Σοβαρά ευρήματα για τη λειτουργία οικοτροφείου στη Δυτική Ελλάδα, το οποίο φιλοξενεί άτομα με οργανικά ψυχοσύνδρομα, νόσο Alzheimer και συναφείς διαταραχές, κατέγραψε η Εθνική Αρχή Διαφάνειας. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση, ενώ αναδείχθηκαν ζητήματα καθήλωσης, οικονομικής διαχείρισης και εποπτείας.
Σοβαρή υπόθεση για τη λειτουργία Μονάδας Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης στη Δυτική Ελλάδα φέρνει στο προσκήνιο η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, μετά από έλεγχο σε οικοτροφείο που φιλοξενεί άτομα με οργανικά ψυχοσύνδρομα, νόσο Alzheimer και συναφείς διαταραχές. Ο έλεγχος πραγματοποιήθηκε από κλιμάκιο Επιθεωρητών-Ελεγκτών της Περιφερειακής Υπηρεσίας Πάτρας της ΕΑΔ, με τη συνδρομή πραγματογνωμόνων, έπειτα από επώνυμη καταγγελία πρώην εργαζομένου που είχε αρχικά υποβληθεί στο Υπουργείο Υγείας.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΑΔ, αντικείμενο του ελέγχου ήταν η νόμιμη και εύρυθμη λειτουργία της δομής, η ποιότητα και επάρκεια των υπηρεσιών προς τους ενοίκους, καθώς και η ορθή διαχείριση των εισοδημάτων τους. Η υπόθεση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή αφορά ανθρώπους με σοβαρή γνωστική ανεπάρκεια, δηλαδή μια ομάδα ασθενών με περιορισμένη δυνατότητα αυτοπροστασίας, διεκδίκησης δικαιωμάτων και ελέγχου των οικονομικών τους υποθέσεων.
Καθήλωση χωρίς επαρκή καταγραφή και εποπτεία
Ένα από τα κεντρικά ευρήματα αφορά την καταγγελλόμενη άσκηση σωματικής και ψυχολογικής βίας σε ένοικο της δομής. Η ΕΑΔ αναφέρει ότι επιβεβαιώθηκε η καθήλωση του συγκεκριμένου ενοίκου, ενώ από την εξέταση προσώπων προέκυψαν και άλλες περιπτώσεις περιορισμού. Οι περιορισμοί αυτοί, σύμφωνα με την Αρχή, δεν καταγράφηκαν στο τηρούμενο βιβλίο λογοδοσίας.
Το εύρημα είναι κρίσιμο, καθώς η καθήλωση σε δομές φροντίδας ψυχικής υγείας και άνοιας αποτελεί πράξη που απαιτεί αυστηρή τεκμηρίωση, ιατρική αναγκαιότητα, παρακολούθηση και λογοδοσία. Η ΕΑΔ σημειώνει ότι ο επιστημονικά υπεύθυνος δεν παρίστατο και δεν επόπτευε τους περιορισμούς, καθώς διαβιούσε στη νησιωτική Ελλάδα, ασκούσε μερικώς τα καθήκοντά του και έδινε τηλεφωνικά ιατρικές οδηγίες, τις οποίες υπέγραφε μεταγενέστερα στο βιβλίο λογοδοσίας.
Το ζήτημα των συντάξεων και των επιδομάτων
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν και τα ευρήματα που αφορούν τη διαχείριση των χρημάτων των ενοίκων. Η ΕΑΔ αναφέρει ότι το οικοτροφείο πραγματοποίησε σημαντικού ύψους δαπάνες με χρήματα των ενοίκων, όπως συντάξεις και επιδόματα, παρότι οι δαπάνες αυτές μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τον κρατικό προϋπολογισμό. Για ανάγκες που αφορούσαν το σύνολο των ενοίκων, όπως είδη σούπερ μάρκετ, γεύματα και άλλα, φέρεται να εφαρμόστηκε πρακτική «εκ περιτροπής» χρέωσης ανά ένοικο.
Ακόμη σοβαρότερο είναι το εύρημα για την παραλαβή χρημάτων που παρέδιδε στο οικοτροφείο ο ταχυδρόμος. Σύμφωνα με την ΕΑΔ, εργαζόμενοι της δομής παραλάμβαναν χρήματα ενοίκων υπογράφοντας με τα αρχικά των δικαιούχων, χωρίς να διαθέτουν νομιμοποιητικά έγγραφα, όπως εξουσιοδότηση, συμβολαιογραφική πράξη ή πληρεξούσιο. Η πρακτική αυτή, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ακολουθήθηκε και στην περίπτωση αποβιώσαντος ενοίκου, για τον οποίο παραλήφθηκε σύνταξη 15 ημέρες μετά τον θάνατό του.
Δικαστική συμπαράσταση για υπέργηρη ένοικο
Η έρευνα της ΕΑΔ ανέδειξε και υπόθεση υπέργηρης ενοίκου χωρίς οικογενειακό περιβάλλον. Κατόπιν ενημέρωσης από το κλιμάκιο ελέγχου, ο αρμόδιος Εισαγγελέας Πρωτοδικών ξεκίνησε διαδικασία υποβολής της σε καθεστώς δικαστικής συμπαράστασης. Σύμφωνα με την ανακοίνωση, οι επιθεωρητές διαπίστωσαν ότι εργαζόμενοι του οικοτροφείου είχαν μεταφέρει αυτοβούλως μέρος της οικοσκευής της στον χώρο της μονάδας, δηλώνοντας ότι αποτελεί πάγιο εξοπλισμό της δομής.
Η συγκεκριμένη διάσταση φωτίζει ένα ευρύτερο πρόβλημα που αφορά την προστασία ηλικιωμένων και ανοϊκών ασθενών χωρίς οικογενειακό δίκτυο. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαχείριση περιουσιακών στοιχείων, προσωπικών αντικειμένων, εγγράφων και εισοδημάτων απαιτεί θεσμική θωράκιση και σαφείς διαδικασίες, ώστε να αποκλείεται κάθε περιθώριο αυθαιρεσίας.
Ερωτήματα για θανάτους ενοίκων και πιστοποιητικά
Η ΕΑΔ αναφέρει ότι πραγματογνώμονας ιατρός προχώρησε σε περαιτέρω διερεύνηση των συνθηκών θανάτου δύο ενοίκων, καθώς και των ενεργειών του νοσηλευτικού και ιατρικού προσωπικού. Στην περίπτωση ενός εκ των θανόντων, το νοσηλευτικό προσωπικό φέρεται να γνώριζε τα συμπτώματα που παρουσίαζε ο ένοικος κατά τις νυχτερινές ώρες, χωρίς να ενημερώσει τον γιατρό της δομής.
Η ανακοίνωση αναφέρει επίσης ότι ο γιατρός χορήγησε πιστοποιητικό στο οποίο αναγραφόταν ως τόπος θανάτου το νοσοκομείο, ενώ το ΕΚΑΒ βεβαίωσε εγγράφως ότι παρέλαβε τον ένοικο νεκρό από το οικοτροφείο. Το εύρημα αυτό ανοίγει κρίσιμα ερωτήματα για την τήρηση των πρωτοκόλλων, την ιατρική παρακολούθηση και την ακρίβεια των εγγράφων που αφορούν θανάτους σε δομές φροντίδας.
Ελλείψεις σε προσωπικό, εμπειρία και δικαιολογητικά
Στα ευρήματα της ΕΑΔ περιλαμβάνονται και ζητήματα που αφορούν το προσωπικό. Η Αρχή αναφέρει ότι το προσωπικό δεν διέθετε την απαιτούμενη επαγγελματική εμπειρία στον χώρο της ψυχικής υγείας, ενώ κατά την πρόσληψη δεν είχαν προσκομιστεί τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη λευκού ποινικού μητρώου.
Παράλληλα, αναζητήθηκαν πειθαρχικές ευθύνες για ενέργειες ή παραλείψεις δύο υπαλλήλων ΟΤΑ α΄ βαθμού, κοινωνιολόγου και κοινωνικού λειτουργού, οι οποίοι είχαν εμπλακεί στη διαδικασία εισαγωγής ενοίκων στο οικοτροφείο. Η ΕΑΔ σημειώνει ακόμη ότι ο εσωτερικός κανονισμός λειτουργίας χρειάζεται άμεση επικαιροποίηση και ότι οι στόχοι της ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης επιτυγχάνονται μερικώς.
Οι συστάσεις προς το Υπουργείο Υγείας και τη διοίκηση της δομής
Η ΕΑΔ απηύθυνε συστάσεις προς το Υπουργείο Υγείας, ζητώντας νομοθετική ρύθμιση ώστε κάθε δομή που δραστηριοποιείται στον χώρο της ψυχικής υγείας να συμπεριληφθεί στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4837/2021, όπως ισχύει. Ζήτησε επίσης διευκρινιστικές εγκυκλίους για τη διαχείριση εισοδημάτων των ωφελουμένων που διαβιούν σε Μονάδες Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης, καθώς και για τη διαδικασία παράδοσης και παραλαβής προσωπικών αντικειμένων, ιδιωτικών εγγράφων και οικονομικών στοιχείων κατά την εισαγωγή τους.
Προς τη διοίκηση της εταιρείας, η ΕΑΔ συνέστησε συγκεκριμένες ενέργειες για τη διασφάλιση της αξιοπρέπειας και του σεβασμού της προσωπικότητας των ενοίκων, καθώς και για την αναβάθμιση της ποιότητας των παρεχόμενων υπηρεσιών. Η έκθεση ελέγχου διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Εφετών Αθηνών για ποινική αξιολόγηση των αναφερόμενων ευρημάτων.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Οικοτροφείο «Έρεισμα Αττικής 1»: Ανοιχτή αγκαλιά για ενήλικες με αυτισμό
Άνοια: Οι καθημερινές συνήθειες που προστατεύουν τον εγκέφαλο
