Σαφές μήνυμα προς τους φαρμακοποιούς που χρησιμοποιούν τα social media για την προβολή προϊόντων στέλνουν οι επαγγελματικοί φορείς του κλάδου, υπενθυμίζοντας ότι η φαρμακευτική δεοντολογία απαγορεύει την άμεση ή έμμεση διαφήμιση φαρμακευτικών προϊόντων.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η συζήτηση άνοιξε μετά την απόφαση του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, με αφορμή πρακτικές που, σύμφωνα με εκπροσώπους των φαρμακοποιών, είχαν αρχίσει να ξεφεύγουν από τα όρια της επιστημονικής ενημέρωσης.
Η απόφαση που άνοιξε τη συζήτηση
Στο επίκεντρο βρίσκονται τα βίντεο και οι αναρτήσεις φαρμακοποιών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ιδίως όταν γίνονται μέσα από τον χώρο του φαρμακείου και συνδέονται με προώθηση προϊόντων. Η παρέμβαση δεν αφορά την υπεύθυνη ενημέρωση του κοινού για ζητήματα υγείας, αλλά πρακτικές που αποκτούν εμπορικό χαρακτήρα και μπορεί να παραπέμπουν σε άμεση διαφήμιση.
Μιλώντας στο Mega, ο φαρμακοποιός Νίκος Στεφανάκης ανέφερε ότι η απόφαση του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης βρίσκει σύμφωνους και φαρμακοποιούς της Αττικής, καθώς, όπως είπε, «η κατάσταση είχε ξεφύγει». Η τοποθέτησή του δείχνει ότι το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένο περιστατικό, αλλά ως ευρύτερη τάση που συνδέεται με την αυξανόμενη χρήση των social media από επαγγελματίες υγείας.
Τι δεν επιτρέπεται μέσα στο φαρμακείο
Το βασικό όριο αφορά τη χρήση του φαρμακείου ως σκηνικού προώθησης προϊόντων. Σύμφωνα με όσα διευκρίνισε ο Νίκος Στεφανάκης, ο φαρμακοποιός μπορεί να δημιουργεί βίντεο, εφόσον το επιθυμεί, αλλά όχι μέσα στο φαρμακείο του και όχι με στόχο τη διαφήμιση προϊόντων.
Στο ίδιο πλαίσιο, στο στόχαστρο μπαίνουν οι πληρωμένες καταχωρίσεις, οι προωθητικές συνεργασίες και η αξιοποίηση τηλεοπτικών ή διαδικτυακών προσώπων για την προβολή προϊόντων μέσα στον χώρο του φαρμακείου. Πρόκειται για πρακτικές που μετατρέπουν την επιστημονική ιδιότητα του φαρμακοποιού σε εργαλείο εμπορικής επιρροής, δημιουργώντας θολά όρια ανάμεσα στη συμβουλή υγείας και στο influencer marketing.
Η διαφορά είναι κρίσιμη. Ο φαρμακοποιός δεν λειτουργεί ως απλός λιανέμπορος προϊόντων υγείας. Διατηρεί θεσμικό ρόλο στην πρωτοβάθμια φροντίδα, συμβουλεύει ασθενείς και πολίτες και οφείλει να προστατεύει την αξιοπιστία της επιστημονικής του ιδιότητας.
Η ενημέρωση επιτρέπεται, η διαφήμιση όχι
Οι εκπρόσωποι του κλάδου ξεκαθαρίζουν ότι η απόφαση δεν σημαίνει σιωπή των φαρμακοποιών στα social media. Αντίθετα, η υπεύθυνη ενημέρωση μπορεί να έχει θέση στο διαδίκτυο, αρκεί να μην συνδέεται με εμπορική προώθηση συγκεκριμένων προϊόντων.
Ο Νίκος Στεφανάκης ανέφερε ότι ένας φαρμακοποιός μπορεί, μέσα από προσωπικό λογαριασμό, να ενημερώνει υπεύθυνα το κοινό για παρενέργειες φαρμάκων, για τη σωστή χρήση τους ή για θέματα που κρίνει χρήσιμα από επιστημονική άποψη. Το κρίσιμο σημείο είναι η πρόθεση, το περιεχόμενο και το πλαίσιο της ανάρτησης.
Άλλο είναι η ενημέρωση για την ορθή χρήση ενός φαρμάκου ή για τους κινδύνους από την αλόγιστη λήψη σκευασμάτων και άλλο η προβολή προϊόντος με εμπορικό μήνυμα, προσφορά, σύσταση αγοράς ή έμμεση προτροπή προς τους καταναλωτές.
Η θέση του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
Ο πρόεδρος του Φαρμακευτικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Διονύσης Ευγενίδης, τόνισε ότι η παρέμβαση αποτελεί ουσιαστικά υπενθύμιση της φαρμακευτικής δεοντολογίας. Όπως ανέφερε, οι φαρμακοποιοί οφείλουν να γνωρίζουν ότι η διαφήμιση απαγορεύεται.
Η διατύπωση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ζήτημα δεν παρουσιάζεται ως νέο πλαίσιο που δημιουργείται από το μηδέν, αλλά ως ενεργοποίηση και υπενθύμιση κανόνων που ήδη δεσμεύουν το επάγγελμα. Με άλλα λόγια, οι φαρμακοποιοί καλούνται να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τα κοινωνικά δίκτυα, ώστε η δημόσια παρουσία τους να μην παραβιάζει τις αρχές δεοντολογίας.
Γιατί ανησυχούν οι φαρμακοποιοί
Η ανησυχία των συλλόγων συνδέεται με τη δυναμική που έχουν αποκτήσει πλατφόρμες όπως το Instagram, το TikTok και το Facebook στην προώθηση προϊόντων υγείας, καλλυντικών, συμπληρωμάτων και φαρμακευτικών σκευασμάτων. Όταν ο επαγγελματίας υγείας εμφανίζεται ως δημιουργός περιεχομένου, η σύστασή του μπορεί να επηρεάσει άμεσα την καταναλωτική συμπεριφορά.
Το πρόβλημα γίνεται πιο έντονο όταν το μήνυμα δεν διαχωρίζει με σαφήνεια την επιστημονική ενημέρωση από την εμπορική προβολή. Ένας πολίτης μπορεί να εκλάβει μια ανάρτηση ως ανεξάρτητη επαγγελματική συμβουλή, ακόμη κι αν πίσω από αυτήν υπάρχει συμφωνία προώθησης, χορηγούμενη καταχώριση ή εμπορική συνεργασία.
Για τον φαρμακευτικό κλάδο, η αξιοπιστία παραμένει βασικό κεφάλαιο. Η υπερβολική προβολή προϊόντων στα social media μπορεί να υπονομεύσει αυτήν την εμπιστοσύνη, ιδίως όταν οι αναρτήσεις θυμίζουν περισσότερο εμπορική καμπάνια παρά επιστημονική καθοδήγηση.
Πειθαρχικές συνέπειες και πρόστιμα στο φόντο
Η υπενθύμιση των κανόνων συνοδεύεται από την προειδοποίηση ότι οι παραβάσεις της φαρμακευτικής δεοντολογίας μπορεί να οδηγήσουν σε πειθαρχικό έλεγχο και κυρώσεις. Το μήνυμα των συλλόγων είναι ότι οι φαρμακοποιοί που χρησιμοποιούν τα social media με τρόπο που παραβιάζει το πλαίσιο δεν θα αντιμετωπίζονται απλώς ως χρήστες ψηφιακών πλατφορμών, αλλά ως επαγγελματίες υγείας με συγκεκριμένες υποχρεώσεις.
Η εξέλιξη αυτή ανοίγει μια ευρύτερη συζήτηση για τα όρια της επαγγελματικής προβολής στην ψηφιακή εποχή. Οι φαρμακοποιοί μπορούν να έχουν δημόσιο λόγο, να εκπαιδεύουν το κοινό και να συμβάλλουν στην υγειονομική ενημέρωση. Δεν μπορούν, όμως, να μετατρέπουν το φαρμακείο σε πλατφόρμα εμπορικής διαφήμισης προϊόντων.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Φαρμακοποιός: Τα 6 συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούμε
Τα ΦΥΚ και οι ελλείψεις στο επίκεντρο της συνάντησης Μητσοτάκη με φαρμακοποιούς
