Ο επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, εξηγεί γιατί η έξαρση στο MV Hondius δεν σημαίνει ευρεία απειλή για την Ευρώπη. Η μετάδοση του ιού των Άνδεων παραμένει δύσκολη, ενώ τα ευρωπαϊκά στελέχη έχουν διαφορετική κλινική εικόνα.
Η έξαρση χανταϊού στο ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο MV Hondius προκάλεσε διεθνή κινητοποίηση, καθώς συνδέεται με τον ιό των Άνδεων, το μοναδικό στέλεχος χανταϊού με τεκμηριωμένη, αλλά σπάνια, μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Παρά τον συναγερμό, οι υγειονομικές αρχές εκτιμούν ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός.
Γιατί δεν μιλούν οι ειδικοί για νέο πανδημικό κίνδυνο
Καθησυχαστικός εμφανίζεται ο Γκίκας Μαγιορκίνης, επίκουρος καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας του ΕΚΠΑ, εξηγώντας ότι η μετάδοση του ιού των Άνδεων από άνθρωπο σε άνθρωπο παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη. Όπως σημειώνει, απαιτεί πολύ στενή και παρατεταμένη επαφή, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις εύκολης εξάπλωσης αντίστοιχης με εκείνη ιών όπως η γρίπη ή ο κορωνοϊός.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι «δεν κινδυνεύουμε από πανδημία χανταϊού» και εκτιμά ότι δεν υπάρχει υψηλή επικινδυνότητα για μετάδοση εκτός του κρουαζιερόπλοιου. Η εκτίμηση αυτή συμβαδίζει με την αξιολόγηση του ECDC, το οποίο αναφέρει ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου είναι πολύ χαμηλός.
Το MV Hondius και ο ιός των Άνδεων
Το περιστατικό στο MV Hondius αφορά τον Andes hantavirus, έναν χανταϊό που εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Αμερική. Σύμφωνα με το ECDC, έως τις 10 Μαΐου είχαν αναφερθεί οκτώ περιστατικά, έξι επιβεβαιωμένα και δύο πιθανά, καθώς και τρεις θάνατοι. Το πλοίο έφτασε στην Τενερίφη, ενώ οι επιβάτες αποβιβάζονται και επαναπατρίζονται με οργανωμένες διαδικασίες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας αναφέρει ότι τα επιβεβαιωμένα περιστατικά ταυτοποιήθηκαν ως Andes virus, ενώ η διεθνής ιχνηλάτηση συνεχίζεται μέσω των μηχανισμών του Διεθνούς Υγειονομικού Κανονισμού. Παράλληλα, ο ΠΟΥ αξιολογεί τον κίνδυνο για τον παγκόσμιο πληθυσμό ως χαμηλό, αν και θεωρεί μέτριο τον κίνδυνο για επιβάτες και πλήρωμα του πλοίου.
Πόσα είδη χανταϊών υπάρχουν
Οι χανταϊοί δεν αποτελούν νέο φαινόμενο. Πρόκειται για ιούς που κυκλοφορούν στη φύση εδώ και χιλιάδες χρόνια, με κύριους ξενιστές τα τρωκτικά. Η οικογένεια περιλαμβάνει περισσότερα από 20 αναγνωρισμένα ιικά είδη, με διαφορετική γεωγραφική κατανομή και διαφορετική κλινική βαρύτητα.
Στην πράξη, οι επιστήμονες διακρίνουν συχνά τους χανταϊούς σε στελέχη του «Νέου Κόσμου», που απαντούν κυρίως στην Αμερική, και σε στελέχη της Ευρώπης και της Ασίας. Τα στελέχη της Αμερικής, όπως ο ιός των Άνδεων, συνδέονται κυρίως με σοβαρό καρδιοπνευμονικό ή πνευμονικό σύνδρομο. Αντίθετα, τα ευρωπαϊκά και ασιατικά στελέχη προκαλούν συχνότερα αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο, χωρίς τεκμηριωμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο σε αυτές τις περιοχές.
Η διαφορά Ευρώπης και Λατινικής Αμερικής
Ο Γκίκας Μαγιορκίνης επισημαίνει ότι οι χανταϊοί που κυκλοφορούν στην Ευρώπη και στην Ελλάδα έχουν διαφορετική επικινδυνότητα από εκείνους της Λατινικής Αμερικής. Εξηγεί ότι εμφανίζουν ηπιότερη κλινική εικόνα, δεν μεταδίδονται από άνθρωπο σε άνθρωπο και προκαλούν διαφορετικό σύνδρομο.
Αντίθετα, τα στελέχη της Νότιας Αμερικής, όπως ο ιός των Άνδεων, σχετίζονται με σοβαρότερη αναπνευστική νόσο και υψηλότερη θνητότητα. Ο καθηγητής αναφέρει ότι για τους ιούς της Λατινικής Αμερικής η θνητότητα εκτιμάται στο 10% έως 30%, αν και σημειώνει ότι το ποσοστό πιθανότατα υπερεκτιμάται, επειδή τα ήπια περιστατικά συχνά δεν διαγιγνώσκονται.
Πώς μεταδίδεται ο χανταϊός
Η βασική οδός μετάδοσης αφορά την επαφή με μολυσμένα τρωκτικά ή με βιολογικά υλικά τους, όπως ούρα, κόπρανα και σάλιο. Η έκθεση μπορεί να γίνει κατά τον καθαρισμό κλειστών χώρων όπου υπάρχουν τρωκτικά, αλλά και σε αγροτικές ή υπαίθριες δραστηριότητες σε περιοχές με αυξημένη παρουσία τους.
Ο ιός των Άνδεων αποτελεί την εξαίρεση, καθώς μπορεί σπάνια να μεταδοθεί και από άνθρωπο σε άνθρωπο. Το CDC αναφέρει ότι η μετάδοση αυτή συνδέεται κυρίως με στενή επαφή με ασθενή, παραμονή για μεγάλο διάστημα σε κλειστό χώρο μαζί του ή έκθεση σε σωματικά υγρά. Συνήθως, οι ασθενείς θεωρούνται μεταδοτικοί όταν έχουν συμπτώματα.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα του πνευμονικού συνδρόμου από χανταϊό μπορεί να εμφανιστούν από 4 έως 42 ημέρες μετά την έκθεση, σύμφωνα με το CDC, ενώ ο ΠΟΥ αναφέρει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η περίοδος μπορεί να φτάσει έως και τις οκτώ εβδομάδες. Στα πρώιμα συμπτώματα περιλαμβάνονται πυρετός, κόπωση, μυαλγίες, πονοκέφαλος, ρίγος, ζάλη, ναυτία, εμετός, διάρροια ή κοιλιακός πόνος.
Στα στελέχη της Αμερικής, η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί σε σοβαρό καρδιοπνευμονικό σύνδρομο, με δύσπνοια και αιμοδυναμική επιβάρυνση. Στην Ευρώπη, η λοίμωξη εμφανίζεται συχνότερα με πυρετό, κακουχία και νεφρική προσβολή, γεγονός που εξηγεί γιατί οι ειδικοί διαχωρίζουν την εικόνα των ευρωπαϊκών στελεχών από εκείνη του ιού των Άνδεων.
Υπάρχει θεραπεία ή εμβόλιο;
Δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ή διαθέσιμο εμβόλιο για τον ιό των Άνδεων. Η αντιμετώπιση παραμένει υποστηρικτική και εξαρτάται από την κλινική εικόνα του ασθενούς, με έμφαση στην έγκαιρη ιατρική αξιολόγηση, την παρακολούθηση και, όταν χρειάζεται, την υποστήριξη της αναπνοής και της κυκλοφορίας.
Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο οι αρχές δίνουν βάρος στην πρόληψη, στην έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων και στην αποφυγή έκθεσης σε τρωκτικά. Σε χώρους όπου υπάρχει πιθανότητα παρουσίας τρωκτικών, συστήνονται καθαριότητα, μυοκτονίες και χρήση γαντιών και μάσκας κατά τον καθαρισμό.
Τι συστήνουν οι αρχές για τους επιβάτες
Το ECDC έχει εκδώσει οδηγίες για τη διαχείριση επιβατών και πληρώματος που συνδέονται με το περιστατικό στο MV Hondius. Οι συμπτωματικοί επιβάτες πρέπει να αξιολογούνται και να ελέγχονται κατά προτεραιότητα, ενώ οι ασυμπτωματικοί θεωρούνται προληπτικά επαφές υψηλού κινδύνου κατά την αποβίβαση και τον επαναπατρισμό. Η παρακολούθηση ή καραντίνα μπορεί να διαρκέσει έως έξι εβδομάδες, δηλαδή 42 ημέρες.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση δεν σημαίνει ότι ο ιός έχει αποκτήσει εύκολη μεταδοτικότητα. Αντίθετα, δείχνει ότι οι αρχές εφαρμόζουν αυστηρό πλαίσιο προφύλαξης, ακριβώς επειδή το περιστατικό αφορά κλειστό περιβάλλον, διεθνείς επιβάτες και έναν ιό με μεγάλο χρόνο επώασης.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών
Η υπόθεση του MV Hondius χρειάζεται σοβαρή παρακολούθηση, όχι πανικό. Ο χανταϊός των Άνδεων μπορεί να προκαλέσει βαριά νόσο και γι’ αυτό κινητοποιεί τις αρχές. Ωστόσο, η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο παραμένει σπάνια, απαιτεί στενή επαφή και δεν θυμίζει τη δυναμική εξάπλωσης αναπνευστικών ιών όπως η γρίπη ή ο SARS-CoV-2.
Για την Ευρώπη, το κρίσιμο συμπέρασμα παραμένει σαφές: οι αρχές παρακολουθούν το περιστατικό, οι επαφές ελέγχονται, αλλά ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει πολύ χαμηλός.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Χανταϊός: Γάλλος επιβάτης εμφάνισε συμπτώματα στην πτήση επαναπατρισμού
Χανταϊός: Ειδική πτήση για τον Έλληνα επιβάτη – Στο Αττικόν για καραντίνα 45 ημερών
