Η χρήση φαρμάκων GLP-1 μετά τον τοκετό αυξάνεται με εντυπωσιακό ρυθμό στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα μεταξύ γυναικών με διαβήτη τύπου 2, παχυσαρκία ή ιστορικό διαβήτη κύησης. Νέα μελέτη στο JAMA καταγράφει 24πλάσια αύξηση μέσα σε επτά χρόνια, ενώ οι ερευνητές προειδοποιούν ότι τα δεδομένα για τη χρήση τους κατά τον θηλασμό παραμένουν περιορισμένα.

Καθορισμός χαρακτηριστικής εικόνας
Η ραγδαία εξάπλωση των φαρμάκων GLP-1 για τον διαβήτη και την απώλεια βάρους αρχίζει να αποτυπώνεται πλέον και σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο της ζωής των γυναικών: τους πρώτους μήνες μετά τον τοκετό.
Νέα αμερικανική μελέτη δείχνει ότι το ποσοστό των γυναικών που ξεκινούν θεραπεία με αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1 εντός έξι μηνών από τη γέννηση του παιδιού τους αυξήθηκε σχεδόν 24 φορές μεταξύ 2018 και 2025.
Η ανάλυση, που δημοσιεύθηκε την 1η Οκτωβρίου στο JAMA, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του USC Schaeffer Center for Health Policy & Economics και του Indiana University.
Από 0,08% σε 1,9% μέσα σε επτά χρόνια
Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα ιδιωτικής ασφάλισης που αφορούσαν περισσότερους από 1,1 εκατ. τοκετούς στις ΗΠΑ.
Το ποσοστό των νέων μητέρων που ξεκίνησαν αγωγή με GLP-1 μέσα στους πρώτους έξι μήνες μετά τον τοκετό αυξήθηκε από μόλις 0,08% το πρώτο εξάμηνο του 2018 σε 1,9% το πρώτο τρίμηνο του 2025. Πρόκειται για περίπου 24πλάσια αύξηση.
Οι περισσότεροι νέοι χρήστες ξεκινούσαν τη θεραπεία τρεις έως έξι μήνες μετά τον τοκετό, γεγονός που δείχνει ότι η χρήση των συγκεκριμένων φαρμάκων μετατοπίζεται όλο και περισσότερο προς την περίοδο αποκατάστασης και μεταβολικής διαχείρισης μετά την εγκυμοσύνη.
Μία στις έξι γυναίκες με διαβήτη τύπου 2
Οι υψηλότερες αναλογίες καταγράφηκαν στις γυναίκες με διαβήτη τύπου 2. Το ποσοστό εκείνων που ξεκίνησαν GLP-1 μετά τον τοκετό αυξήθηκε από 2,3% το 2018 σε 16,9% στις αρχές του 2025.
Με άλλα λόγια, περίπου μία στις έξι νέες μητέρες με διαβήτη τύπου 2 και ιδιωτική ασφαλιστική κάλυψη ξεκίνησε θεραπεία GLP-1 μέσα στους έξι μήνες μετά τον τοκετό.
Η ταχύτερη σχετική αύξηση παρατηρήθηκε, ωστόσο, στις γυναίκες που είχαν παχυσαρκία ή ήταν υπέρβαρες πριν από την εγκυμοσύνη.
Στην ομάδα αυτή, το ποσοστό έναρξης GLP-1 αυξήθηκε από 0,4% το δεύτερο εξάμηνο του 2021 σε 3,9% το πρώτο τρίμηνο του 2025.
Μάλιστα, έως το δεύτερο εξάμηνο του 2024, οι γυναίκες με υπέρβαρο ή παχυσαρκία αντιπροσώπευαν το 40,4% όλων όσοι ξεκινούσαν GLP-1 μετά τον τοκετό.
Το εύρημα υποδηλώνει ότι η χρήση των φαρμάκων δεν περιορίζεται πλέον κυρίως στη θεραπεία του διαβήτη, αλλά επεκτείνεται όλο και περισσότερο στη διαχείριση του σωματικού βάρους και του μεταβολικού κινδύνου.
Αύξηση και μετά τον διαβήτη κύησης
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα δεδομένα για τις γυναίκες με ιστορικό διαβήτη κύησης.
Το ποσοστό έναρξης GLP-1 στην ομάδα αυτή αυξήθηκε από 0,4% στα μέσα του 2021 σε 2,7% στις αρχές του 2025.
Ο διαβήτης κύησης εμφανίζεται σε περίπου 5%-9% των κυήσεων στις ΗΠΑ και αποτελεί σημαντικό δείκτη μελλοντικού μεταβολικού κινδύνου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, περίπου 20% των γυναικών που έχουν εμφανίσει διαβήτη κύησης θα αναπτύξουν διαβήτη τύπου 2 μέσα στην επόμενη δεκαετία.
Γιατί η περίοδος μετά τον τοκετό θεωρείται κρίσιμη
Η εγκυμοσύνη συνοδεύεται από αύξηση βάρους, αντίσταση στην ινσουλίνη και σημαντικές καρδιομεταβολικές αλλαγές.
Για αρκετές γυναίκες, οι παράγοντες αυτοί δεν εξαφανίζονται πλήρως μετά τον τοκετό.
Λιγότερες από τις μισές γυναίκες επιστρέφουν στο βάρος που είχαν πριν από την εγκυμοσύνη μέσα στον πρώτο χρόνο, ενώ όσες εμφάνισαν διαβήτη κύησης αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 τα επόμενα χρόνια.
Γι’ αυτό και οι ερευνητές χαρακτηρίζουν την περίοδο μετά τον τοκετό ως κρίσιμο «παράθυρο» για την αντιμετώπιση του μεταβολικού κινδύνου.
Το μεγάλο ερώτημα του θηλασμού
Η ταχύτατη αύξηση της χρήσης GLP-1 μετά τον τοκετό δημιουργεί, ωστόσο, ένα σημαντικό κενό γνώσης.
Τα διαθέσιμα δεδομένα για την έκθεση των βρεφών στα συγκεκριμένα φάρμακα μέσω του μητρικού γάλακτος παραμένουν περιορισμένα.
Η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Sih-Ting Cai επισημαίνει ότι η χρήση GLP-1 στον συγκεκριμένο πληθυσμό αυξάνεται πολύ γρήγορα, ενώ η επιστημονική τεκμηρίωση για τον θηλασμό δεν ακολουθεί με τον ίδιο ρυθμό.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για να αποσαφηνιστεί:
- σε ποιο βαθμό οι δραστικές ουσίες περνούν στο μητρικό γάλα,
- ποια μπορεί να είναι η έκθεση του βρέφους,
- αν υπάρχουν επιδράσεις στην ανάπτυξη και στον μεταβολισμό,
- και αν διαφορετικά μόρια της κατηγορίας παρουσιάζουν διαφορετικό προφίλ ασφάλειας.
Τι γνωρίζουμε για την εγκυμοσύνη
Οι αγωνιστές GLP-1 γενικά αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και συστήνεται η διακοπή τους πριν από τη σύλληψη.
Νεότερα στοιχεία, πάντως, προσφέρουν κάποια καθησυχαστικά δεδομένα για περιπτώσεις ακούσιας έκθεσης κατά το πρώτο τρίμηνο.
Μελέτη υπό την καθοδήγηση του Harvard T.H. Chan School of Public Health, που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, δεν διαπίστωσε σημαντική αύξηση στον κίνδυνο σοβαρών δυσμενών εκβάσεων έπειτα από έκθεση σε GLP-1 στην αρχή της εγκυμοσύνης.
Οι ίδιοι οι ερευνητές διευκρίνισαν, όμως, ότι τα αποτελέσματα δεν παρέχουν στοιχεία για παρατεταμένη χρήση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, καθώς οι περισσότερες γυναίκες δεν συνέχισαν μακροχρόνια τη θεραπεία.
Παρόμοια εικόνα είχε ήδη καταγραφεί στη Δανία
Η αύξηση της χρήσης GLP-1 μετά τον τοκετό δεν αποτελεί αποκλειστικά αμερικανικό φαινόμενο.
Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA το 2025 είχε καταγράψει παρόμοια τάση στη Δανία.
Ανάμεσα σε 382.277 εγκυμοσύνες, η χρήση GLP-1 εντός 182 ημερών μετά τον τοκετό αυξήθηκε από εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα το 2018 σε 173 ανά 10.000 γυναίκες το δεύτερο τρίμηνο του 2024.
Από το 2023 και μετά, η σεμαγλουτίδη αντιπροσώπευε το 97% των σχετικών συνταγών στη συγκεκριμένη μελέτη.
Οι Δανοί ερευνητές είχαν ήδη επισημάνει ότι η ασφάλεια της σεμαγλουτίδης στην περίοδο μετά τον τοκετό και οι πιθανές βραχυπρόθεσμες ή μακροπρόθεσμες επιδράσεις στα βρέφη που θηλάζουν δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς.
Σημαντικοί περιορισμοί της νέας μελέτης
Η νέα αμερικανική ανάλυση δεν απαντά στο κρίσιμο ερώτημα της ασφάλειας. Πρόκειται για μελέτη συνταγογραφικής συμπεριφοράς και όχι για κλινική δοκιμή.
Επιπλέον, βασίστηκε σε δεδομένα γυναικών με εμπορική ιδιωτική ασφάλιση, επομένως τα ευρήματα δεν μπορούν απαραίτητα να γενικευθούν στις γυναίκες που καλύπτονται από Medicaid ή δεν διαθέτουν ανάλογη ασφαλιστική πρόσβαση.
Οι ερευνητές επίσης δεν γνώριζαν ποιες γυναίκες θήλαζαν, γεγονός που δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί πόσες από τις μητέρες που ξεκίνησαν GLP-1 εξέθεταν παράλληλα ένα βρέφος μέσω του θηλασμού.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Τραύμα τοκετού: Χιλιάδες γυναίκες μένουν χωρίς σωστή διάγνωση
Πρόωρος τοκετός – επιπτώσεις: Τι ανακάλυψε Έλληνας ερευνητής

