Συναγερμό προκαλεί η νέα έξαρση Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, καθώς τουλάχιστον 131 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ τα εκτιμώμενα κρούσματα ξεπερνούν τα 513, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία. Η επιδείνωση της εικόνας είναι ταχεία, καθώς οι θάνατοι αυξήθηκαν από 91 σε 131 μέσα σε μία ημέρα, δηλαδή κατά 40 επιπλέον απώλειες.
Η επιδημία εξαπλώνεται πλέον σε ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, γεγονός που δυσκολεύει τον έλεγχο της νόσου και αυξάνει την πίεση στις υγειονομικές αρχές. Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή εξελίσσεται σε περιοχή όπου η ανασφάλεια, οι μετακινήσεις πληθυσμών και οι περιορισμένες υγειονομικές υποδομές καθιστούν πιο δύσκολη την ταχεία απομόνωση των περιστατικών και την ιχνηλάτηση των επαφών.
Μια έξαρση με υψηλή θνητότητα και δύσκολη ανταπόκριση
Η έξαρση στο Κονγκό χαρακτηρίζεται ήδη ιδιαίτερα ανησυχητική. Διεθνή μέσα μεταδίδουν ότι η επιδημία συνδέεται με το στέλεχος Bundibugyo, μια σπανιότερη μορφή του ιού Έμπολα για την οποία δεν υπάρχουν τα ίδια διαθέσιμα εργαλεία πρόληψης και θεραπείας που έχουν αναπτυχθεί για άλλα στελέχη. Το Reuters μετέδωσε ότι η έξαρση στην ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό εξαπλώνεται γρήγορα, με κρούσματα σε πολλαπλές υγειονομικές ζώνες της επαρχίας Ιτούρι και επιβεβαιωμένη διασπορά στην Ουγκάντα.
Η σοβαρότητα της κατάστασης δεν οφείλεται μόνο στον αριθμό των περιστατικών. Οφείλεται και στο περιβάλλον μέσα στο οποίο εξελίσσεται η επιδημία. Η ανατολική Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό αντιμετωπίζει χρόνια προβλήματα ασφάλειας και ανθρωπιστικής κρίσης, με αποτέλεσμα οι ομάδες δημόσιας υγείας να δυσκολεύονται να προσεγγίσουν κοινότητες, να οργανώσουν θεραπευτικά κέντρα και να πείσουν τον πληθυσμό να ακολουθήσει μέτρα απομόνωσης και προστασίας.
Κρούσματα και στην Ουγκάντα
Η ανησυχία ενισχύεται από την εμφάνιση κρουσμάτων στην Ουγκάντα. Σύμφωνα με το υλικό που μεταδόθηκε, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ έχουν αναφέρει δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα και έναν θάνατο στη χώρα. Το Reuters μετέδωσε επίσης ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την έξαρση σε Κονγκό και Ουγκάντα κατάσταση έκτακτης ανάγκης δημόσιας υγείας διεθνούς ενδιαφέροντος, λόγω του κινδύνου διασυνοριακής μετάδοσης.
Η Ουγκάντα, το Νότιο Σουδάν και η Ρουάντα θεωρούνται ιδιαίτερα εκτεθειμένες χώρες, καθώς διατηρούν στενούς εμπορικούς, οικογενειακούς και ταξιδιωτικούς δεσμούς με περιοχές του Κονγκό. Η κινητικότητα αυτή αυξάνει την ανάγκη για επιτήρηση στα σύνορα, ταχεία διάγνωση, ενημέρωση των κοινοτήτων και προστασία των υγειονομικών.
Γιατί δεν μιλάμε για πανδημία τύπου Covid
Παρά την ανησυχία, οι ειδικοί τονίζουν ότι η κήρυξη διεθνούς υγειονομικής έκτακτης ανάγκης από τον ΠΟΥ δεν σημαίνει ότι ο κόσμος βρίσκεται μπροστά σε πανδημία τύπου Covid. Ο Έμπολα δεν μεταδίδεται με τον ίδιο τρόπο όπως οι αναπνευστικοί ιοί. Η μετάδοση απαιτεί κυρίως άμεση επαφή με αίμα, εκκρίσεις ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένου ατόμου ή νεκρού σώματος, ιδίως σε συνθήκες ανεπαρκούς προστασίας.
Αυτό σημαίνει ότι ο παγκόσμιος κίνδυνος παραμένει περιορισμένος, εφόσον εφαρμοστούν γρήγορα τα σωστά μέτρα. Ωστόσο, ο τοπικός και περιφερειακός κίνδυνος είναι σοβαρός, ιδιαίτερα όταν η επιδημία εξελίσσεται σε περιοχές με μετακινήσεις πληθυσμού, φόβο, παραπληροφόρηση και περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας.
Το τραύμα της επιδημίας 2014-2016
Οι ειδικοί δεν μπορούν να αγνοήσουν το ιστορικό προηγούμενο της Δυτικής Αφρικής. Την περίοδο 2014-2016, η χειρότερη επιδημία Έμπολα που έχει καταγραφεί μόλυνε περίπου 28.600 ανθρώπους και προκάλεσε διεθνή κινητοποίηση. Η σημερινή έξαρση δεν έχει ακόμη συγκρίσιμη κλίμακα, όμως ξυπνά εύλογες ανησυχίες, επειδή τα πρώτα στάδια κάθε επιδημίας είναι κρίσιμα.
Η καθηγήτρια Αμάντα Ρότζεκ, του Ινστιτούτου Επιστημών Πανδημίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σημειώνει ότι η διεθνής υγειονομική κινητοποίηση αντανακλά μια κατάσταση αρκετά σύνθετη ώστε να απαιτεί συντονισμό. Η ουσία, δηλαδή, δεν είναι να δημιουργηθεί πανικός, αλλά να υπάρξει γρήγορη, συντονισμένη και τεχνικά επαρκής ανταπόκριση.
Η σπάνια παραλλαγή και τα περιορισμένα εργαλεία
Η παραλλαγή που αναφέρεται στη σημερινή έξαρση περιγράφεται ως σπάνια, κάτι που σημαίνει ότι οι αρχές διαθέτουν λιγότερα ειδικά εργαλεία για να τη σταματήσουν. Διεθνείς αναφορές επισημαίνουν ότι το Bundibugyo έχει καταγραφεί σπανιότερα σε σχέση με άλλα στελέχη του Έμπολα και ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία αντίστοιχη με εκείνα που έχουν αναπτυχθεί για τον ιό Zaire.
Αυτό κάνει ακόμη πιο κρίσιμα τα κλασικά μέτρα δημόσιας υγείας: έγκαιρη αναγνώριση περιστατικών, απομόνωση, ιχνηλάτηση επαφών, ασφαλής ταφή, προστασία των επαγγελματιών υγείας και ενημέρωση των κοινοτήτων. Σε επιδημίες Έμπολα, η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις αρχές αποτελεί συχνά εξίσου σημαντικό παράγοντα με την ιατρική παρέμβαση.
Οι υγειονομικοί στην πρώτη γραμμή
Οι επαγγελματίες υγείας βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο του κινδύνου. Η φροντίδα ασθενών με Έμπολα απαιτεί αυστηρά πρωτόκολλα ατομικής προστασίας, ειδική εκπαίδευση, κατάλληλες μονάδες απομόνωσης και συνεχή επιτήρηση. Σε περιοχές με υποστελεχωμένες δομές ή αστάθεια, κάθε καθυστέρηση αυξάνει την πιθανότητα διασποράς.
Το Associated Press μετέδωσε ότι το Κονγκό ανοίγει νέα θεραπευτικά κέντρα στην επαρχία Ιτούρι, ενώ διεθνείς οργανισμοί κινητοποιούν προσωπικό και πόρους για να ενισχύσουν την ανταπόκριση. Η δημιουργία περισσότερων θεραπευτικών σημείων μπορεί να περιορίσει τις καθυστερήσεις στη φροντίδα, όμως η επιτυχία εξαρτάται από την πρόσβαση, την ασφάλεια και τη συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Έμπολα Bundibugyo: Το σπάνιο στέλεχος πίσω από τη νέα επιδημία
Έμπολα Bundibugyo: Γιατί ο ΠΟΥ μιλά για έκτακτη διεθνή απειλή
