Σε 20 δήμους και δημοτικές κοινότητες της Αττικής έχουν καταγραφεί κρούσματα ή συνθήκες αυξημένου κινδύνου για μετάδοση του ιού του Δυτικού Νείλου. Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι ο χαρακτηρισμός συνδέεται κυρίως με την αιμοεπαγρύπνηση και δεν σημαίνει ότι οι υπόλοιπες περιοχές είναι απαλλαγμένες από κίνδυνο.
Αναθεωρημένο κατάλογο με τις «επηρεαζόμενες» και τις «υψηλού κινδύνου» περιοχές για τον ιό του Δυτικού Νείλου δημοσιοποίησε ο ΕΟΔΥ, με βάση τα δεδομένα που ήταν διαθέσιμα έως τις 27 Ιουλίου 2026.
Η μεγαλύτερη γεωγραφική συγκέντρωση καταγράφεται στην Αττική, όπου στον κατάλογο περιλαμβάνονται δήμοι του Βόρειου, Ανατολικού, Νότιου, Κεντρικού και Δυτικού Τομέα. Περιοχές αυξημένης επιτήρησης καταγράφονται επίσης στις Περιφερειακές Ενότητες Λάρισας και Καρδίτσας.
Ο ΕΟΔΥ υπογραμμίζει ότι η επιδημιολογία του ιού είναι σύνθετη και ότι οι περιοχές στις οποίες μπορεί να εμφανιστούν νέα κρούσματα δεν είναι δυνατόν να προβλεφθούν με ασφάλεια. Για τον λόγο αυτό, τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια συνιστώνται σε ολόκληρη τη χώρα και όχι μόνο στους δήμους που περιλαμβάνονται στον συγκεκριμένο κατάλογο.
Τι σημαίνει «επηρεαζόμενη» περιοχή
Ως επηρεαζόμενη χαρακτηρίζεται μια περιοχή στην οποία έχει καταγραφεί πρόσφατα τουλάχιστον ένα ανθρώπινο κρούσμα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου κατά την περίοδο μετάδοσης του 2026.
Η ένταξη ενός δήμου στη συγκεκριμένη κατηγορία επιβεβαιώνει ότι ο ιός έχει κυκλοφορήσει στην περιοχή. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι όλοι οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν τον ίδιο κίνδυνο ούτε ότι η μετάδοση περιορίζεται αποκλειστικά στα διοικητικά όρια του δήμου.
Τι σημαίνει περιοχή «υψηλού κινδύνου»
Στις περιοχές υψηλού κινδύνου δεν είχε καταγραφεί ανθρώπινο κρούσμα έως τις 27 Ιουλίου. Ο χαρακτηρισμός δόθηκε επειδή συνδυάζονται παράγοντες που υποδηλώνουν πιθανότητα επικείμενης μετάδοσης.
Στην εκτίμηση λαμβάνονται υπόψη η εγγύτητα σε δήμους όπου έχουν εμφανιστεί περιστατικά, τα τρέχοντα και ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και τα διαθέσιμα στοιχεία για την κυκλοφορία του ιού σε κουνούπια ή ζώα.
Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι οι συγκεκριμένοι χαρακτηρισμοί χρησιμοποιούνται κυρίως για την εφαρμογή πρόσθετων μέτρων ασφάλειας του αίματος και αιμοεπαγρύπνησης, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος μετάδοσης μέσω μετάγγισης. Δεν αποτελούν κατάταξη των δήμων με βάση έναν απόλυτο ή αριθμητικά υπολογισμένο κίνδυνο για κάθε κάτοικο.
Οι περιοχές υψηλού κινδύνου στην Αττική
Με αστερίσκο στον κατάλογο του ΕΟΔΥ σημειώνονται πέντε περιοχές στις οποίες δεν είχε καταγραφεί ακόμη ανθρώπινο κρούσμα, αλλά κρίθηκε ότι υπάρχουν παράγοντες αυξημένου κινδύνου:
- Δήμος Αμαρουσίου
- Δήμος Ηρακλείου Αττικής
- Δήμος Φιλοθέης – Ψυχικού
- 1η Δημοτική Κοινότητα Δήμου Αθηναίων
- 4η Δημοτική Κοινότητα Δήμου Αθηναίων
Η κατάταξη μπορεί να μεταβληθεί καθώς προστίθενται νέα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα.
Οι επηρεαζόμενες περιοχές του Βόρειου Τομέα
Στην Περιφερειακή Ενότητα Βόρειου Τομέα Αθηνών, ανθρώπινα κρούσματα είχαν οδηγήσει στον χαρακτηρισμό ως επηρεαζόμενων των εξής δήμων:
- Αγίας Παρασκευής
- Νέας Ιωνίας
- Χαλανδρίου
Το πρώτο περιστατικό της περιόδου μετάδοσης του 2026 είχε ανακοινωθεί στις αρχές Ιουλίου. Αφορούσε άνθρωπο άνω των 60 ετών με μηνιγγοεγκεφαλίτιδα και πιθανότερο τόπο έκθεσης τον Δήμο Αγίας Παρασκευής.
Οκτώ δήμοι στην Ανατολική Αττική
Ιδιαίτερα εκτεταμένη είναι η γεωγραφική διασπορά στην Ανατολική Αττική. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται:
- Σπάτα – Αρτέμιδα
- Μαρκόπουλο Μεσογαίας
- Κρωπία
- Λαυρεωτική
- Παλλήνη
- Βάρη – Βούλα – Βουλιαγμένη
- Παιανία
- Ραφήνα – Πικέρμι
Οι παραπάνω δήμοι καταγράφονται ως επηρεαζόμενες περιοχές, δηλαδή είχε προηγηθεί πρόσφατη αναφορά τουλάχιστον ενός ανθρώπινου κρούσματος με εκτιμώμενο τόπο έκθεσης στην περιοχή.
Γλυφάδα, Ηλιούπολη, Φυλή και 6η Δημοτική Κοινότητα
Στον Νότιο Τομέα περιλαμβάνεται ο Δήμος Γλυφάδας.
Στον Κεντρικό Τομέα καταγράφονται ως επηρεαζόμενες η 6η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Αθηναίων και ο Δήμος Ηλιούπολης. Η 1η και η 4η Δημοτική Κοινότητα ανήκουν, αντιθέτως, στην κατηγορία υψηλού κινδύνου.
Στη Δυτική Αττική περιλαμβάνεται ο Δήμος Φυλής.
Οι δήμοι της Θεσσαλίας
Εκτός Αττικής, στον κατάλογο του ΕΟΔΥ περιλαμβάνονται τρεις δήμοι της Θεσσαλίας:
- Δήμος Λαρισαίων
- Δήμος Τεμπών
- Δήμος Παλαμά Καρδίτσας
Οι περιοχές αυτές καταγράφονται ως επηρεαζόμενες και όχι απλώς ως υψηλού κινδύνου.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μεταδίδεται κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένου κοινού κουνουπιού, συνήθως κουνουπιού του γένους Culex.
Τα κουνούπια μολύνονται όταν τρέφονται από πτηνά που φέρουν τον ιό. Οι άνθρωποι και τα άλλα θηλαστικά θεωρούνται κατά κανόνα αδιέξοδοι ξενιστές, επειδή το επίπεδο του ιού στο αίμα τους δεν είναι αρκετό για να μολύνει νέα κουνούπια.
Ο ιός δεν μεταδίδεται με τη συνηθισμένη κοινωνική επαφή, όπως το άγγιγμα ή το φιλί. Σπάνια έχουν καταγραφεί μεταδόσεις μέσω μετάγγισης αίματος, μεταμόσχευσης οργάνου ή από την έγκυο στο έμβρυο.
Το 80% των λοιμώξεων δεν προκαλεί συμπτώματα
Περίπου οκτώ στους δέκα ανθρώπους που μολύνονται δεν εμφανίζουν κανένα σύμπτωμα.
Περίπου το 20% εκδηλώνει ήπια νόσο, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει:
- πυρετό,
- πονοκέφαλο,
- γενικευμένη αδυναμία ή καταβολή,
- μυϊκούς και αρθρικούς πόνους,
- ναυτία, εμέτους ή διάρροια,
- κοιλιακό πόνο και ανορεξία,
- δερματικό εξάνθημα,
- διόγκωση των λεμφαδένων.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως δύο έως 14 ημέρες μετά το τσίμπημα του μολυσμένου κουνουπιού και, στην ήπια μορφή, υποχωρούν κατά κανόνα μέσα σε τρεις έως έξι ημέρες.
Ποια συμπτώματα απαιτούν άμεση εκτίμηση
Λιγότερο από το 1% των ανθρώπων που μολύνονται εμφανίζει σοβαρή νευροδιεισδυτική νόσο, όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα ή οξεία χαλαρή παράλυση.
Ιατρική αξιολόγηση απαιτείται άμεσα όταν εμφανίζονται:
- υψηλός πυρετός με έντονο πονοκέφαλο,
- δυσκαμψία του αυχένα,
- σύγχυση, αποπροσανατολισμός ή υπνηλία,
- αλλαγή συμπεριφοράς ή επιπέδου συνείδησης,
- αστάθεια και δυσκολία στη βάδιση,
- τρέμουλο ή σπασμοί,
- παράλυση ή σοβαρή μυϊκή αδυναμία,
- διαταραχές της όρασης.
Η απλή μυϊκή κόπωση ή αδυναμία μπορεί να εμφανιστεί και στην ήπια μορφή. Δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη νευρολογικής επιδείνωσης. Η σοβαρή ή ταχέως επιδεινούμενη αδυναμία, ιδίως όταν συνοδεύεται από νευρολογικά συμπτώματα, χρειάζεται επείγουσα εκτίμηση.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Σοβαρή νόσος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου, όμως, είναι η ηλικία άνω των 50 ετών.
Μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν επίσης οι ανοσοκατεσταλμένοι και οι άνθρωποι με χρόνια υποκείμενα νοσήματα. Ο ΕΟΔΥ τους καλεί να εφαρμόζουν με ιδιαίτερη συνέπεια τα μέτρα αποφυγής των τσιμπημάτων.
Δεν υπάρχει εμβόλιο ή ειδικό αντιιικό φάρμακο
Δεν υπάρχει διαθέσιμο εμβόλιο για την πρόληψη της λοίμωξης στον άνθρωπο ούτε ειδική αντιιική θεραπεία.
Οι ήπιες λοιμώξεις αντιμετωπίζονται συμπτωματικά, ενώ τα σοβαρά περιστατικά χρειάζονται νοσηλεία και υποστηρικτική θεραπεία, η οποία μπορεί να περιλαμβάνει ενδοφλέβια υγρά και, όταν απαιτείται, υποστήριξη σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας.
Τα μέτρα προστασίας
Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στην αποφυγή των τσιμπημάτων και στον περιορισμό των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών.
Χρειάζεται να χρησιμοποιούνται εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, σήτες σε πόρτες και παράθυρα, κουνουπιέρες όπου απαιτούνται και ενδύματα που καλύπτουν μεγαλύτερο μέρος του σώματος, ιδίως από το σούρουπο έως την αυγή.
Παράλληλα, πρέπει να απομακρύνονται τα στάσιμα νερά από γλάστρες, κουβάδες, δοχεία, υδρορροές και άλλα σημεία γύρω από το σπίτι. Ακόμη και μικρές ποσότητες νερού μπορούν να λειτουργήσουν ως εστίες αναπαραγωγής.
Ο κατάλογος δεν περιορίζει τον κίνδυνο σε συγκεκριμένους δήμους
Η παρουσία μιας περιοχής στον κατάλογο σημαίνει ότι ενεργοποιούνται συγκεκριμένα μέτρα επιτήρησης και ασφάλειας του αίματος. Η απουσία της, όμως, δεν εγγυάται ότι ο ιός δεν κυκλοφορεί ή ότι δεν θα εμφανιστεί κρούσμα.
Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο ιός έχει εγκατασταθεί στην Ελλάδα και ότι η επανεμφάνιση περιστατικών κατά τους καλοκαιρινούς και φθινοπωρινούς μήνες θεωρείται αναμενόμενη. Για τον λόγο αυτό, η ατομική προστασία πρέπει να εφαρμόζεται σε όλη την επικράτεια καθ’ όλη την περίοδο κυκλοφορίας των κουνουπιών.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Ιός του Δυτικού Νείλου: 21 κρούσματα και τρεις ασθενείς σε ΜΕΘ
Κουνούπια: Ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί για τον ιό του Δυτικού Νείλου
