για τον λόγο αυτό τα δηλωμένα κρούσματα αποτελούν μόνο ένα μέρος του πραγματικού αριθμού λοιμώξεων που συμβαίνουν στον πληθυσμό.
Τα ήπια και ιδιαίτερα τα ασυμπτωματικά περιστατικά συνήθως δεν διαγιγνώσκονται.
19 θάνατοι – Όλοι οι θανόντες άνω των 65 ετών
Μέχρι τις 26 Αυγούστου είχαν καταγραφεί συνολικά 19 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της εβδομαδιαίας έκθεσης, όλοι οι θανόντες ήταν ηλικίας άνω των 65 ετών.
Η διάμεση ηλικία τους ήταν τα 85 έτη, ενώ το ηλικιακό εύρος κυμαινόταν από 66 έως 92 ετών.
Το στοιχείο αυτό επιβεβαιώνει για ακόμη μία χρονιά ότι η προχωρημένη ηλικία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου για σοβαρή έκβαση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται:
οι ηλικιωμένοι, οι ανοσοκατεσταλμένοι και οι άνθρωποι με χρόνια υποκείμενα νοσήματα.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει στα άτομα αυτών των κατηγοριών να εφαρμόζουν με ιδιαίτερη συνέπεια μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης αυξάνεται με την ηλικία, ενώ η μειωμένη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος μπορεί να περιορίζει την ικανότητα του οργανισμού να ελέγξει αποτελεσματικά τη λοίμωξη.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως από μολυσμένα κοινά κουνούπια, κυρίως του γένους Culex.
Ο φυσικός κύκλος του ιού περιλαμβάνει κυρίως τα πτηνά και τα κουνούπια.
Ένα κουνούπι μολύνεται όταν τραφεί με αίμα μολυσμένου πτηνού και στη συνέχεια μπορεί, μέσω επόμενου τσιμπήματος, να μεταδώσει τον ιό σε άνθρωπο ή άλλο θηλαστικό.
Οι άνθρωποι θεωρούνται κατά κανόνα «αδιέξοδοι ξενιστές», επειδή η ποσότητα του ιού στο αίμα τους δεν είναι αρκετά υψηλή ώστε να μολύνει συνήθως ένα νέο κουνούπι.
Δεν μεταδίδεται με την καθημερινή επαφή
Ένα σημαντικό στοιχείο για την αποφυγή αδικαιολόγητου φόβου είναι ότι ο ιός δεν μεταδίδεται άμεσα από άνθρωπο σε άνθρωπο με τη συνήθη κοινωνική επαφή.
Δεν μεταδίδεται δηλαδή με χειραψία, αγκαλιά, φιλί ή την απλή συνύπαρξη με έναν ασθενή.
Σπάνιες μορφές μετάδοσης έχουν καταγραφεί μέσω μεταγγίσεων, μεταμοσχεύσεων και εξαιρετικά σπάνια από τη μητέρα στο έμβρυο, γι’ αυτό και στις περιοχές ενεργού κυκλοφορίας εφαρμόζονται ειδικά μέτρα ασφάλειας του αίματος και των μεταμοσχεύσεων.
Γιατί το 2026 φαίνεται τόσο έντονο
Η φετινή έξαρση δεν αποτελεί εντελώς απρόβλεπτο φαινόμενο.
Ο ιός του Δυτικού Νείλου θεωρείται πλέον εγκατεστημένος στην Ελλάδα, καθώς ανθρώπινα κρούσματα έχουν εμφανιστεί σχεδόν κάθε χρόνο από το 2010 και μετά.
Κυκλοφορία του ιού έχει στο παρελθόν καταγραφεί σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε καλοκαίρι και φθινόπωρο υπάρχει πιθανότητα επανεμφάνισης.
Η ένταση κάθε περιόδου, όμως, επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες:
- τις θερμοκρασίες,
- τις βροχοπτώσεις,
- την υγρασία,
- τους πληθυσμούς των κουνουπιών,
- την παρουσία κατάλληλων πτηνών-ξενιστών,
- και τις τοπικές περιβαλλοντικές συνθήκες.
Ακριβώς επειδή η επιδημιολογία είναι σύνθετη, ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι δεν είναι δυνατό να προβλεφθούν με ασφάλεια οι περιοχές στις οποίες θα εμφανιστούν νέα περιστατικά.
Ο χάρτης μπορεί να αλλάξει από εβδομάδα σε εβδομάδα
Το γεγονός ότι ένας δήμος δεν βρίσκεται σήμερα στη λίστα υψηλού κινδύνου δεν σημαίνει ότι θα παραμείνει εκτός καθ’ όλη τη διάρκεια του φθινοπώρου.
Νέα ανθρώπινα κρούσματα ή ανίχνευση του ιού στα κουνούπια μπορούν να μεταβάλλουν γρήγορα την επιδημιολογική εικόνα.
Για τον λόγο αυτό ο ΕΟΔΥ ενημερώνει περιοδικά τον κατάλογο των επηρεαζόμενων και υψηλού κινδύνου περιοχών.
Στην επίσημη σελίδα για τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι διαθέσιμα τόσο τα εβδομαδιαία επιδημιολογικά δελτία όσο και οι επικαιροποιημένοι κατάλογοι των περιοχών.
Πώς προστατευόμαστε από τα κουνούπια
Επειδή δεν υπάρχει ειδική στρατηγική μαζικού εμβολιασμού για τον ανθρώπινο πληθυσμό, ο σημαντικότερος τρόπος πρόληψης παραμένει η αποφυγή των τσιμπημάτων.
Ο ΕΟΔΥ συστήνει:
- χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα,
- κατάλληλα ρούχα, ιδιαίτερα από το σούρουπο και μετά,
- σίτες σε πόρτες και παράθυρα,
- χρήση κλιματισμού ή ανεμιστήρων όπου είναι δυνατό,
- κουνουπιέρες όταν χρειάζεται,
- απομάκρυνση στάσιμων νερών από αυλές και μπαλκόνια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η απομάκρυνση νερού από πιατάκια γλαστρών, κουβάδες, λεκάνες, δοχεία και άλλα σημεία όπου μπορούν να αναπαραχθούν κουνούπια.
Τα λίγα εκατοστά νερού αρκούν
Τα κουνούπια δεν χρειάζονται μια λίμνη ή ένα μεγάλο δοχείο για να αναπαραχθούν.
Ακόμη και μικρές ποσότητες στάσιμου νερού μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής.
Για τον λόγο αυτό η ατομική προστασία και η παρέμβαση στον χώρο γύρω από το σπίτι αποτελούν σημαντικό συμπλήρωμα των οργανωμένων προγραμμάτων καταπολέμησης κουνουπιών που πραγματοποιούν Περιφέρειες και Δήμοι.
Πότε πρέπει κάποιος να ζητήσει ιατρική βοήθεια
Οι περισσότερες ήπιες λοιμώξεις υποχωρούν χωρίς ειδική θεραπεία.
Ιατρική εκτίμηση απαιτείται ιδιαίτερα όταν εμφανίζονται συμπτώματα που μπορεί να υποδηλώνουν προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος, όπως:
υψηλός πυρετός, έντονος πονοκέφαλος, δυσκαμψία στον αυχένα, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, διαταραχές επιπέδου συνείδησης, τρόμος, σπασμοί, σοβαρή μυϊκή αδυναμία ή παράλυση.
Ο ΕΟΔΥ αναφέρει ότι τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως 2 έως 14 ημέρες μετά το τσίμπημα μολυσμένου κουνουπιού.
Γιατί τα πολλά σοβαρά δηλωμένα περιστατικά δεν δείχνουν τον πραγματικό κίνδυνο μόλυνσης
Η φετινή εικόνα χρειάζεται σωστή ανάγνωση.
Το γεγονός ότι 165 από τα 232 δηλωμένα περιστατικά είχαν νευρολογικές εκδηλώσεις δεν σημαίνει ότι περίπου επτά στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται εμφανίζουν σοβαρή νόσο.
Αντίθετα, επειδή οι περισσότερες λοιμώξεις είναι ασυμπτωματικές, τα σοβαρά περιστατικά έχουν πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγηθούν στο νοσοκομείο, να εξεταστούν και τελικά να δηλωθούν στον ΕΟΔΥ.
Υπάρχει επομένως ένα σημαντικό φαινόμενο επιλογής των διαγνωσμένων περιστατικών.
Για τον γενικό πληθυσμό, η σοβαρή νευρολογική νόσος παραμένει σπάνια σε σχέση με το σύνολο όσων μολύνονται.
Το 2018 παραμένει η βαρύτερη χρονιά
Η Ελλάδα έχει αντιμετωπίσει και στο παρελθόν ιδιαίτερα δύσκολες περιόδους κυκλοφορίας του ιού.
Το 2018 είχαν δηλωθεί 317 εγχώρια περιστατικά και 51 θάνατοι που καταγράφηκαν από τον ΕΟΔΥ στην ετήσια αποτύπωση της περιόδου. Το 2024 καταγράφηκαν 220 περιστατικά και 35 θάνατοι, ενώ το 2025 τα δηλωμένα εγχώρια κρούσματα ήταν 96.
Με 232 περιστατικά ήδη έως τα τέλη Αυγούστου, το 2026 έχει επομένως διαμορφωθεί σε ιδιαίτερα επιβαρυμένη χρονιά, χωρίς ακόμη να έχει ολοκληρωθεί η περίοδος μετάδοσης.
Η έξαρση δεν έχει τελειώσει
Αυτό είναι και το βασικό μήνυμα του νέου χάρτη. Η είσοδος στον Σεπτέμβριο δεν σημαίνει αυτόματα το τέλος της κυκλοφορίας του ιού.
Ιστορικά, ανθρώπινα περιστατικά στην Ελλάδα καταγράφονται κατά τους καλοκαιρινούς αλλά και τους φθινοπωρινούς μήνες. Ο ΕΟΔΥ συστήνει μέτρα προστασίας σε ολόκληρη τη χώρα και καθ’ όλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών, με ακόμη μεγαλύτερη συνέπεια στις περιοχές όπου έχουν πρόσφατα καταγραφεί περιστατικά.
Ο επικαιροποιημένος χάρτης, συνεπώς, δεν αφορά μόνο τους κατοίκους των δήμων που βρίσκονται ήδη με κόκκινο χρώμα στην επιδημιολογική επιτήρηση.
Η σύσταση αφορά όλους: λιγότερα τσιμπήματα σημαίνουν μικρότερη πιθανότητα μόλυνσης.
Και με τη φετινή περίοδο να χαρακτηρίζεται από τον ίδιο τον ΕΟΔΥ ως περίοδο πολύ έντονης κυκλοφορίας, η προστασία από τα κουνούπια παραμένει το απλούστερο αλλά και σημαντικότερο διαθέσιμο μέτρο δημόσιας Υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ιός Δυτικού Νείλου – ΙΣΑ: Εξηγήσεις για τη διασπορά στην Αττική
Ιός του Δυτικού Νείλου: Στους 63 οι δήμοι σε συναγερμό
