Ερευνητές του Harvard University και του WifOR Institute υποστηρίζουν ότι οι επενδύσεις στην υγεία πρέπει να αντιμετωπίζονται ως εργαλείο ανάπτυξης, καθώς στηρίζουν το ΑΕΠ, ενισχύουν την απασχόληση και ενεργοποιούν πολλούς κλάδους πέρα από το ίδιο το σύστημα περίθαλψης.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή

Οι δαπάνες για την υγεία δεν λειτουργούν μόνο ως κοινωνική πολιτική, αλλά και ως μοχλός οικονομικής ανάπτυξης, σύμφωνα με νέα μελέτη στο eClinicalMedicine. Η ανάλυση δείχνει ότι η «Οικονομία της Υγείας» παράγει σημαντική ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, στηρίζει εκατομμύρια θέσεις εργασίας και δημιουργεί πολλαπλασιαστικά οφέλη πέρα από τον ίδιο τον υγειονομικό τομέα. Αντί να θεωρούνται απλώς κόστος ή δημοσιονομικό βάρος, οι επενδύσεις στην υγεία παρουσιάζονται ως στρατηγικό εργαλείο οικονομικής μεγέθυνσης, ενίσχυσης της παραγωγικότητας και δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Η μελέτη, με τίτλο Contribution of investment in health and cancer control to economic growth in Commonwealth countries, εξετάζει τέσσερις χώρες της Κοινοπολιτείας — Ηνωμένο Βασίλειο, Ινδία, Μαλαισία και Νιγηρία — και καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η «Οικονομία της Υγείας» έχει πολύ ευρύτερο αποτύπωμα από αυτό που συνήθως αποδίδεται στον κλάδο της περίθαλψης.
Τρόποι με τους οποίους η υγεία παράγει οικονομικό όφελος
Οι συγγραφείς υπενθυμίζουν ότι οι επενδύσεις στην υγεία δημιουργούν οικονομικά οφέλη με τρεις βασικούς τρόπους. Ο πρώτος αφορά τις βελτιωμένες εκβάσεις υγείας και τη μείωση του κόστους για τα συστήματα περίθαλψης, όταν εφαρμόζονται αποτελεσματικές και αποδοτικές παρεμβάσεις. Ο δεύτερος σχετίζεται με την ενίσχυση της υγείας και της ευεξίας των πολιτών, που οδηγεί σε υψηλότερη παραγωγικότητα, μεγαλύτερο εργασιακό βίο και λιγότερες απουσίες ή μειωμένη απόδοση στην εργασία.
Η μελέτη, όμως, δίνει έμφαση κυρίως στον τρίτο μηχανισμό: στο γεγονός ότι οι επενδύσεις στην υγεία επηρεάζουν την υπόλοιπη οικονομία μέσω της προσφοράς και της ζήτησης σε πολλούς άλλους κλάδους. Με άλλα λόγια, η υγεία δεν παράγει μόνο κλινικό και κοινωνικό όφελος. Ενεργοποιεί επίσης αλυσίδες αξίας, τροφοδοτεί γειτονικούς τομείς και ενισχύει την κατανάλωση σε όλη την οικονομία.
Τι είναι η «Οικονομία της Υγείας»
Οι ερευνητές δεν περιορίζουν την έννοια της υγείας στα νοσοκομεία και στους γιατρούς. Αντίθετα, υιοθετούν μια ευρύτερη προσέγγιση, στην οποία η «Οικονομία της Υγείας» περιλαμβάνει τρεις μεγάλες ενότητες: την Οικονομία της Περίθαλψης, τη Βιομηχανική Οικονομία της Υγείας και τις Υπηρεσίες και την Υποστήριξη.
Η πρώτη κατηγορία περιλαμβάνει νοσοκομεία, ιατρούς, ενδονοσοκομειακή και εξωνοσοκομειακή φροντίδα. Η δεύτερη καλύπτει φαρμακευτικές επιχειρήσεις, ιατροτεχνολογικά προϊόντα, βιοτεχνολογία και έρευνα και ανάπτυξη. Η τρίτη περιλαμβάνει ασφαλιστικές υπηρεσίες, λιανεμπόριο και άλλες δραστηριότητες που στηρίζουν την αλυσίδα της υγείας.
Αυτή η ευρύτερη αποτύπωση, σύμφωνα με τη μελέτη, επιτρέπει πιο ακριβή εκτίμηση του πραγματικού οικονομικού αποτυπώματος της υγείας.
Πώς έγινε η ανάλυση
Η μελέτη βασίστηκε σε ένα συντηρητικό, στατικό μοντέλο εκτίμησης για το 2022. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υποδείγματα εισροών-εκροών και βάσεις διεθνών οικονομικών δεδομένων για να υπολογίσουν την ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και τις επιδράσεις στην απασχόληση.
Το πρώτο βήμα ήταν να υπολογιστεί η άμεση συμβολή της Οικονομίας της Υγείας στην οικονομία κάθε χώρας. Το δεύτερο ήταν να εκτιμηθούν οι δευτερογενείς επιδράσεις σε γειτονικούς κλάδους, καθώς η παραγωγή υπηρεσιών και προϊόντων υγείας απαιτεί εισροές από άλλους τομείς. Το τρίτο ήταν να αποτυπωθεί η επίδραση της κατανάλωσης που προκαλείται από τα εισοδήματα που δημιουργεί ο ίδιος ο τομέας.
Με αυτή τη μεθοδολογία, οι συγγραφείς κατασκεύασαν πολλαπλασιαστές που δείχνουν πόση πρόσθετη αξία και πόσες επιπλέον θέσεις εργασίας μπορεί να δημιουργήσει μία επένδυση στην υγεία στην υπόλοιπη οικονομία.
Ηνωμένο Βασίλειο: η υγεία ως ο μεγαλύτερος τομέας
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η Οικονομία της Υγείας παρήγαγε το 2022 περίπου 295 δισ. δολάρια σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, ποσό που αντιστοιχεί στο 8,9% του ΑΕΠ. Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτό καθιστά την υγεία τον μεγαλύτερο τομέα σε μέγεθος.
Οι επιδράσεις, ωστόσο, δεν σταματούν εκεί. Οι γειτονικοί κλάδοι της οικονομίας παρήγαγαν επιπλέον περίπου 171 δισ. δολάρια ή 5,2% του ΑΕΠ, ενώ τα εισοδήματα που δημιουργήθηκαν οδήγησαν σε επιπλέον κατανάλωση, η οποία με τη σειρά της προσέθεσε άλλα 217 δισ. δολάρια ή 6,6% του ΑΕΠ.
Στην απασχόληση, η εικόνα είναι εξίσου εντυπωσιακή. Η Οικονομία της Υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο απασχολούσε περίπου 4,4 εκατομμύρια εργαζόμενους, δηλαδή το 13,8% της συνολικής απασχόλησης. Παράλληλα, στήριζε σχεδόν άλλα 1,9 εκατομμύρια άτομα σε γειτονικούς κλάδους και άλλα τόσα μέσω επαγόμενης κατανάλωσης.
Ινδία: μεγάλη απασχόληση και ισχυρό αναπτυξιακό αποτύπωμα
Στην Ινδία, η Οικονομία της Υγείας παρήγαγε περίπου 192 δισ. δολάρια σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία το 2022, δηλαδή το 5,2% του ΑΕΠ. Οι γειτονικοί κλάδοι προσέθεσαν περίπου 100 δισ. δολάρια ή 2,7% του ΑΕΠ, ενώ η επαγόμενη κατανάλωση συνέβαλε με ακόμη 73 δισ. δολάρια ή 2,0% του ΑΕΠ.
Συνολικά, η άμεση και έμμεση συμβολή της υγείας στην ινδική οικονομία έφθασε στο 9,9% του ΑΕΠ. Η Ινδία ξεχώρισε επίσης για τη συμβολή στην απασχόληση. Η Οικονομία της Υγείας απασχολούσε πάνω από 22 εκατομμύρια άτομα, ενώ δημιουργούσε επιπλέον περίπου 12,7 εκατομμύρια θέσεις σε γειτονικούς τομείς και σχεδόν 13,9 εκατομμύρια μέσω επαγόμενης κατανάλωσης.
Οι συγγραφείς σημειώνουν ότι, παρότι οι πολλαπλασιαστές ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην Ινδία είναι χαμηλότεροι από του Ηνωμένου Βασιλείου, οι πολλαπλασιαστές απασχόλησης είναι υψηλότεροι.
Μαλαισία και Νιγηρία: μικρότερες οικονομίες, καθαρό σήμα
Στη Μαλαισία, η άμεση συμβολή της Οικονομίας της Υγείας στο ΑΕΠ ανήλθε στο 5,4%, ενώ η συνολική συμβολή της, μαζί με τις επιδράσεις σε γειτονικούς κλάδους και τα επαγόμενα εισοδήματα, έφθασε στο 9,8% του ΑΕΠ. Ο τομέας απασχολούσε περίπου 659.000 άτομα και δημιουργούσε επιπλέον δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας πέρα από τα στενά όριά του.
Στη Νιγηρία, η Οικονομία της Υγείας παρήγαγε περίπου 37,5 δισ. δολάρια ή 5,8% του ΑΕΠ, με επιπλέον περίπου 5 δισ. δολάρια να δημιουργούνται σε γειτονικούς τομείς και 3 δισ. δολάρια μέσω επαγόμενης κατανάλωσης. Η συνολική συμβολή ανήλθε στο 7,0% του ΑΕΠ. Παρότι οι πολλαπλασιαστές στη Νιγηρία ήταν οι χαμηλότεροι μεταξύ των τεσσάρων χωρών, η μελέτη αναδεικνύει ότι ακόμη και σε ένα λιγότερο ανεπτυγμένο οικοσύστημα υγείας, οι επενδύσεις στον τομέα παράγουν μετρήσιμο οικονομικό αποτέλεσμα.
Παραγωγικότητα: το Ηνωμένο Βασίλειο προηγείται
Στο πεδίο της παραγωγικότητας, το Ηνωμένο Βασίλειο εμφάνισε τη μεγαλύτερη ακαθάριστη προστιθέμενη αξία ανά εργαζόμενο, στα 66.578 δολάρια. Η αντίστοιχη τιμή ήταν 8.568 δολάρια στην Ινδία, 41.070 δολάρια στη Μαλαισία και 13.630 δολάρια στη Νιγηρία.
Η διαφορά αυτή δείχνει, κατά τους ερευνητές, ότι ο βαθμός ανάπτυξης και οργάνωσης της Οικονομίας της Υγείας επηρεάζει άμεσα το αναπτυξιακό της αποτύπωμα.
Η υγεία απέναντι σε μεταποίηση, χρηματοοικονομικά και τεχνολογία
Ένα από τα πιο ισχυρά ευρήματα της μελέτης είναι ότι η Οικονομία της Υγείας σε αρκετές περιπτώσεις ξεπερνά, ως ποσοστό του ΑΕΠ, άλλους κομβικούς τομείς της οικονομίας. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η συμβολή της ήταν 3,54 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του τομέα πληροφορικής και επικοινωνιών, 2,66 φορές μεγαλύτερη από τη μεταποίηση και 2,26 φορές μεγαλύτερη από τα χρηματοοικονομικά.
Στην Ινδία και στη Μαλαισία, η μεταποίηση παρέμεινε ισχυρότερη, ωστόσο η Οικονομία της Υγείας ξεπέρασε τη χρηματοοικονομική δραστηριότητα. Στη Νιγηρία, δεν συνέβη το ίδιο, αλλά ο τομέας της υγείας εξακολουθούσε να αποτελεί κρίσιμη πηγή παραγωγής και απασχόλησης.
Ο καρκίνος ως πεδίο μεγάλης οικονομικής και υγειονομικής πίεσης
Η μελέτη αφιερώνει ιδιαίτερη έμφαση στον καρκίνο, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μία από τις βασικές αιτίες νοσηρότητας και θνησιμότητας στις χώρες της Κοινοπολιτείας. Το 2020 εκτιμήθηκε ότι καταγράφηκαν περίπου 1,61 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου στις χώρες αυτές, αριθμός που αντιστοιχούσε στο 14,3% των παγκόσμιων διαγνώσεων για τους 11 συχνότερους καρκίνους ενηλίκων.
Η ίδια ανάλυση προβλέπει ότι τα νέα περιστατικά στην Κοινοπολιτεία θα φθάσουν τα 3,33 εκατομμύρια έως το 2050, ποσοστό που θα αντιστοιχεί στο 17,3% των παγκόσμιων περιστατικών. Αυτό σημαίνει ότι οι χώρες της Κοινοπολιτείας θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξανόμενη πίεση τόσο στα συστήματα υγείας όσο και στις οικονομίες τους.
Η επένδυση στην πρόληψη του καρκίνου μέσω HPV εμβολιασμού
Για να αποτυπώσουν πιο πρακτικά το οικονομικό αποτέλεσμα, οι συγγραφείς χρησιμοποίησαν ως παράδειγμα την επένδυση στον εμβολιασμό κατά του HPV, ο οποίος αποτελεί τεκμηριωμένη παρέμβαση πρόληψης για τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια επένδυση 134 εκατ. δολαρίων στον HPV εμβολιασμό εκτιμάται ότι παρήγαγε συνολικά 247 εκατ. δολάρια σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και περίπου 2.000 θέσεις εργασίας. Στην Ινδία, επένδυση 756 εκατ. δολαρίων απέφερε συνολικά περίπου 1,149 δισ. δολάρια σε ακαθάριστη προστιθέμενη αξία και περίπου 155.000 θέσεις εργασίας.
Οι συγγραφείς εξηγούν ότι τα οφέλη δεν περιορίζονται στην πρόληψη της νόσου και στη μελλοντική μείωση του κόστους περίθαλψης. Η ίδια η επένδυση ενεργοποιεί τη βιομηχανική παραγωγή, τις υπηρεσίες, την εφοδιαστική αλυσίδα και την κατανάλωση, δημιουργώντας ευρύτερο οικονομικό αποτύπωμα.
Γιατί η μελέτη θεωρείται πρωτότυπη
Σύμφωνα με τους ίδιους τους συγγραφείς, πρόκειται για την πρώτη μελέτη που επιχειρεί να ποσοτικοποιήσει στις συγκεκριμένες χώρες της Κοινοπολιτείας τη συνολική συμβολή της Οικονομίας της Υγείας, μαζί με τις επενδύσεις στον έλεγχο του καρκίνου, και να τη συγκρίνει με άλλους σημαντικούς οικονομικούς τομείς, όπως τα χρηματοοικονομικά, η τεχνολογία και η μεταποίηση.
Η καινοτομία της δεν έγκειται μόνο στους αριθμούς, αλλά και στο γεγονός ότι αντιμετωπίζει την Οικονομία της Υγείας σαν έναν ξεχωριστό «δορυφορικό λογαριασμό» μέσα στο σύστημα εθνικών λογαριασμών. Έτσι, γίνεται εφικτή μια πιο συστηματική σύγκριση με άλλες προτεραιότητες δημόσιας πολιτικής.
Οι περιορισμοί της ανάλυσης
Οι ερευνητές αναγνωρίζουν ότι η μελέτη έχει και όρια. Πρώτον, η ποιότητα και η λεπτομέρεια των διαθέσιμων δεδομένων δεν είναι ίδια σε όλες τις χώρες. Δεύτερον, η μεθοδολογία είναι στατική και δεν καταγράφει πλήρως πώς εξελίσσονται οι επιδράσεις μιας επένδυσης με την πάροδο του χρόνου.
Τρίτον, η εκτίμηση βασίζεται σε ορισμένες παραδοχές σχετικά με τη σχέση ανάμεσα στις δαπάνες υγείας και στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία που παράγει η Οικονομία της Υγείας. Τέταρτον, η χρήση πολλαπλασιαστών προϋποθέτει ότι οι μεταβολές στην παραγωγή του τομέα υγείας επηρεάζουν άμεσα ενδιάμεσες εισροές και εισοδήματα σε άλλους κλάδους.
Παρά τα όρια αυτά, οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι η μεθοδολογία τους παρέχει στιβαρούς δείκτες για το μέγεθος και τον ρόλο της Οικονομίας της Υγείας και μπορεί να στηρίξει καλύτερο σχεδιασμό πολιτικής.
Το βασικό πολιτικό μήνυμα
Το πιο ηχηρό συμπέρασμα της μελέτης είναι πολιτικό και οικονομικό μαζί: οι δαπάνες για την υγεία δεν πρέπει να λογίζονται αποκλειστικά ως επιβάρυνση. Αντιθέτως, συνιστούν επένδυση που μπορεί να λειτουργήσει ως κινητήρας ανάπτυξης, κοινωνικής ευημερίας και δημοσιονομικής ανθεκτικότητας.
Κατά τους συγγραφείς, αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο σε μια εποχή κατά την οποία πολλές χώρες συζητούν περιορισμούς προϋπολογισμών, μέτρα λιτότητας και περικοπές στις δημόσιες δαπάνες. Η υγεία, υποστηρίζουν, δεν είναι μόνο πεδίο κοινωνικής προστασίας. Είναι και παραγωγικός τομέας με μετρήσιμη αξία.
Η αξιολόγηση των τεσσάρων χωρών της Κοινοπολιτείας δείχνει ότι η Οικονομία της Υγείας συμβάλλει ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη και δημιουργεί σημαντική απασχόληση. Αυτή η συμβολή δεν περιορίζεται στο στενό υγειονομικό σύστημα, αλλά επεκτείνεται κατά μήκος της αλυσίδας αξίας της υγείας και διαχέεται στην ευρύτερη οικονομία μέσω των γειτονικών κλάδων και της κατανάλωσης.
Η πρόληψη του καρκίνου, και ειδικότερα ο HPV εμβολιασμός, εμφανίζεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα παρέμβασης με υψηλή απόδοση, τόσο σε όρους δημόσιας υγείας όσο και σε όρους οικονομικής δραστηριότητας και θέσεων εργασίας. Με αυτή τη λογική, η υγεία παύει να αντιμετωπίζεται ως «αναγκαίο έξοδο» και επανατοποθετείται ως επένδυση με σημαντικό αναπτυξιακό μέρισμα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Νέοι ασθενείς με καρκίνο: η ανισότητα στην ασφάλιση μετατρέπεται σε ανισότητα επιβίωσης
HPV και ανισότητες υγείας: Τι δείχνουν τα δεδομένα από 47 Πολιτείες

