Σε μεταβατικό στάδιο παραμένει η εφαρμογή των νέων ψηφιακών διαδικασιών επιβεβαίωσης ηλικίας στα σημεία λιανικής. Πανελλαδική έρευνα της Imperial Brands Hellas σε 7.584 καταστήματα δείχνει ότι το 52% των επαγγελματιών έχει χρησιμοποιήσει Gov.gr Wallet ή Kids Wallet για πωλήσεις προϊόντων 18+, αλλά μόλις το 15% το κάνει συστηματικά. Σχεδόν οι μισοί –48%– δεν έχουν ακόμη ενσωματώσει τα εργαλεία στην καθημερινή λειτουργία τους, παρότι η μεγάλη πλειονότητα τα αξιολογεί θετικά. Τα στοιχεία αναδεικνύουν ότι η νέα νομοθεσία έχει αρχίσει να περνά στην αγορά, αλλά απέχει ακόμη από την καθολική και σταθερή εφαρμογή.
Μια πρώτη εκτεταμένη εικόνα για το πώς εφαρμόζονται στην πράξη τα νέα μέτρα επιβεβαίωσης ηλικίας στη λιανική αγορά δίνει πανελλαδική έρευνα της Imperial Brands Hellas, η οποία πραγματοποιήθηκε σε περισσότερα από 7.500 σημεία πώλησης σε ολόκληρη την Ελλάδα.
Η έρευνα εξετάζει κατά πόσο οι επαγγελματίες χρησιμοποιούν τα ψηφιακά εργαλεία Gov.gr Wallet και Kids Wallet, πόσο χρήσιμα τα θεωρούν, εάν έχουν λάβει επαρκή ενημέρωση για το νέο θεσμικό πλαίσιο και κατά πόσο πιστεύουν ότι οι νέες διαδικασίες συμβάλλουν ουσιαστικά στην προστασία των ανηλίκων.
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα είναι ότι η αγορά έχει αρχίσει να προσαρμόζεται, αλλά η καθημερινή εφαρμογή παραμένει ακόμη άνιση.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τις 28 Μαΐου έως τις 22 Ιουλίου 2026 σε 7.584 σημεία λιανικής σε όλη την Ελλάδα, μέσω επιτόπιων επισκέψεων και δομημένου ερωτηματολογίου.
52% χρησιμοποιεί τα ψηφιακά εργαλεία – αλλά μόνο 15% συστηματικά
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 52% των επαγγελματιών της λιανικής δηλώνει ότι χρησιμοποιεί ήδη το Gov.gr Wallet ή το Kids Wallet για την επιβεβαίωση ηλικίας κατά την πώληση προϊόντων 18+.
Ωστόσο, η ανάλυση των απαντήσεων αποκαλύπτει μια σημαντική διαφοροποίηση:
15% δηλώνει ότι χρησιμοποιεί τα εργαλεία συστηματικά, ενώ 37% τα χρησιμοποιεί περιστασιακά.
Αντίθετα, το 48% δεν τα έχει ακόμη ενσωματώσει στην καθημερινή λειτουργία του καταστήματος.
Αυτό σημαίνει ότι, παρά το γεγονός πως περισσότεροι από τους μισούς επαγγελματίες έχουν ήδη κάποια επαφή με το νέο σύστημα, η συστηματική χρήση του αφορά προς το παρόν περίπου έναν στους επτά.
Και αυτή ίσως είναι η σημαντικότερη παράμετρος της έρευνας.
Η πρώτη επαφή με ένα ψηφιακό εργαλείο είναι διαφορετικό πράγμα από την καθιέρωσή του ως σταθερής διαδικασίας σε κάθε συναλλαγή όπου απαιτείται επιβεβαίωση ηλικίας.
Η νέα πραγματικότητα για τα προϊόντα 18+
Το νέο πλαίσιο επιχειρεί να μεταφέρει τον έλεγχο ηλικίας από μια περισσότερο εμπειρική διαδικασία σε μια σαφέστερη και περισσότερο τεκμηριωμένη πρακτική.
Τα ψηφιακά εργαλεία δίνουν τη δυνατότητα στον επαγγελματία να επιβεβαιώνει ότι ο καταναλωτής πληροί την απαιτούμενη ηλικιακή προϋπόθεση κατά την αγορά προϊόντων που διατίθενται μόνο σε ενήλικες.
Η πρωτοβουλία της Imperial Brands Hellas παρουσιάζεται ως δράση υποστήριξης της λιανικής αγοράς στην εφαρμογή του νέου πλαισίου και στην ενίσχυση μιας κουλτούρας υπεύθυνης πώλησης προϊόντων 18+.
Πριν από την έρευνα, σύμφωνα με την παρουσίαση, είχαν προηγηθεί δράσεις ενημέρωσης σε περισσότερα από 20.000 σημεία λιανικής, με επιτόπιες επισκέψεις, ενημερωτικό υλικό και υποστήριξη για τις νέες διαδικασίες.
Το 73% θεωρεί Gov.gr Wallet και Kids Wallet χρήσιμα
Παρά τη μη καθολική χρήση, η στάση των επαγγελματιών απέναντι στα ψηφιακά εργαλεία εμφανίζεται σε γενικές γραμμές θετική.
Σχεδόν τρεις στους τέσσερις –73%– χαρακτηρίζουν το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet αρκετά ή πολύ χρήσιμα για την καθημερινή λειτουργία του σημείου πώλησης.
Ειδικότερα:
25% τα θεωρεί πολύ χρήσιμα και 48% αρκετά χρήσιμα.
Περίπου 26% τα αξιολογεί ως λίγο χρήσιμα.
Η συγκεκριμένη διαφορά μεταξύ χρήσης και αποδοχής έχει ενδιαφέρον.
Ενώ μόλις το 52% δηλώνει ότι χρησιμοποιεί ήδη τα εργαλεία, το 73% αναγνωρίζει χρηστική αξία σε αυτά.
Με άλλα λόγια, φαίνεται να υπάρχει ένα μέρος της αγοράς που βλέπει θετικά το σύστημα χωρίς να το έχει ακόμη ενσωματώσει στην καθημερινή πρακτική.
Το κρίσιμο κενό μεταξύ αποδοχής και εφαρμογής
Αυτή ακριβώς η απόσταση είναι πιθανότατα το μεγαλύτερο στοίχημα της επόμενης περιόδου.
Η τεχνολογία φαίνεται να έχει κερδίσει σε σημαντικό βαθμό την αποδοχή των επαγγελματιών, αλλά η μετάβαση από την αποδοχή στη συνήθεια απαιτεί χρόνο.
Στη λιανική, κάθε νέα διαδικασία πρέπει να λειτουργεί γρήγορα και εύκολα στο ταμείο, ιδιαίτερα σε ώρες αιχμής.
Αν ο επαγγελματίας θεωρεί ότι ένα εργαλείο καθυστερεί τη συναλλαγή, απαιτεί πρόσθετα βήματα ή δεν είναι πλήρως εξοικειωμένος με αυτό, είναι πιθανότερο να το χρησιμοποιεί περιστασιακά και όχι συστηματικά.
Και η έρευνα δείχνει ότι αυτό το στάδιο προσαρμογής δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
84% δηλώνει ότι έχει ενημερωθεί επαρκώς
Στο επίπεδο ενημέρωσης, η εικόνα είναι αισθητά καλύτερη.
Το 84% των επαγγελματιών δηλώνει ότι έχει λάβει πλήρη ή σε μεγάλο βαθμό ενημέρωση και βοήθεια για τις νέες διαδικασίες και τη χρήση των εργαλείων επιβεβαίωσης ηλικίας.
Αναλυτικά:
46% απάντησε ότι έχει ενημερωθεί πλήρως και 38% σε μεγάλο βαθμό.
Το 10% δηλώνει μερική ενημέρωση και το 6% ελάχιστη.
Επομένως, τουλάχιστον σύμφωνα με τις απαντήσεις των συμμετεχόντων, το βασικό εμπόδιο δεν φαίνεται να είναι πλέον η παντελής άγνοια του νέου πλαισίου.
Το ζητούμενο είναι περισσότερο η σταθερή εφαρμογή του στην πράξη.
Μόνο 58% θεωρεί ότι τα μέτρα προστατεύουν ουσιαστικά τους ανηλίκους
Πιο μοιρασμένη είναι η εικόνα όταν οι επαγγελματίες καλούνται να αξιολογήσουν την πραγματική αποτελεσματικότητα των νέων θεσμικών μέτρων.
Το 58% θεωρεί ότι οι πρωτοβουλίες –μεταξύ των οποίων το Ψηφιακό Μητρώο και οι νέες διαδικασίες επιβεβαίωσης ηλικίας– συμβάλλουν ουσιαστικά ή σε σημαντικό βαθμό στην προστασία των ανηλίκων.
Συγκεκριμένα:
22% απαντά «ουσιαστικά» και 36% «σε σημαντικό βαθμό».
Από την άλλη πλευρά, ένα ιδιαίτερα σημαντικό 42% εμφανίζεται περισσότερο επιφυλακτικό: το 27% θεωρεί ότι τα μέτρα βοηθούν περιορισμένα και το 15% ότι δεν συμβάλλουν ιδιαίτερα.
Το εύρημα αυτό είναι ίσως το δεύτερο σημαντικότερο μετά το ποσοστό συστηματικής χρήσης.
Δείχνει ότι, παρά τη θετική στάση απέναντι στα ψηφιακά εργαλεία, ένα μεγάλο μέρος των επαγγελματιών δεν έχει ακόμη πειστεί ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο αρκεί από μόνο του για την αποτελεσματική προστασία των ανηλίκων.
Η τεχνολογία δεν αρκεί χωρίς εφαρμογή
Η συγκεκριμένη στάση έχει λογική.
Ένα σύστημα επιβεβαίωσης ηλικίας μπορεί να λειτουργήσει μόνο εφόσον χρησιμοποιείται πραγματικά στο σημείο πώλησης.
Εάν ένα ψηφιακό εργαλείο θεωρείται χρήσιμο αλλά εφαρμόζεται περιστασιακά, η αποτελεσματικότητά του περιορίζεται.
Γι’ αυτό και η προστασία των ανηλίκων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ύπαρξη της τεχνολογίας.
Απαιτεί:
συνεπή εφαρμογή από τους επαγγελματίες, σαφείς κανόνες, ενημέρωση των εργαζομένων, λειτουργικά ψηφιακά εργαλεία και συνεχή εποπτεία του πλαισίου.
Τι ζητούν οι ίδιοι οι λιανέμποροι
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το τελευταίο μέρος της έρευνας, όπου οι επαγγελματίες ερωτήθηκαν τι χρειάζεται ώστε η χρήση των Gov.gr Wallet και Kids Wallet να μετατραπεί σε καθημερινή πρακτική.
Οι απαντήσεις αναδεικνύουν τέσσερις βασικές προτεραιότητες:
- περισσότερη επικοινωνία και ενημέρωση από τους θεσμικούς φορείς,
- περαιτέρω βελτιστοποίηση των ψηφιακών εργαλείων,
- εκπαίδευση των εργαζομένων,
- και συνεχή ενημέρωση και υποστήριξη από τους συνεργάτες της αγοράς.
Το μήνυμα της αγοράς είναι ουσιαστικά ότι η θέσπιση ενός μέτρου δεν αρκεί.
Χρειάζεται υποστήριξη μετά τη νομοθέτηση.
Πρώτη προτεραιότητα η βελτιστοποίηση των εργαλείων
Από τις επιμέρους απαντήσεις της πέμπτης ερώτησης προκύπτει ότι ιδιαίτερα συχνά εμφανίζονται ως αυτόνομες επιλογές η βελτιστοποίηση των εργαλείων και η επικοινωνία από τους θεσμούς. Στην παρουσίαση καταγράφονται 1.888 απαντήσεις μόνο για τη βελτιστοποίηση εργαλείων και 1.676 μόνο για την επικοινωνία από θεσμικούς φορείς, ενώ υπάρχουν και πολλές συνδυαστικές απαντήσεις.
Αυτό δείχνει ότι οι επαγγελματίες δεν αντιμετωπίζουν την εφαρμογή μόνο ως ζήτημα συμμόρφωσης.
Ζητούν ταυτόχρονα τα εργαλεία να γίνουν ακόμη πιο εύχρηστα και λειτουργικά.
Η εικόνα της αγοράς: θετική στάση, αλλά όχι πλήρης συμμόρφωση
Τα συνολικά αποτελέσματα δημιουργούν μια αρκετά καθαρή εικόνα.
Η αγορά φαίνεται να έχει ενημερωθεί.
Η πλειονότητα βλέπει θετικά τα εργαλεία.
Περισσότεροι από τους μισούς έχουν αρχίσει να τα χρησιμοποιούν.
Ωστόσο, μόλις 15% τα χρησιμοποιεί συστηματικά και σχεδόν οι μισοί δεν τα έχουν ακόμη ενσωματώσει στην καθημερινότητά τους.
Άρα, η μετάβαση απέχει από το να θεωρηθεί ολοκληρωμένη.
Αυτό αποτυπώνεται και στα ίδια τα συνολικά συμπεράσματα της παρουσίασης, σύμφωνα με τα οποία η εφαρμογή βρίσκεται σε πορεία διεύρυνσης, αλλά χρειάζονται περαιτέρω ενημέρωση, βελτίωση των ψηφιακών εργαλείων, εκπαίδευση και συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.
Γιατί η επιβεβαίωση ηλικίας είναι περισσότερο από μια τυπική διαδικασία
Η ουσία του νέου συστήματος δεν βρίσκεται απλώς στην επίδειξη ενός ψηφιακού εγγράφου.
Η επιβεβαίωση ηλικίας έχει ως στόχο να μετατρέψει την προστασία των ανηλίκων σε τυποποιημένη διαδικασία, μειώνοντας την εξάρτηση από την υποκειμενική εκτίμηση του υπαλλήλου για το πόσο χρονών φαίνεται ένας πελάτης.
Αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία στις περιπτώσεις νεαρών ενηλίκων, όπου η οπτική εκτίμηση μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε λάθος.
Η ψηφιακή επαλήθευση μπορεί, θεωρητικά, να προσφέρει μεγαλύτερη βεβαιότητα και μια πιο καθαρή διαδικασία για τον εργαζόμενο.
Η αποτελεσματικότητά της, όμως, εξακολουθεί να εξαρτάται από το εάν θα χρησιμοποιηθεί.
Η ευθύνη δεν μπορεί να βαραίνει μόνο τον εργαζόμενο στο ταμείο
Ένα ακόμη σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι το σύστημα δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στην ευθύνη του ανθρώπου που βρίσκεται πίσω από το ταμείο.
Για να λειτουργήσει ένα νέο πλαίσιο χρειάζεται να υπάρχει οργανωμένη εκπαίδευση, σαφής διαδικασία και συνεχής ενημέρωση.
Ο εργαζόμενος πρέπει να γνωρίζει:
πότε ζητείται επιβεβαίωση ηλικίας, ποια εργαλεία μπορεί να χρησιμοποιήσει, πώς λειτουργούν και τι πρέπει να κάνει όταν υπάρχει πρόβλημα ή άρνηση του πελάτη.
Ακριβώς γι’ αυτό η εκπαίδευση του προσωπικού εμφανίζεται ανάμεσα στις βασικές προτεραιότητες της αγοράς.
Η έρευνα είναι εταιρική – ένα στοιχείο που πρέπει να συνυπολογίζεται
Υπάρχει, πάντως, ένας σημαντικός μεθοδολογικός παράγοντας που πρέπει να αναφέρεται στην αξιολόγηση των αποτελεσμάτων.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο πρωτοβουλίας της Imperial Brands Hellas, δηλαδή εταιρείας που δραστηριοποιείται στην αγορά προϊόντων καπνού και νικοτίνης και έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη λειτουργία της λιανικής αγοράς προϊόντων που υπόκεινται σε ηλικιακούς περιορισμούς.
Αυτό δεν ακυρώνει τα ευρήματα, τα οποία προέρχονται από μεγάλο αριθμό σημείων πώλησης.
Σημαίνει, όμως, ότι πρέπει να διαβάζονται ως αποτελέσματα εταιρικά οργανωμένης έρευνας πεδίου και όχι ως ανεξάρτητη κρατική ή ακαδημαϊκή αξιολόγηση της εφαρμογής του νέου πλαισίου.
Η ίδια η παρουσίαση αναφέρει ως σκοπό της την καταγραφή της πραγματικής εικόνας μετά την εφαρμογή των νέων μέτρων, με door-to-door έρευνα σε 7.584 σημεία.
Τι δεν μας λέει η έρευνα
Υπάρχει επίσης μία κρίσιμη διάκριση. Η έρευνα αποτυπώνει τι δηλώνουν οι επαγγελματίες ότι κάνουν και τι πιστεύουν για τα εργαλεία.
Δεν αποτελεί έλεγχο συμμόρφωσης με «μυστικούς πελάτες» και δεν καταγράφει αν, σε μια πραγματική απόπειρα αγοράς από ανήλικο, η πώληση θα αποτρεπόταν.
Επομένως, το 52% χρήσης δεν πρέπει να ερμηνευθεί αυτομάτως ως ποσοστό αποτελεσματικής συμμόρφωσης και το 48% ως ποσοστό παράβασης.
Πρόκειται για δηλωθείσα υιοθέτηση συγκεκριμένων ψηφιακών εργαλείων.
Η διαφορά είναι σημαντική για τη σωστή δημοσιογραφική ανάγνωση των δεδομένων.
Το επόμενο βήμα για την Πολιτεία
Η έρευνα δίνει πάντως μια χρήσιμη ένδειξη για το πού θα χρειαστεί να επικεντρωθεί η εφαρμογή του πλαισίου από εδώ και πέρα.
Εάν οι θεσμικοί φορείς θέλουν τα νέα εργαλεία να περάσουν από το σημερινό 15% της συστηματικής χρήσης σε μια πραγματικά καθολική πρακτική, θα χρειαστούν:
συνεχής ενημέρωση, απλούστερη εμπειρία χρήσης, εκπαίδευση των εργαζομένων και παρακολούθηση της πραγματικής εφαρμογής.
Η ίδια η έρευνα καταλήγει ότι η υπεύθυνη επιβεβαίωση ηλικίας είναι διαρκής διαδικασία και προϋποθέτει συνεργασία και συνεχή βελτίωση μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.
Το βασικό μήνυμα των 7.584 καταστημάτων
Η εικόνα που προκύπτει είναι τελικά διπλή.
Από τη μία πλευρά, υπάρχει ισχυρή αποδοχή του νέου ψηφιακού μοντέλου: 73% θεωρεί τα εργαλεία χρήσιμα και 84% δηλώνει ότι έχει λάβει επαρκή ενημέρωση.
Από την άλλη, η πραγματική ενσωμάτωση δεν έχει ακόμη φτάσει στο ίδιο επίπεδο: 48% δεν χρησιμοποιεί ακόμη Gov.gr Wallet ή Kids Wallet και μόνο 15% τα χρησιμοποιεί συστηματικά.
Αυτό είναι πιθανότατα και το σημαντικότερο συμπέρασμα.
Η Ελλάδα έχει πλέον τα ψηφιακά εργαλεία και το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Το επόμενο στοίχημα είναι να περάσει η επιβεβαίωση ηλικίας από τον νόμο και την εφαρμογή στο κινητό, στην καθημερινή κουλτούρα κάθε σημείου πώλησης.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
ΗΠΑ: Νέα κάλυψη για Wegovy και Zepbound με συμμετοχή 50 δολαρίων
Social media και ανήλικοι: Το σχέδιο της ΕΕ για πρόσβαση ανά ηλικία
Βιολογική ηλικία: Η AI δείχνει ότι τα όργανά μας δεν γερνούν με τον ίδιο ρυθμό
