Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025-2030 παρουσιάστηκε από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου, προσβάσιμου και βιώσιμου συστήματος φροντίδας για ασθενείς με σοβαρές και απειλητικές για τη ζωή νόσους.
Η ανακουφιστική φροντίδα μπαίνει για πρώτη φορά σε οργανωμένη εθνική τροχιά, με το Υπουργείο Υγείας να παρουσιάζει το Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2025-2030, το οποίο φιλοδοξεί να καλύψει ένα από τα πιο μεγάλα και διαχρονικά κενά του ελληνικού συστήματος υγείας.
Το σχέδιο παρουσιάστηκε σε συνέντευξη Τύπου από τον Υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, τον Υφυπουργό Υγείας Μάριο Θεμιστοκλέους και τη Γενική Γραμματέα Δημόσιας Υγείας Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη. Στόχος του είναι η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου, προσβάσιμου και βιώσιμου συστήματος ανακουφιστικής φροντίδας για ανθρώπους που ζουν με σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή ασθένειες, καθώς και για τις οικογένειές τους.
Η νέα στρατηγική καλύπτει όλη τη διαδρομή της νόσου: από τη στιγμή της διάγνωσης έως το τέλος της ζωής, αλλά και την περίοδο του πένθους για τις οικογένειες. Με αυτόν τον τρόπο, η ανακουφιστική φροντίδα δεν αντιμετωπίζεται ως δευτερεύουσα υπηρεσία, αλλά ως θεμελιώδες κομμάτι ενός ανθρώπινου και ολοκληρωμένου συστήματος υγείας.
Ένας εθνικός οδικός χάρτης για ένα μεγάλο κενό του ΕΣΥ
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης 2025-2030 αποτελεί τον οδικό χάρτη για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολιτικών που θα διασφαλίζουν ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες ανακουφιστικής φροντίδας.
Η ανάγκη είναι μεγάλη. Όπως ανέφερε ο Άδωνις Γεωργιάδης, η Ελλάδα βρίσκεται «για πάρα πολλά χρόνια πίσω» στον συγκεκριμένο τομέα, ενώ σήμερα το ΕΣΥ διαθέτει ελάχιστες δυνατότητες για οργανωμένη παροχή ανακουφιστικής φροντίδας.
Ο Υπουργός Υγείας περιέγραψε την ανακουφιστική φροντίδα ως ζήτημα ανθρωπιάς, ανθρώπινης αξιοπρέπειας, κοινωνικής ευαισθησίας και ευθύνης της πολιτείας απέναντι σε ανθρώπους που χρειάζονται αξιοπρεπείς συνθήκες φροντίδας έως την τελευταία ημέρα της ζωής τους.
Η διαπίστωση είναι σαφής: πολλοί ασθενείς παραμένουν σήμερα στα νοσοκομεία, παρότι τα νοσοκομεία δεν έχουν ως βασική αποστολή τη μακροχρόνια ανακουφιστική φροντίδα. Η συγκεκριμένη μορφή φροντίδας έχει διαφορετικά χαρακτηριστικά, απαιτεί άλλο περιβάλλον, διαφορετική οργάνωση, εξειδικευμένο προσωπικό και στήριξη όχι μόνο του ασθενούς, αλλά και της οικογένειας.
Νέα μονάδα ανακουφιστικής φροντίδας στην Αττική
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά του Υπουργού Υγείας στη δημιουργία νέας μονάδας ανακουφιστικής φροντίδας στην Αττική. Όπως είπε, το Υπουργείο θα ανακοινώσει το επόμενο διάστημα μια μεγάλη μονάδα, η οποία θα δημιουργηθεί εντός των επόμενων μηνών και θα αποτελέσει την πρώτη πραγματική μονάδα ανακουφιστικής φροντίδας στη χώρα.
Μέχρι σήμερα, σύμφωνα με τον Άδωνι Γεωργιάδη, χρησιμοποιείται για αυτόν τον σκοπό το Σπηλιοπούλειο Νοσοκομείο, αλλά «παρενθετικά», προκειμένου να παρέχεται η συγκεκριμένη υπηρεσία σε ανθρώπους που την έχουν απόλυτη ανάγκη.
Η σχεδιαζόμενη νέα μονάδα στην Αττική αναμένεται να αποτελέσει το πρώτο βήμα για τη θεσμική και λειτουργική συγκρότηση ενός πεδίου που μέχρι σήμερα παρέμενε αποσπασματικό.
Θεσμικό πλαίσιο, δομές και μητρώο ασθενών
Ο Μάριος Θεμιστοκλέους έδωσε έμφαση στη θεσμική πλευρά της μεταρρύθμισης, σημειώνοντας ότι έχει ολοκληρωθεί η επεξεργασία του Προεδρικού Διατάγματος για τους όρους ίδρυσης και λειτουργίας των Δομών Ανακουφιστικής Φροντίδας Ασθενών.
Παράλληλα, προχωρά το αναγκαίο θεσμικό πλαίσιο για τα κριτήρια εισαγωγής, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας, τα πρότυπα λειτουργίας και το Μητρώο Ασθενών.
Η δημιουργία αυτού του πλαισίου είναι κρίσιμη, γιατί η ανακουφιστική φροντίδα δεν μπορεί να βασιστεί σε μεμονωμένες πρωτοβουλίες ή σε αποσπασματικές δομές. Χρειάζεται σαφείς κανόνες, διαφανή κριτήρια πρόσβασης, οργανωμένη παραπομπή ασθενών, επαγγελματίες με κατάλληλη εκπαίδευση και μηχανισμούς παρακολούθησης της ποιότητας.
Σύμφωνα με τον Υφυπουργό Υγείας, η χώρα ολοκληρώνει μια μεταρρύθμιση με βαθιά κοινωνικό και ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα. Όπως τόνισε, ένα ισχυρό Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν κρίνεται μόνο από τα ανακαινισμένα νοσοκομεία, τις σύγχρονες υποδομές ή τις εξελιγμένες θεραπείες, αλλά και από την ικανότητά του να στέκεται δίπλα στον ασθενή και στην οικογένειά του όταν η ανάγκη γίνεται πιο σύνθετη και απαιτητική.
Η φροντίδα πέρα από τη θεραπεία
Η ανακουφιστική φροντίδα δεν περιορίζεται στην αντιμετώπιση του πόνου ή των σωματικών συμπτωμάτων. Αφορά την ολιστική υποστήριξη του ανθρώπου, με έμφαση στη σωματική, ψυχολογική, κοινωνική και πνευματική διάσταση της φροντίδας.
Το νέο Εθνικό Σχέδιο επιχειρεί να ενσωματώσει αυτή τη λογική σε όλα τα επίπεδα του συστήματος υγείας. Δεν αντιμετωπίζει την ανακουφιστική φροντίδα ως επιλογή μόνο για τις τελευταίες ημέρες ζωής, αλλά ως υποστήριξη που μπορεί να ξεκινά από τη στιγμή της διάγνωσης μιας σοβαρής ή απειλητικής για τη ζωή νόσου.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για ασθενείς με καρκίνο, προχωρημένες χρόνιες νόσους, νευρολογικές παθήσεις, καρδιοαναπνευστική ανεπάρκεια και άλλες σοβαρές καταστάσεις που επιβαρύνουν βαθιά την καθημερινότητα του ασθενούς και της οικογένειας.
Εκπαίδευση επαγγελματιών και ενδυνάμωση ασθενών
Ένας από τους βασικούς άξονες του σχεδίου είναι η εκπαίδευση και κατάρτιση των επαγγελματιών υγείας. Η ανακουφιστική φροντίδα απαιτεί εξειδικευμένες δεξιότητες, τόσο στην κλινική αντιμετώπιση συμπτωμάτων όσο και στην επικοινωνία με τον ασθενή και την οικογένεια.
Η κατάλληλη εκπαίδευση γιατρών, νοσηλευτών, ψυχολόγων, κοινωνικών λειτουργών και άλλων επαγγελματιών υγείας αποτελεί προϋπόθεση για να λειτουργήσει το νέο μοντέλο. Χωρίς εκπαιδευμένες ομάδες, η ανακουφιστική φροντίδα κινδυνεύει να παραμείνει θεωρητική δέσμευση και όχι πραγματική υπηρεσία δίπλα στον ασθενή.
Το σχέδιο δίνει επίσης έμφαση στην ενδυνάμωση των ασθενών και των κοινοτήτων. Αυτό σημαίνει καλύτερη ενημέρωση, πρόσβαση σε υπηρεσίες, υποστήριξη της οικογένειας και δημιουργία κουλτούρας γύρω από το δικαίωμα στην αξιοπρεπή φροντίδα.
Ψηφιακή καινοτομία και βιώσιμο σύστημα
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης προβλέπει επίσης αξιοποίηση της ψηφιακής καινοτομίας. Η ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει την παρακολούθηση ασθενών, τη διασύνδεση υπηρεσιών, την καταγραφή αναγκών, το Μητρώο Ασθενών και την καλύτερη οργάνωση της φροντίδας.
Σε ένα πεδίο όπου οι ανάγκες συχνά είναι σύνθετες και μακροχρόνιες, η ψηφιακή υποστήριξη μπορεί να βοηθήσει στη συνέχεια της φροντίδας και στη συνεργασία μεταξύ νοσοκομείων, μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας, πρωτοβάθμιας φροντίδας, κοινωνικών υπηρεσιών και οικογενειών.
Η βιωσιμότητα του συστήματος αποτελεί επίσης κρίσιμο στόχο. Η ανακουφιστική φροντίδα δεν μπορεί να εξαρτάται αποκλειστικά από αποσπασματικές χρηματοδοτήσεις ή μεμονωμένες δράσεις. Χρειάζεται σταθερό θεσμικό πλαίσιο, επαρκείς πόρους, επαγγελματική στελέχωση και διαρκή αξιολόγηση.
Δημόσια υγεία, ποιότητα ζωής και κοινωνική δικαιοσύνη
Η Χριστίνα-Μαρία Κράββαρη περιέγραψε την ανακουφιστική φροντίδα ως μεταρρύθμιση με κοινωνικό, ανθρωπιστικό και δημόσιο υγειονομικό αποτύπωμα. Όπως ανέφερε, το νέο πλαίσιο έρχεται να καλύψει ένα διαχρονικό κενό του συστήματος υγείας και να απαντήσει σε πραγματικές ανάγκες χιλιάδων ασθενών και οικογενειών σε όλη τη χώρα.
Η Γενική Γραμματέας Δημόσιας Υγείας υπογράμμισε ότι η σημασία του νέου πλαισίου δεν είναι μόνο διοικητική ή οργανωτική, αλλά πρωτίστως αξιακή και ανθρωποκεντρική. Η ανακουφιστική φροντίδα αναγνωρίζεται ως θεμελιώδης διάσταση της φροντίδας, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας ζωής ανθρώπων που ζουν με σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις.
Σύμφωνα με την ίδια, η δημόσια υγεία δεν αφορά μόνο την πρόληψη νοσημάτων ή την αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Αφορά εξίσου τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής, τη μείωση του ανθρώπινου πόνου, την αντιμετώπιση των ανισοτήτων στην υγεία και την πρόσβαση κάθε πολίτη στις υπηρεσίες που χρειάζεται, όταν τις χρειάζεται.
Μια μεταρρύθμιση με βαθιά ανθρώπινο χαρακτήρα
Το Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα 2025-2030 έρχεται να οργανώσει έναν ευαίσθητο τομέα που μέχρι σήμερα παρέμενε ελλιπής, αποσπασματικός και συχνά αόρατος μέσα στο σύστημα υγείας.
Η επιτυχία του θα κριθεί στην πράξη: από τη δημιουργία δομών, τη στελέχωση, την εκπαίδευση, τη χρηματοδότηση, την πρόσβαση των ασθενών και την πραγματική ανακούφιση που θα μπορεί να προσφέρει σε ανθρώπους και οικογένειες που ζουν με βαριά νόσο.
Η ανακουφιστική φροντίδα δεν είναι πολυτέλεια ούτε περιφερειακή υπηρεσία. Είναι δείκτης πολιτισμού, κοινωνικής συνοχής και ωριμότητας ενός συστήματος υγείας. Με το νέο σχέδιο, η Ελλάδα επιχειρεί να περάσει από την αποσπασματική κάλυψη στην οργανωμένη φροντίδα, βάζοντας στο επίκεντρο όχι μόνο τη νόσο, αλλά τον άνθρωπο.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Πλεύρης: Η πρώτη δημόσια δομή ανακουφιστικής φροντίδας
Ανακουφιστική Φροντίδα: Κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο
