Σαφές και ηχηρό μήνυμα για τη βαρύτητα των δημόσιων τοποθετήσεων γύρω από τη χρήση ουσιών στέλνει ο Αθανάσιος Θεοχάρης, Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικός Οργανισμός Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ).
Αφορμή αποτέλεσαν δημόσιες αναφορές και τοποθετήσεις για τη χρήση ουσιών, οι οποίες – όπως τονίζει – δεν είναι ποτέ ουδέτερες ούτε «αθώες», ιδίως όταν απευθύνονται σε ευάλωτα κοινά.
Όπως επισημαίνει, είτε μια τέτοια αναφορά γίνεται σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης είτε σε παραδοσιακά μέσα επικοινωνίας, η δυναμική και η δυνητική επιρροή της παραμένουν ίδιες. «Οφείλουμε να έχουμε κατά νου τη σοβαρότητα τέτοιων τοποθετήσεων και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να επηρεάσουν κυρίως τους νέους», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η «θετική εμπειρία» δεν είναι επιχείρημα δημόσιου λόγου
Σύμφωνα με τον Αθανάσιο Θεοχάρη, η χρήση ουσιών δεν αποτελεί ούτε επίδειξη, ούτε στοιχείο «μαγκιάς», ούτε αντικείμενο influence. Το γεγονός ότι κάποιος μπορεί να περιγράφει μια προσωπική εμπειρία ως «θετική» – με βάση ατομικά κριτήρια και άγνωστες συνθήκες – δεν νομιμοποιεί τη δημόσια κανονικοποίηση της χρήσης.
Αντίθετα, τέτοιες αναφορές φέρουν αυξημένη ευθύνη, καθώς το αποτύπωμά τους στο κοινό – και ειδικά στους εφήβους – μπορεί να είναι παραπλανητικό και δυνητικά επικίνδυνο. Η παρουσίαση της πρώτης δοκιμής ή της λεγόμενης «ελαφριάς» χρήσης ως κάτι φυσιολογικό ή ακίνδυνο δημιουργεί στρεβλά πρότυπα και υποβαθμίζει τους πραγματικούς κινδύνους.
Έφηβοι και εγκέφαλος σε εξέλιξη
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους εφήβους και τους νέους, των οποίων ο μετωπιαίος φλοιός – η περιοχή του εγκεφάλου που σχετίζεται με τον έλεγχο παρορμήσεων, τη λήψη αποφάσεων και την κρίση – βρίσκεται ακόμη σε στάδιο ανάπτυξης. Σε αυτή την ηλικία, η πρώτη επαφή με ουσίες όπως η κάνναβη ή το αλκοόλ συχνά γίνεται υπό την «ασφαλή» ομπρέλα μιας δημόσια παρουσιαζόμενης «χαλάρωσης» ή «θετικής εμπειρίας».
Όπως προειδοποιεί ο Εθνικός Συντονιστής, με τέτοιες δημόσιες τοποθετήσεις εδραιώνεται η εσφαλμένη αντίληψη περί «αθώας» χρήσης, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπτώσεις για τη σωματική και ψυχική υγεία.
Οι πραγματικές συνέπειες δεν είναι θεωρητικές
Οι συνέπειες της χρήσης ουσιών μπορεί να αφορούν κρίσιμες λειτουργίες του οργανισμού και να διαταράξουν μηχανισμούς που σχετίζονται με τη νευρολογική ανάπτυξη. Μεταξύ άλλων, μπορούν να εμφανιστούν μακροχρόνιες επιδράσεις στη μνήμη, την προσοχή και τη συγκέντρωση, πτώση σχολικών και επαγγελματικών επιδόσεων, δυσκολία στη λήψη αποφάσεων και απώλεια κινήτρου.
Παράλληλα, δεν απουσιάζει ο κίνδυνος εμφάνισης σοβαρών ψυχικών διαταραχών, όπως ψυχωσικά επεισόδια και σχιζοφρένεια, ενώ η χρήση ουσιών συνδέεται και με κατάθλιψη και αυτοκτονικό ιδεασμό. Πρόσφατα περιστατικά στη χώρα μας, με νέους να καταλήγουν στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, καταδεικνύουν ότι η σύγχυση γύρω από την «αποδοχή» και την υποτιθέμενη ακίνδυνη χρήση έχει ήδη πραγματικό κόστος.
Η ευθύνη του δημόσιου λόγου
«Η όποια “χαλαρή” ή “θετική” κανονικότητα δεν είναι αθώα», υπογραμμίζει ο Αθανάσιος Θεοχάρης. Όταν η πρώτη δοκιμή και η υπερβολή μετατρέπονται σε κοινωνικά αποδεκτές συμπεριφορές, δημιουργείται ένα πλαίσιο συλλογικής ανοχής που μπορεί να λειτουργήσει ως πρόσκληση σε σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.
Η πρόληψη, όπως τονίζει, προϋποθέτει απομυθοποίηση, τεκμηριωμένη πληροφόρηση, σαφή όρια – ιδίως για ανήλικους – και έγκαιρη αναγνώριση των σημείων κινδύνου. Σε αυτό το πλαίσιο, η ευθύνη των δημόσιων τοποθετήσεων αποκτά καθοριστική σημασία.
Ποιος είναι ο Αθανάσιος Θεοχάρης
Ο Αθανάσιος Θεοχάρης είναι Εθνικός Συντονιστής για την Αντιμετώπιση των Εξαρτήσεων στην Ελλάδα και Πρόεδρος του ΔΣ του ΕΟΠΑΕ. Παράλληλα, εκπροσωπεί τη χώρα στο United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC), στην Οριζόντια Ομάδα για τα Ναρκωτικά του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (HDG), ενώ είναι Μόνιμος Αντιπρόσωπος στην Ομάδα Pompidou στο Στρασβούργο. Είναι επίσης μέλος του ΔΣ του European Union Drugs Agency (EUDA) και του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Γεωργιάδης κατά Βαρουφάκη για το ecstasy – Σφοδρή σύγκρουση
Νέες δομές ΕΟΠΑΕ στην Εύβοια για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων
