Μια νέα μελέτη από το Mount Sinai προκαλεί σοκ στην καρδιολογική κοινότητα, αποκαλύπτοντας ότι τα τρέχοντα εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου για έμφραγμα αποτυγχάνουν να εντοπίσουν σχεδόν τους μισούς ασθενείς που βρίσκονται πραγματικά σε κίνδυνο. Τα ευρήματα θέτουν υπό αμφισβήτηση τον σημερινό τρόπο πρόληψης και ενισχύουν την ανάγκη για έγκαιρη ανίχνευση αθηροσκλήρωσης.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Μια νέα μελέτη από το Mount Sinai αποκαλύπτει ότι τα κλασικά εργαλεία αξιολόγησης κινδύνου για καρδιακή προσβολή αποτυγχάνουν να εντοπίσουν σχεδόν τους μισούς ανθρώπους που κινδυνεύουν πραγματικά. Τα αποτελέσματα, δημοσιευμένα στο JACC: Advances, αναδεικνύουν μια σοβαρή αδυναμία στη σύγχρονη κλινική πρακτική: η προσήλωση στις τρέχουσες κατευθυντήριες οδηγίες οδηγεί σε χαμένες ευκαιρίες έγκαιρης διάγνωσης και πρόληψης.
Τα εργαλεία ASCVD και PREVENT υπό κρίση
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε δύο από τα πιο χρησιμοποιούμενα εργαλεία: το atherosclerotic cardiovascular disease (ASCVD) risk score και το PREVENT, το οποίο ενσωματώνει επιπλέον παραμέτρους ώστε να προσφέρει πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση κινδύνου. Παρά την εκτεταμένη χρήση τους, τα δύο εργαλεία δεν κατάφεραν να προβλέψουν τον πραγματικό κίνδυνο σε μεγάλο μέρος των ασθενών που υπέστησαν το πρώτο τους έμφραγμα.
Ο επικεφαλής ερευνητής, Dr. Amir Ahmadi, τονίζει ότι τα μοντέλα πληθυσμιακού κινδύνου δεν αντανακλούν τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Σύμφωνα με τα δεδομένα, αν οι ασθενείς είχαν εξεταστεί δύο ημέρες πριν από το έμφραγμα, σχεδόν οι μισοί δεν θα είχαν λάβει καμία σύσταση για πρόσθετες εξετάσεις ή προληπτική θεραπεία.
Πώς χρησιμοποιούνται σήμερα τα risk scores
Στη σημερινή κλινική πρακτική, οι γιατροί υπολογίζουν το ASCVD σε άτομα ηλικίας 40–75 ετών χωρίς γνωστή καρδιοπάθεια. Ο υπολογισμός λαμβάνει υπόψη παράγοντες όπως ηλικία, φύλο, πίεση, χοληστερίνη, κάπνισμα και διαβήτη. Ανάλογα με το αποτέλεσμα, αποφασίζεται η έναρξη στατινών ή η παραπομπή για πρόσθετες εξετάσεις.
Ωστόσο, τα ευρήματα της μελέτης δείχνουν ότι το 45% των ασθενών που τελικά υπέστησαν καρδιακή προσβολή θα είχαν χαρακτηριστεί χαμηλού ή οριακού κινδύνου με βάση το ASCVD. Με το PREVENT, το ποσοστό αυτό αυξάνεται στο 61%.
Τα συμπτώματα εμφανίζονται πολύ αργά
Ένα ακόμη κρίσιμο εύρημα αφορά την εμφάνιση συμπτωμάτων. Το 60% των ασθενών δεν εμφάνισαν σημεία όπως πόνο στο στήθος ή δύσπνοια μέχρι τις τελευταίες 48 ώρες πριν από το έμφραγμα. Αυτό επιβεβαιώνει ότι η συμπτωματολογία αποτελεί έναν εξαιρετικά καθυστερημένο δείκτη για πραγματική πρόληψη.
Η μελέτη και οι ασθενείς που αναλύθηκαν
Η ανάλυση βασίστηκε σε 474 ασθενείς κάτω των 66 ετών, χωρίς γνωστή στεφανιαία νόσο, που νοσηλεύτηκαν για το πρώτο τους έμφραγμα στο Mount Sinai μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Ιουλίου 2025. Για κάθε ασθενή υπολογίστηκε ο 10ετής κίνδυνος ASCVD και έγινε προσομοίωση σαν να είχε εκτιμηθεί η κατάστασή του δύο ημέρες πριν από το επεισόδιο.
Οι συμμετέχοντες ταξινομήθηκαν σε τέσσερις κατηγορίες κινδύνου: χαμηλό, οριακό, ενδιάμεσο και υψηλό. Η σύγκριση των πραγματικών επεισοδίων με τα risk scores ανέδειξε την αδυναμία των εργαλείων να προβλέψουν τον κίνδυνο.
Οι επιπτώσεις στην πρόληψη και η ανάγκη νέας στρατηγικής
Για την πρώτη συγγραφέα, Dr. Anna Mueller, το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: τα εργαλεία που σχεδιάστηκαν για πληθυσμιακή παρακολούθηση δεν επαρκούν για εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα. Η παρατήρησή της ότι τα περισσότερα εμφράγματα συμβαίνουν σε ασθενείς με χαμηλό ή ενδιάμεσο risk score ενισχύει την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της πρόληψης.
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η μελλοντική στρατηγική θα πρέπει να επικεντρωθεί στην απεικόνιση της αθηροσκλήρωσης και στον εντοπισμό της σιωπηλής πλάκας πριν αυτή οδηγήσει σε ρήξη. Η έρευνα επισημαίνει ότι μόνο με την έγκαιρη ανίχνευση της πρώιμης αθηροσκλήρωσης μπορεί να βελτιωθεί ουσιαστικά η πρόληψη.
Η επόμενη μέρα στην έγκαιρη διάγνωση
Το Mount Sinai προτείνει εντατική έρευνα για στρατηγικές που θα ενισχύσουν την πρώιμη διάγνωση, με έμφαση σε νέα εργαλεία αξιολόγησης και στη χρήση καρδιαγγειακής απεικόνισης. Η έγκαιρη ανίχνευση της νόσου πριν από την εμφάνιση συμπτωμάτων μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα στην πρόληψη.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Όταν το κρύο χτυπά την καρδιά: Πώς να προφυλαχθείτε από τα εμφράγματα
Το Repatha της Amgen μειώνει τον κίνδυνο εμφράγματος κατά 25%
