Περίπου 1.200 συνταγές Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ) εκτελούνται κάθε εβδομάδα από τα ιδιωτικά φαρμακεία, σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του Πανελληνίου Φαρμακευτικού Συλλόγου, Μανόλη Κατσαράκη. Αν και, όπως επισημαίνει, είναι ακόμη νωρίς για ασφαλή συμπεράσματα, ο ρυθμός υποβολής αιτημάτων δείχνει ότι οι ασθενείς αρχίζουν να εμπιστεύονται τη νέα διαδικασία, ενώ παράλληλα μειώνεται η πίεση στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.
Η διάθεση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους από τα φαρμακεία της γειτονιάς διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα για χιλιάδες ασθενείς με σοβαρά και χρόνια νοσήματα. Πρόκειται για φάρμακα που, από τα μνημονιακά χρόνια, διακινούνταν κυρίως μέσω των κρατικών φαρμακείων του ΕΟΠΥΥ, προκαλώντας συχνά ταλαιπωρία, μετακινήσεις και πολύωρες αναμονές.
Η νέα διαδικασία εφαρμόζεται σταδιακά ανά θεραπευτική κατηγορία. Η αρχή έγινε στις 16 Φεβρουαρίου, με την ένταξη αντικαρκινικών θεραπειών και φαρμάκων για τη σκλήρυνση κατά πλάκας, που αφορούν περίπου 24.000 δικαιούχους. Στις 20 Απριλίου ακολούθησαν οι βιολογικοί παράγοντες για ρευματοπάθειες, που αφορούν περίπου 23.000 δικαιούχους.
Μέσα στον επόμενο μήνα αναμένεται να προστεθούν θεραπείες για την ηπατίτιδα Β και το άσθμα, οι οποίες αφορούν περίπου 18.000 ασθενείς. Συνολικά, η μεταρρύθμιση καλύπτει ήδη περίπου 67.000 ασφαλισμένους, σε σύνολο 180.000 ασθενών που λαμβάνουν σε χρόνια βάση Φάρμακα Υψηλού Κόστους.
Μείωση της ταλαιπωρίας για τους ασθενείς
Ο κ. Κατσαράκης, μιλώντας στο Πρακτορείο Fm και στην Τάνια Μαντουβάλου, σημείωσε ότι η εικόνα από τις πρώτες εβδομάδες εφαρμογής είναι ενθαρρυντική. Οι περίπου 1.200 συνταγές την εβδομάδα δείχνουν, όπως ανέφερε, ότι οι ασθενείς αξιοποιούν τη δυνατότητα παραλαβής των θεραπειών τους από ιδιωτικά φαρμακεία.
Η αλλαγή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για ασθενείς με βαριά νοσήματα, οι οποίοι μέχρι σήμερα έπρεπε να μετακινούνται στα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ ή να εξαρτώνται από συγγενείς και φροντιστές. Η δυνατότητα επιλογής φαρμακείου μειώνει τις αναμονές, περιορίζει τις μετακινήσεις και επιτρέπει την παραλαβή σε ένα πιο οικείο περιβάλλον, με την παρουσία του φαρμακοποιού.
Παράλληλα, ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος απευθύνεται σε συλλόγους ασθενών, ώστε να ενισχυθεί η ενημέρωση για τη νέα δυνατότητα. Όσο περισσότερες θεραπευτικές κατηγορίες εντάσσονται στο μέτρο, τόσο μεγαλύτερη αναμένεται να γίνει και η συμμετοχή των ασφαλισμένων.
Σχεδόν καθολική συμμετοχή των φαρμακείων
Σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΠΦΣ, το σύνολο των φαρμακείων της χώρας μπορεί να εξυπηρετήσει τη διανομή των συγκεκριμένων φαρμάκων, ακόμη και στο τελευταίο χωριό ή νησί. Από τα περίπου 10.600 φαρμακεία της χώρας, μόλις 100 δεν συμμετέχουν στη διαδικασία.
Οι λόγοι μη συμμετοχής, όπως εξήγησε, σχετίζονται με εσωτερικές επιλογές των φαρμακείων, τη διαδικασία και την ευθύνη εκτέλεσης και υποβολής των συνταγών. Δεν αφορούν οικονομική επιβάρυνση, καθώς τα φάρμακα χορηγούνται δωρεάν στους ασφαλισμένους και δεν υπάρχει κόστος ούτε για τον ασθενή ούτε για το φαρμακείο ως προς την προμήθειά τους.
Η σχεδόν καθολική συμμετοχή των φαρμακείων αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για την ισότιμη πρόσβαση. Σε μια χώρα με έντονη νησιωτικότητα και πολλές απομακρυσμένες περιοχές, η δυνατότητα εξυπηρέτησης από το τοπικό φαρμακείο μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τις ανισότητες.
Πώς λειτουργεί η διαδικασία
Η διαδικασία ξεκινά μετά την ηλεκτρονική συνταγογράφηση από τον γιατρό. Ο ασθενής υποβάλλει αίτημα στην ψηφιακή πλατφόρμα, δηλώνοντας το φάρμακο και το φαρμακείο από το οποίο επιθυμεί να το παραλάβει. Για ηλικιωμένους ή πολίτες που δεν είναι εξοικειωμένοι με την τεχνολογία, το αίτημα μπορεί να υποβληθεί είτε από τον φαρμακοποιό είτε από φροντιστή.
Ο κ. Κατσαράκης ανέφερε ότι τα τεχνικά ζητήματα που είχαν εντοπιστεί στην πλατφόρμα ήταν περιορισμένα και δεν μπορούσαν να αποθαρρύνουν την υποβολή αιτήματος. Τα βασικά προβλήματα αφορούσαν ειδοποιήσεις προς τον ασθενή και τον φαρμακοποιό στα διάφορα στάδια της διαδικασίας, όμως, όπως είπε, επιλύθηκαν τις τελευταίες ημέρες.
Η ομαλή λειτουργία της πλατφόρμας είναι κομβική, καθώς η μεταρρύθμιση στηρίζεται στην ψηφιακή διασύνδεση γιατρού, ασθενούς, φαρμακοποιού, ΕΟΠΥΥ και φαρμακαποθήκης. Όσο πιο σαφείς είναι οι ειδοποιήσεις και τα στάδια παρακολούθησης, τόσο μειώνεται η αβεβαιότητα για τον ασθενή.
Χρόνοι παράδοσης έως 10 ημέρες στις απομακρυσμένες περιοχές
Ως προς τους χρόνους παράδοσης, ο Γενικός Γραμματέας του ΠΦΣ ανέφερε ότι δεν υπάρχουν καθυστερήσεις από την έναρξη του μέτρου. Ωστόσο, όπως σημείωσε, δεν μπορεί να είναι ίδιος ο χρόνος εξυπηρέτησης σε ένα μεγάλο αστικό κέντρο και σε ένα απομακρυσμένο χωριό.
Κατά μέσο όρο, τα φάρμακα παραδίδονται σε περίπου έξι ημέρες από την υποβολή του αιτήματος, με δυνατότητα επέκτασης έως τις δέκα ημέρες σε πολύ απομακρυσμένες περιοχές. Στα μεγάλα αστικά κέντρα, ιδίως στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη, η παράδοση ολοκληρώνεται συνήθως σε τέσσερις έως πέντε ημέρες.
Ο κ. Κατσαράκης υπογράμμισε ότι η διανομή σε 10.000 σημεία, δηλαδή στα φαρμακεία, πλεονεκτεί έναντι της διανομής σε εκατομμύρια σημεία, όπως είναι οι κατοικίες των ασθενών. Η παρατήρηση αυτή συνδέεται και με τη θέση του ΠΦΣ για την κατ’ οίκον παράδοση.
Η ένσταση για την κατ’ οίκον παράδοση
Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος εξακολουθεί να εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για την κατ’ οίκον παράδοση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους. Ο κ. Κατσαράκης ανέφερε ότι, κατά την άποψη του ΠΦΣ, η πρακτική αυτή αντίκειται στη φαρμακευτική νομοθεσία, επειδή αποσυνδέει τη διάθεση του φαρμάκου από τη φυσική παρουσία και την επιστημονική ευθύνη του φαρμακοποιού.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η καθιερωμένη αλυσίδα «ιατρός – φαρμακείο – ασθενής» αποτελεί βασική εγγύηση για την ορθή χρήση του φαρμάκου. Ο ΠΦΣ έχει ήδη προσβάλει δικαστικά την κατ’ οίκον χορήγηση και αναμένει την εκδίκαση της υπόθεσης.
Η αντιπαράθεση αυτή δεν αφορά μόνο τον τρόπο διανομής, αλλά και το ποιος αναλαμβάνει την επιστημονική ευθύνη της παράδοσης, της ενημέρωσης, της παρακολούθησης και της σωστής χρήσης των θεραπειών.
Η ψυχρή αλυσίδα και τα βιολογικά φάρμακα
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η διαχείριση ευαίσθητων φαρμάκων, όπως οι βιολογικοί παράγοντες. Ο κ. Κατσαράκης τόνισε ότι η λεγόμενη «ψυχρή αλυσίδα» απαιτεί συγκεκριμένες συνθήκες κατά τη διακίνηση του φαρμάκου, από τη φαρμακαποθήκη έως το φαρμακείο και τελικά έως την παράδοση στον ασθενή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα φαρμακεία διαθέτουν τα κατάλληλα ψυγεία, την επιστημονική υποστήριξη και την εμπειρία ώστε να παρέχουν σαφείς οδηγίες στον ασθενή για την αποθήκευση και τη χρήση των φαρμάκων. Αυτή η διάσταση, όπως υπογραμμίζει ο ΠΦΣ, καθιστά το φαρμακείο κρίσιμο σημείο φαρμακευτικής φροντίδας και όχι απλό χώρο παραλαβής.
Η συμβουλευτική υποστήριξη αφορά επίσης την ενημέρωση για πιθανές παρενέργειες, αντενδείξεις και αλληλεπιδράσεις, στοιχεία ιδιαίτερα σημαντικά για ασθενείς που λαμβάνουν σύνθετες θεραπείες.
Η αποζημίωση των φαρμακοποιών και η ευθύνη της χορήγησης
Η αποζημίωση για την εκτέλεση της συνταγής έχει οριστεί στα 20 ευρώ. Ο κ. Κατσαράκης τη χαρακτήρισε ικανοποιητική για την πρώτη φάση του εγχειρήματος, χωρίς να αποκλείει ότι ο κλάδος θα επιδιώξει καλύτερους όρους στο μέλλον.
Όπως εξήγησε, η αμοιβή είναι επιστημονική, προκαθορισμένη και συνδέεται με την εκτέλεση της συνταγής, την ευθύνη της ορθής χορήγησης και τη φαρμακευτική φροντίδα προς τον ασθενή. Δεν πρόκειται για εμπορική διάθεση φαρμάκου με το κλασικό μοντέλο αγοράς και πώλησης, καθώς το φάρμακο παραμένει ιδιοκτησία του ΕΟΠΥΥ και διακινείται μέσω της κρατικής φαρμακαποθήκης.
Σε περίπτωση έλλειψης, την ευθύνη έχει ο ΕΟΠΥΥ, καθώς ο φαρμακοποιός δεν εμπλέκεται στην παραγγελία ή στην αναζήτηση του φαρμάκου. Σύμφωνα με τον κ. Κατσαράκη, πάντως, στα συγκεκριμένα φάρμακα δεν παρατηρούνται συχνά ελλείψεις, ενώ από το στάδιο υποβολής του αιτήματος ενημερώνονται φαρμακείο και ασφαλισμένος για τη διαθεσιμότητα.
Προς πλήρη επιστροφή των ΦΥΚ στο φαρμακείο της γειτονιάς
Ο ΠΦΣ βλέπει τη σημερινή φάση ως απαρχή μιας ευρύτερης μεταρρύθμισης. Ο κ. Κατσαράκης έκανε λόγο για «επαναπατρισμό» των Φαρμάκων Υψηλού Κόστους στον φυσικό τους χώρο, δηλαδή στο φαρμακείο της γειτονιάς.
Η σταδιακή ένταξη περισσότερων θεραπευτικών κατηγοριών αποτελεί το επόμενο βήμα. Ήδη, όπως ανέφερε, ο ΠΦΣ δέχεται καθημερινά ερωτήματα από ασθενείς που ανήκουν σε άλλες κατηγορίες, γεγονός που δείχνει αυξημένη ανάγκη και πίεση για διεύρυνση του μέτρου.
Η συζήτηση για τις επόμενες κατηγορίες αναμένεται να ανοίξει το επόμενο διάστημα. Ο στόχος, σύμφωνα με τον Γενικό Γραμματέα του ΠΦΣ, είναι να προχωρήσει η διαδικασία βήμα προς βήμα, υπέρ των ασφαλισμένων και χωρίς αποκλεισμούς.
Το στοίχημα της εμπιστοσύνης
Η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί από την εμπιστοσύνη των ασθενών, την αξιοπιστία της πλατφόρμας, τη συνέπεια στους χρόνους παράδοσης και την ασφάλεια της φαρμακευτικής φροντίδας. Τα πρώτα δεδομένα δείχνουν ότι η νέα διαδικασία βρίσκει ανταπόκριση, όμως η πλήρης αξιολόγηση θα απαιτήσει περισσότερο χρόνο και μεγαλύτερο αριθμό θεραπευτικών κατηγοριών.
Η μεταφορά μέρους της διάθεσης των ΦΥΚ στα ιδιωτικά φαρμακεία δεν αποτελεί απλώς οργανωτική αλλαγή. Αγγίζει την καθημερινότητα ασθενών με σοβαρά νοσήματα, την αποσυμφόρηση του ΕΟΠΥΥ, την αξιοποίηση του δικτύου των φαρμακείων και τη σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ασθενή και τον φαρμακοποιό.
Αν η μεταρρύθμιση επεκταθεί με ασφάλεια και σαφείς κανόνες, μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο χιλιάδες άνθρωποι λαμβάνουν τις θεραπείες τους. Το κρίσιμο ζητούμενο είναι η ευκολότερη πρόσβαση να συνδυαστεί με την επιστημονική ευθύνη, την ψυχρή αλυσίδα, τη σωστή ενημέρωση και την ισότιμη εξυπηρέτηση σε όλη τη χώρα.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΦΥΚ: Σχεδόν 295.000 παραδόσεις από τον ΕΟΠΥΥ έως τα μέσα Μαρτίου
Λάρισα: Μόλις 4 από τα 288 φαρμακεία εκτέλεσαν συνταγές ΦΥΚ
