Από 207.000 σήμερα σε 310.000 έως το 2050 αναμένεται να αυξηθούν οι άνθρωποι που ζουν με άνοια στην Ελλάδα. Η ανάγκη για ανθρωποκεντρική φροντίδα, μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις και ουσιαστική στήριξη των οικογενειακών φροντιστών βρέθηκε στο επίκεντρο επιστημονικής ημερίδας του Ι.Π.Χ.Π. και του Μητροπολιτικού Κολλεγίου.
Σημαντική αύξηση αναμένεται να καταγράψει ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με άνοια στην Ελλάδα τις επόμενες δεκαετίες, καθώς από περίπου 207.000 σήμερα εκτιμάται ότι θα φτάσει τις 310.000 έως το 2050. Την ίδια ώρα, η ανάγκη για σύγχρονες, εξατομικευμένες και ανθρωποκεντρικές υπηρεσίες φροντίδας γίνεται ολοένα πιο επιτακτική.
Τα δεδομένα αυτά βρέθηκαν στο επίκεντρο της επιστημονικής ημερίδας για την άνοια που συνδιοργάνωσαν το Ίδρυμα Περιθάλψεως Χρονίως Πασχόντων (Ι.Π.Χ.Π.) και το Μητροπολιτικό Κολλέγιο, με τίτλο «Καινοτόμες προσεγγίσεις στη φροντίδα της άνοιας: Από την κατανόηση της άνοιας στη σύγχρονη ανθρωποκεντρική φροντίδα».
Η ημερίδα πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Care4Elders, με αφορμή τον Παγκόσμιο Μήνα Alzheimer, και ανέδειξε τις νέες τάσεις στη φροντίδα, την εκπαίδευση επαγγελματιών και φροντιστών, αλλά και τη σημασία των μη φαρμακευτικών παρεμβάσεων.
Care4Elders: Στόχος η εκπαίδευση 800 επαγγελματιών έως το 2027
Ο Βαγγέλης Μακρής, Κοινωνιολόγος και Συντονιστής του έργου Care4Elders στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο, παρουσίασε την πορεία, τα έως τώρα αποτελέσματα και τα επόμενα βήματα του ευρωπαϊκού προγράμματος.
Όπως ανέφερε, περίπου 207.000 άνθρωποι ζουν σήμερα με άνοια στην Ελλάδα, ενώ ο αριθμός αυτός εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στις 310.000 έως το 2050.
Στην πρώτη φάση του Care4Elders συμμετείχαν 68 επαγγελματίες από πέντε χώρες, ενώ εξετάστηκαν 45 έγγραφα πολιτικής και έρευνας και 48 καλές πρακτικές. Η διαδικασία οδήγησε στη δημιουργία ενός Ευρωπαϊκού Εγχειριδίου για την ανθρωποκεντρική και ολοκληρωμένη φροντίδα.
Παράλληλα, αναπτύσσεται εκπαιδευτικό πρόγραμμα για επαγγελματίες και φροντιστές, με στόχο έως το 2027 να έχουν εκπαιδευτεί 800 επαγγελματίες στις χώρες που συμμετέχουν στο έργο.
Οι «δύσκολες» συμπεριφορές ως μήνυμα ανάγκης
Στη διαχείριση των συμπεριφορικών και ψυχολογικών συμπτωμάτων της άνοιας αναφέρθηκε ο Rocco Liberti, Κλινικός και Κοινωνικός Ψυχολόγος και Υπεύθυνος Προστασίας Ωφελουμένων του Ι.Π.Χ.Π.
Όπως εξήγησε, συμπτώματα όπως η διέγερση, το άγχος, η απάθεια, η περιπλάνηση και άλλες διαταραχές δεν αποτελούν στοιχεία του χαρακτήρα του ατόμου, αλλά μπορεί να λειτουργούν ως «σήμα» μιας υποκείμενης ανάγκης ή δυσφορίας που απαιτεί διερεύνηση.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αναζήτηση πιθανών σωματικών και περιβαλλοντικών αιτίων, στην εξατομικευμένη μη φαρμακευτική διαχείριση, αλλά και στη σταθερή και συνεπή στάση της ομάδας φροντίδας.
Όπως επισήμανε, η φαρμακευτική αγωγή δεν θα πρέπει να αποτελεί την πρώτη επιλογή, όταν υπάρχουν δυνατότητες αποτελεσματικής μη φαρμακευτικής παρέμβασης.
Ο άνθρωπος πίσω από τη διάγνωση
Η Δρ. Βασιλική Σταυρουλάκη, Ψυχολόγος και Διδάσκουσα στο Μητροπολιτικό Κολλέγιο, αναφέρθηκε στην ανάγκη ο άνθρωπος να μη «χάνεται» πίσω από τη διάγνωση.
Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση, όπως εξήγησε, βασίζεται στην προσωπικότητα, την ιστορία ζωής, τις σχέσεις και τους προσωπικούς στόχους κάθε ανθρώπου που ζει με άνοια, ώστε η φροντίδα να προσαρμόζεται στις ιδιαίτερες ανάγκες του και όχι να εφαρμόζεται με ενιαίο τρόπο σε όλους.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι πίσω από τη διέγερση ή άλλες συμπεριφορές που συχνά χαρακτηρίζονται ως «δύσκολες» μπορεί να κρύβονται ανεκπλήρωτες ανάγκες, οι οποίες πρέπει να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται.
Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη σημασία έχουν οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις, όπως οι γνωστικές, οι περιβαλλοντικές, οι ψυχοκοινωνικές και οι σωματικές παρεμβάσεις, καθώς και τα προγράμματα υποστήριξης των φροντιστών.
«Η αναζήτηση βοήθειας δεν είναι εγκατάλειψη»
Ιδιαίτερη στιγμή της ημερίδας αποτέλεσε η συζήτηση του Rocco Liberti με συγγενή ωφελούμενης που ζει στο Ι.Π.Χ.Π.
Μέσα από την προσωπική της μαρτυρία παρουσιάστηκαν η σταδιακή εμφάνιση των πρώτων συμπτωμάτων, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε η οικογένεια και η απόφαση να αναζητήσει επαγγελματική υποστήριξη.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι η προσφυγή σε οργανωμένες δομές φροντίδας δεν αποτελεί εγκατάλειψη του ανθρώπου με άνοια, αλλά μπορεί να λειτουργήσει ως συνέχεια της φροντίδας σε ένα ασφαλέστερο και πιο αξιοπρεπές πλαίσιο.
Σημαντική βελτίωση της κινητικότητας στο Ι.Π.Χ.Π.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα στοιχεία για τη φυσιοθεραπευτική παρέμβαση στους περιθαλπόμενους του Ιδρύματος.
Η Βασιλική Βαζά, Προϊσταμένη του Τμήματος Φυσικοθεραπείας Ι.Π.Χ.Π., παρουσίασε δεδομένα σύμφωνα με τα οποία το 2026 καταγράφηκαν 25 περιπατητικά άτομα με άνοια, έναντι 20 το 2025.
Από αυτά, 5 άτομα βάδισαν για πρώτη φορά, ενώ 20 διατήρησαν τη βάδισή τους.
Παράλληλα, 34 άτομα μπορούσαν να σταθούν όρθια, έναντι 20 το προηγούμενο έτος, ενώ 14 κατάφεραν να επιτύχουν όρθια στάση για πρώτη φορά.
Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στη δεκαετία 2016–2026. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ιδρύματος, οι περιπατητικοί περιθαλπόμενοι αυξήθηκαν από 3 σε 54, ενώ όσοι μπορούσαν να σταθούν όρθιοι αυξήθηκαν από 6 σε 67.
Η κ. Βαζά αναφέρθηκε επίσης στην ένταξη των ατόμων με άνοια σε κοινές συνεδρίες με περιθαλπόμενους που αντιμετωπίζουν άλλες παθήσεις, σημειώνοντας ότι η συμμετοχή τους σε ένα ευρύτερο ομαδικό περιβάλλον είχε θετική επίδραση και στις δύο ομάδες.
Οι οικογενειακοί φροντιστές σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος
Στον καθοριστικό ρόλο της οικογένειας αναφέρθηκε η Αγγελική Κυριαζοπούλου, Κοινωνική Λειτουργός και Προϊσταμένη του Τμήματος Κοινωνικής Υπηρεσίας Ι.Π.Χ.Π.
Όπως ανέφερε, περίπου το 80% της μακροχρόνιας φροντίδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχεται από συγγενείς, ενώ το 75% των φροντιστών είναι γυναίκες.
Παράλληλα, περισσότερο από το 84% των ασθενών ζει στο σπίτι και φροντίζεται από το οικογενειακό του περιβάλλον.
Τα στοιχεία αυτά, όπως επισημάνθηκε, καθιστούν αναγκαία την οργανωμένη υποστήριξη των φροντιστών μέσα από υπηρεσίες όπως τα Κέντρα Ημέρας, η κατ’ οίκον φροντίδα και οι διαδικτυακές συνεδρίες συμβουλευτικής και ψυχολογικής υποστήριξης.
Σημαντικό ρόλο μπορούν να διαδραματίσουν και τεχνολογικές λύσεις ασφάλειας, όπως αισθητήρες πτώσης και συσκευές εντοπισμού.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η φροντίδα των ίδιων των φροντιστών. Η διατήρηση της σωματικής και ψυχικής τους υγείας αποτελεί βασική προϋπόθεση ώστε να μπορούν να ανταποκρίνονται αποτελεσματικά στις μακροχρόνιες και απαιτητικές ανάγκες ενός ανθρώπου με άνοια.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αγαπηδάκη: Εθνικό Κέντρο για την Άνοια μέσω της ΑΕΜΥ
Άνοια: Οι τρεις παράγοντες για 13 περισσότερα χρόνια χωρίς τη νόσο
