Αυστηρή προειδοποίηση προς το κοινό απευθύνει η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία (ΕΟΕ), με αφορμή δημόσιες τοποθετήσεις για υποτιθέμενη «διόρθωση μυωπίας με σταγόνες», τις οποίες χαρακτηρίζει επιστημονικά αβάσιμες και παραπλανητικές.
Η επιστημονική εταιρεία επισημαίνει ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένη μέθοδος ρουτίνας, βασισμένη σε οφθαλμικές σταγόνες, η οποία να διορθώνει τη μυωπία, τον αστιγματισμό, την υπερμετρωπία ή την πρεσβυωπία σε υγιείς οφθαλμούς. Όπως διευκρινίζει, η τεχνική που παρουσιάζεται συνδέεται με τη διασύνδεση κολλαγόνου κερατοειδούς, γνωστή ως corneal collagen cross-linking (CXL), η οποία χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες παθήσεις που σχετίζονται με αποδυνάμωση και παραμόρφωση του κερατοειδούς.
Η παρέμβαση της ΕΟΕ έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία νέες ή υποσχόμενες θεραπείες διαδίδονται γρήγορα μέσα από δημόσιες εμφανίσεις και ψηφιακές πλατφόρμες. Η εταιρεία τονίζει ότι η ενημέρωση των ασθενών πρέπει να βασίζεται σε τεκμηριωμένες ενδείξεις, εγκεκριμένες εφαρμογές και πλήρη παρουσίαση των οφελών αλλά και των πιθανών κινδύνων.
Η ΕΟΕ: Δεν υπάρχει εγκεκριμένη «μαγική λύση» για τις διαθλαστικές ανωμαλίες
Σύμφωνα με την Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία, η παρουσίαση μιας διαδικασίας ως «διόρθωσης μυωπίας με σταγόνες» δημιουργεί εσφαλμένες προσδοκίες στους πολίτες. Η εταιρεία υπογραμμίζει ότι ούτε η μυωπία ούτε ο αστιγματισμός, η υπερμετρωπία ή η πρεσβυωπία αντιμετωπίζονται στην καθημερινή κλινική πράξη με μια απλή ενστάλαξη σταγόνων που αντικαθιστά τις καθιερωμένες και εγκεκριμένες θεραπευτικές επιλογές.
Η ΕΟΕ αναφέρει ότι οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται με ακρίβεια για το τι προσφέρει κάθε μέθοδος, σε ποιες παθήσεις εφαρμόζεται και ποιοι είναι οι περιορισμοί της. Η χρήση διατυπώσεων που υπονοούν εύκολη, ανώδυνη ή καθολική διόρθωση της όρασης, χωρίς τις απαραίτητες διευκρινίσεις, μπορεί να οδηγήσει πολίτες σε λανθασμένες θεραπευτικές αποφάσεις.
Τι είναι η διασύνδεση κολλαγόνου κερατοειδούς
Η μέθοδος CXL αποτελεί οφθαλμολογική παρέμβαση που έχει στόχο να ενισχύσει τη μηχανική σταθερότητα του κερατοειδούς. Περιλαμβάνει τη χρήση ριβοφλαβίνης και ελεγχόμενης υπεριώδους ακτινοβολίας Α, ώστε να δημιουργηθούν ισχυρότεροι δεσμοί στις ίνες κολλαγόνου του κερατοειδούς.
Η τεχνική εφαρμόζεται κυρίως όταν ο κερατοειδής παρουσιάζει προοδευτική λέπτυνση και παραμόρφωση, όπως συμβαίνει στον κερατόκωνο ή σε εκτατικές παθήσεις. Ο στόχος της δεν είναι η συνήθης «αφαίρεση βαθμών» σε έναν κατά τα άλλα υγιή οφθαλμό, αλλά η σταθεροποίηση ενός κερατοειδούς που κινδυνεύει να επιδεινωθεί.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η εγκεκριμένη ένδειξη του συστήματος CXL με φωτοενισχυτές ριβοφλαβίνης αφορά τον προοδευτικό κερατόκωνο και την κερατοειδική εκτασία που έχει εμφανιστεί μετά από διαθλαστική χειρουργική. Η συγκεκριμένη έγκριση δεν περιλαμβάνει τη διόρθωση κοινών διαθλαστικών ανωμαλιών, όπως η μυωπία, σε υγιείς κερατοειδείς.
Γιατί ο όρος «με σταγόνες» μπορεί να παραπλανήσει
Η ΕΟΕ επισημαίνει ότι η αναφορά σε «σταγόνες» αποδίδει ελλιπώς τη φύση της διαδικασίας. Η ριβοφλαβίνη μπορεί να χορηγείται τοπικά ως μέρος της CXL, ωστόσο η μέθοδος δεν εξαντλείται στη χρήση οφθαλμικών σταγόνων.
Η θεραπεία περιλαμβάνει συνδυασμό φαρμακευτικού παράγοντα και έκθεσης του κερατοειδούς σε υπεριώδη ακτινοβολία. Ανάλογα με το πρωτόκολλο που εφαρμόζεται, μπορεί επίσης να περιλαμβάνει χειρισμούς στην επιφάνεια του κερατοειδούς. Πρόκειται, επομένως, για ιατρική παρέμβαση που απαιτεί αξιολόγηση, συγκεκριμένη ένδειξη, ενημερωμένη συναίνεση και εξειδικευμένη παρακολούθηση.
Κατά την ΕΟΕ, η CXL δεν έχει τεκμηριωθεί ως ασφαλής και προβλέψιμη μέθοδος ρουτίνας για τη διόρθωση διαθλαστικών ανωμαλιών σε υγιείς οφθαλμούς. Ακόμη και εάν καταγραφούν μικρές μεταβολές στην καμπυλότητα του κερατοειδούς, αυτές δεν ισοδυναμούν με αποδεδειγμένη, ελεγχόμενη και εγκεκριμένη διόρθωση μυωπίας.
Οι καθιερωμένες επιλογές για διόρθωση μυωπίας και αστιγματισμού
Η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία διαχωρίζει σαφώς τη CXL από τις εγκεκριμένες μεθόδους διαθλαστικής χειρουργικής, όπως οι PRK, LASIK και SMILE, οι οποίες έχουν αναπτυχθεί για τη διόρθωση συγκεκριμένων διαθλαστικών ανωμαλιών σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.
Οι επεμβάσεις αυτές δεν ενδείκνυνται για όλους και απαιτούν ολοκληρωμένο προεγχειρητικό έλεγχο, ώστε να αξιολογηθούν το πάχος και η μορφολογία του κερατοειδούς, η σταθερότητα της διάθλασης, η κατάσταση της οφθαλμικής επιφάνειας και οι εξατομικευμένοι κίνδυνοι.
Η ΕΟΕ σημειώνει ότι καμία θεραπευτική απόφαση δεν πρέπει να λαμβάνεται στη βάση γενικών υποσχέσεων ή επικοινωνιακών χαρακτηρισμών. Ο οφθαλμίατρος οφείλει να εξηγήσει αναλυτικά στον ασθενή ποια μέθοδος είναι κατάλληλη, ποια αποτελέσματα μπορούν ρεαλιστικά να αναμένονται και ποιες επιπλοκές πρέπει να γνωρίζει.
Καταγγελία για ελλιπή επίκληση διεθνών εγκρίσεων
Η ΕΟΕ χαρακτηρίζει ελλιπείς και παραπλανητικές τις αναφορές σε διεθνείς εγκρίσεις, όταν αυτές παρουσιάζονται ως τεκμήριο ότι η CXL έχει εγκριθεί για συνήθη διόρθωση της μυωπίας ή άλλων διαθλαστικών ανωμαλιών.
Όπως υπογραμμίζει, οι εγκεκριμένες ενδείξεις της μεθόδου αφορούν παθολογικές καταστάσεις του κερατοειδούς, όχι την εφαρμογή της σε υγιή μάτια με στόχο την αντικατάσταση της διαθλαστικής χειρουργικής ή άλλων καθιερωμένων λύσεων.
Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη για τους ασθενείς. Μια μέθοδος μπορεί να διαθέτει επιστημονική αξία και εγκεκριμένη χρήση σε συγκεκριμένη πάθηση, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι αποτελεσματική ή κατάλληλη για κάθε διαφορετικό πρόβλημα όρασης.
Ιατρική δεοντολογία και υπεύθυνη ενημέρωση
Πέρα από το επιστημονικό σκέλος, η Ελληνική Οφθαλμολογική Εταιρεία θέτει ζήτημα υπεύθυνης επικοινωνίας και ιατρικής δεοντολογίας. Η δημιουργία υπερβολικών προσδοκιών για μια μη τεκμηριωμένη ένδειξη, η παρουσίαση μιας παρέμβασης ως «μόνης λύσης» και η παράλειψη ενημέρωσης για πιθανούς κινδύνους δεν συμβαδίζουν, σύμφωνα με την εταιρεία, με τις υποχρεώσεις των ιατρών απέναντι στους ασθενείς.
Η ΕΟΕ καλεί τους οφθαλμιάτρους να απέχουν από την προώθηση πρακτικών που δεν διαθέτουν ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση και να ενημερώνουν το κοινό με ακρίβεια, διαφάνεια και σεβασμό στην ασφάλεια των ασθενών.
Παράλληλα, προτρέπει τους πολίτες να αναζητούν εξατομικευμένη ενημέρωση από οφθαλμιάτρους, πριν αποφασίσουν για οποιαδήποτε παρέμβαση που αφορά τη διόρθωση της όρασης ή την υγεία του κερατοειδούς.
Το μήνυμα προς τους ασθενείς
Η επιστημονική εξέλιξη στην οφθαλμολογία έχει προσφέρει σημαντικές και ασφαλείς επιλογές για πολλούς ασθενείς. Ωστόσο, κάθε θεραπεία έχει συγκεκριμένες ενδείξεις, όρια και προϋποθέσεις.
Για τους πολίτες με μυωπία, αστιγματισμό, υπερμετρωπία ή πρεσβυωπία, το βασικό μήνυμα της ΕΟΕ είναι ότι δεν πρέπει να παρασύρονται από υποσχέσεις εύκολης διόρθωσης χωρίς τεκμηρίωση. Η σωστή επιλογή ξεκινά από πλήρη οφθαλμολογικό έλεγχο και ενημέρωση για τις πραγματικά εγκεκριμένες λύσεις.
Η παρέμβαση της Ελληνικής Οφθαλμολογικής Εταιρείας επαναφέρει στο προσκήνιο μία βασική αρχή της ιατρικής: η καινοτομία αποκτά αξία μόνο όταν στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, εφαρμόζεται στη σωστή ένδειξη και υπηρετεί με ασφάλεια τον ασθενή.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Εξαρση της μυωπίας στις νεότερες γενιές παιδιών – 8 ερωτήματα
Ένα στα τρία παιδιά με μυωπία – Τι αναφέρει νέα μελέτη
