Το brainrot τρομάζει πολλούς γονείς, όμως για τα παιδιά αποτελεί φυσική εξέλιξη της ψηφιακής κουλτούρας.
-
Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Ο όρος «brainrot» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει τα χαοτικά, γρήγορα memes, τους ήχους και τις ατάκες που εξαπλώνονται από το TikTok και το Roblox μέχρι τα online games και, τελικά, τις σχολικές αυλές. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ατελείωτο «six-seven», που ακόμη αντηχεί σε σπίτια και σχολεία, προκαλώντας σύγχυση – ή εκνευρισμό – σε πολλούς ενήλικες.
Ωστόσο, αν έχεις πει ποτέ «I’ll be back» μιμούμενος τον Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ ή «you talkin’ to me?», έχεις ήδη συμμετάσχει σε μια παλιότερη εκδοχή του brainrot. Η παρόρμηση να επαναλαμβάνουμε και να «ανακατεύουμε» φράσεις της ποπ κουλτούρας δεν είναι καινούργια. Αυτό που έχει αλλάξει είναι το υλικό. Για τα παιδιά που μεγαλώνουν σε έναν ψηφιακό κόσμο, οι «αξέχαστες ατάκες» δεν προέρχονται από ταινίες ή τηλεόραση, αλλά από TikTok edits, streams στο Roblox, speedrun memes, mods στο Minecraft και το γρήγορο, συχνά σουρεαλιστικό χιούμορ του online gaming.
Το να ακούς ένα παιδί να επαναλαμβάνει το «Skibidi dop dop dop yes yes» ή μια παράξενη φράση από έναν NPC στο Roblox μπορεί να ακούγεται σαν ανοησία στους μεγάλους. Για τη νεότερη γενιά, όμως, αυτά τα αποσπάσματα εντάσσονται σε ένα στιλ χιούμορ γρήγορο, πολυεπίπεδο και έντονα αναφορικό. Η αίσθηση του χάους δεν είναι τυχαία· είναι μέρος της γοητείας.
Παρότι ο όρος brainrot χρησιμοποιείται συχνά ειρωνικά, η επανάληψη και η αναμείξη στοιχείων των media ήταν πάντα τρόπος σύνδεσης μεταξύ ανθρώπων. Δημιουργεί έναν κοινό κώδικα, μια δεύτερη γλώσσα από ρυθμούς, ήχους και αναφορές που δένουν τις ομάδες και μετατρέπουν την καθημερινότητα σε ευκαιρία για χιούμορ και κοινωνική επαφή. Σε έναν κόσμο που συχνά μοιάζει αργός και «μουδιασμένος», αυτή η μορφή επικοινωνίας προσφέρει ελαφρότητα και παιχνίδι.
Πώς αλλάζει το παιχνίδι
Το brainrot αλλάζει και τον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά παίζουν online. Πολλοί ενήλικες μεγάλωσαν με παιχνίδια δομημένα γύρω από στόχους και αφηγήσεις. Στο Pokémon, το Zelda ή το Half-Life υπήρχαν αποστολές, γρίφοι και ξεκάθαρα τέλη. Ακόμη και στα open-world παιχνίδια, υπήρχε μια σχεδιαστική λογική που καθοδηγούσε την εμπειρία.
Οι εμπειρίες αυτές διαμόρφωσαν τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το παιχνίδι – και αργότερα, τον τρόπο που σχεδιάζουμε ψηφιακά εργαλεία. Η δομή, η αφήγηση και ο ρυθμός θεωρούνταν θεμελιώδη.
Η σημερινή ψηφιακή κουλτούρα των παιδιών αμφισβητεί αυτές τις παραδοχές. Οι εμπειρίες τους δεν βασίζονται απαραίτητα σε μακροσκελείς ιστορίες ή σε προσεκτικά «χτισμένες» προκλήσεις. Είναι ρευστές, αποσπασματικές και έντονα κοινωνικές. Μεταπηδούν από παιχνίδια στο Roblox σε σύντομα TikTok βίντεο και από mods του Minecraft σε memes χωρίς να «χάνουν το νήμα». Αυτό που μοιάζει με αποδιοργανωμένη υπερδιέγερση για τους ενήλικες είναι απολύτως συνεκτικό για εκείνα.
Brainrot και έρευνα
Από ερευνητική σκοπιά, το brainrot υπενθυμίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο τα παιδιά αλληλεπιδρούν online αλλάζει συνεχώς. Δεν εγκαταλείπουν το ουσιαστικό παιχνίδι· απλώς κινούνται σε ένα ψηφιακό περιβάλλον ριζικά διαφορετικό από εκείνο των γονιών τους.
Υπάρχουν μελέτες που διερευνούν αν η συνεχής εναλλαγή σύντομων, χαοτικών ερεθισμάτων επηρεάζει την προσοχή ή την ευεξία. Ορισμένες συνδέουν τη βαριά χρήση short-form εφαρμογών με χειρότερο ύπνο ή χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ προσοχής. Ωστόσο, πρόκειται για συσχετίσεις και όχι για αποδείξεις αιτιότητας. Δεν είναι σαφές αν το περιεχόμενο επηρεάζει την προσοχή ή αν παιδιά με συγκεκριμένα γνωστικά στυλ έλκονται φυσικά από τέτοια media.
Αυτή η αβεβαιότητα έχει αλλάξει και τον σχεδιασμό εκπαιδευτικών παιχνιδιών. Αντί να υποθέτουμε ότι η προσοχή πρέπει να διατηρείται σε μία κατεύθυνση, εξετάζουμε πώς λειτουργεί η περιέργεια σε μικρότερα «ξεσπάσματα», πώς το παιχνίδι μπορεί να είναι αρθρωτό και πώς το νόημα μπορεί να προκύπτει από τη συμμετοχή.
Το brainrot δεν είναι κάτι που θα αντέγραφε κανείς αυτούσιο στην εκπαίδευση. Ωστόσο, ο ρυθμός, η παιχνιδιάρικη διάθεση και το remix ιδεών προσφέρουν πολύτιμα ερεθίσματα. Η μάθηση εξελίσσεται – και δεν ταιριάζει πάντα στα παλιά μας πλαίσια. Αντί να το αντιστεκόμαστε, αξίζει να το κατανοούμε.
Αν θέλουμε να καταλάβουμε γιατί το brainrot «κολλάει» τόσο πολύ στα παιδιά, βοηθά να το δούμε όχι ως άναρχο θόρυβο, αλλά ως κοινωνική επικοινωνία. Είναι εσωτερικά αστεία που μπορούν να αναδιαμορφωθούν ασταμάτητα. Είναι εύπλαστο, συνεργατικό και βαθιά δημιουργικό μέσα στο χάος του. Και, κυρίως, δεν επιβάλλεται από αλγορίθμους – χτίζεται συλλογικά από τα ίδια τα παιδιά.
Το brainrot δεν αποτελεί ένδειξη αποσύνδεσης ή έλλειψης φαντασίας. Είναι αντανάκλαση του τρόπου με τον οποίο οι νέοι προσπαθούν να κατανοήσουν έναν κόσμο γρήγορο, κατακερματισμένο και γεμάτο ιδέες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Οι «10 εντολές» για να βελτιώσεις εντυπωσιακά τη μνήμη σου
Έρευνα: Κύμα επιστροφής της γενιάς του brain drain από το 2019
