Σχέδιο αντιμετώπισης των θερινών πιέσεων, αντίστοιχο με εκείνο που εφαρμόζεται κάθε χειμώνα, ζητά για το βρετανικό σύστημα υγείας η υπουργός Υγείας Ιβέτ Κούπερ. Οι αλλεπάλληλοι καύσωνες αυξάνουν τις προσελεύσεις στα επείγοντα, επιβαρύνουν ηλικιωμένους και χρονίως πάσχοντες και δοκιμάζουν νοσοκομεία που σχεδιάστηκαν για πολύ ψυχρότερο κλίμα.
Στη δημιουργία μόνιμου σχεδίου θερινής ετοιμότητας καλείται να προχωρήσει το Εθνικό Σύστημα Υγείας της Βρετανίας, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες προκαλούν πλέον πιέσεις αντίστοιχες με εκείνες που παρατηρούνται κατά τους δύσκολους χειμερινούς μήνες.
Η υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Φροντίδας Ιβέτ Κούπερ δήλωσε ότι τα τμήματα επειγόντων περιστατικών καταγράφουν σημαντική αύξηση ασθενών με προβλήματα που σχετίζονται με τη ζέστη. Η Κούπερ ανέλαβε το υπουργείο Υγείας στις 20 Ιουλίου 2026.
Όπως υπογράμμισε, το NHS δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζει το καλοκαίρι ως περίοδο μειωμένων αναγκών. Χρειάζονται οργανωμένα σχέδια για την αύξηση των προσελεύσεων στα επείγοντα, την ασφαλή νοσηλεία των ευάλωτων ασθενών και την ταχύτερη επιστροφή τους στο σπίτι όταν η κατάστασή τους το επιτρέπει.
Από τις χειμερινές στις θερινές πιέσεις
Παραδοσιακά, το NHS προετοιμάζεται εντατικά για τον χειμώνα, όταν η εποχική γρίπη, οι αναπνευστικές λοιμώξεις και οι χαμηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τις εισαγωγές στα νοσοκομεία.
Οι επαναλαμβανόμενοι καύσωνες αλλάζουν πλέον τα δεδομένα. Η ζέστη προκαλεί αφυδάτωση και θερμική εξάντληση, ενώ μπορεί να επιδεινώσει καρδιαγγειακές, αναπνευστικές και νεφρικές παθήσεις.
Η Κούπερ ανέφερε ότι εργαζόμενοι στα επείγοντα περιέγραψαν αύξηση ασθενών που συνδέεται άμεσα με τις υψηλές θερμοκρασίες — μία εικόνα που μέχρι σήμερα ήταν περισσότερο συνδεδεμένη με τις χειμερινές κρίσεις.
Η νέα πραγματικότητα απαιτεί, σύμφωνα με την υπουργό, καλύτερη πρόβλεψη της ζήτησης, επάρκεια προσωπικού, σχέδια ασφαλών εξιτηρίων και στενότερο συντονισμό μεταξύ νοσοκομείων, πρωτοβάθμιας φροντίδας και κοινωνικών υπηρεσιών.
Σχεδόν 2.900 θάνατοι σε δύο θερμά επεισόδια
Η προσωρινή έκθεση επιτήρησης της βρετανικής Υπηρεσίας Ασφάλειας Υγείας, UKHSA, εκτιμά ότι κατά τα θερμά επεισόδια του Μαΐου και του Ιουνίου 2026 σημειώθηκαν στην Αγγλία 2.877 θάνατοι που συνδέονται με τη ζέστη.
Από αυτούς, οι 753 καταγράφηκαν κατά το επεισόδιο του Μαΐου και οι 2.124 κατά το κύμα υψηλών θερμοκρασιών του Ιουνίου. Ο αριθμός βρίσκεται ήδη κοντά στα υψηλότερα ετήσια επίπεδα που έχει καταγράψει η υπηρεσία, παρότι η θερινή περίοδος δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί.
Ξεχωριστή ταχεία επιστημονική ανάλυση από το Imperial College London, το London School of Hygiene and Tropical Medicine και τη βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία εκτίμησε περισσότερους από 2.700 θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη στην Αγγλία και την Ουαλία κατά τους δύο καύσωνες.
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, περίπου το 42% αυτών των θανάτων αποδίδεται στην πρόσθετη αύξηση της θερμοκρασίας που προκάλεσε η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή.
Η UKHSA έχει προειδοποιήσει ότι το 2026 μπορεί να εξελιχθεί στη χρονιά με τους περισσότερους θανάτους που σχετίζονται με τη ζέστη από τότε που άρχισε η συστηματική παρακολούθησή τους.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε, όμως ορισμένες ομάδες αντιμετωπίζουν σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο.
Σε αυτές περιλαμβάνονται:
- οι άνθρωποι ηλικίας άνω των 65 ετών,
- τα βρέφη και τα παιδιά ηλικίας έως πέντε ετών,
- οι έγκυες,
- οι ασθενείς με καρδιολογικά, αναπνευστικά ή νεφρικά προβλήματα,
- οι άνθρωποι με διαβήτη, άνοια ή νόσο Πάρκινσον,
- όσοι λαμβάνουν πολλά φάρμακα,
- τα άτομα με περιορισμένη κινητικότητα ή που ζουν μόνα,
- οι άστεγοι και όσοι εργάζονται πολλές ώρες σε εξωτερικούς χώρους.
Η υπουργός Υγείας κάλεσε τους πολίτες να ελέγχουν τακτικά ηλικιωμένους συγγενείς, ευάλωτους γείτονες και μικρά παιδιά κατά τη διάρκεια των καυσώνων, όπως θα έκαναν σε μία περίοδο ακραίου ψύχους.
Νοσοκομεία σχεδιασμένα για διαφορετικό κλίμα
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στην αύξηση των ασθενών. Πολλά βρετανικά νοσοκομεία κατασκευάστηκαν με στόχο τη συγκράτηση της θερμότητας κατά τον χειμώνα και όχι την ασφαλή λειτουργία σε συνθήκες παρατεταμένου καύσωνα.
Παλαιά συστήματα εξαερισμού, σφραγισμένα παράθυρα, μεγάλες γυάλινες επιφάνειες και ανεπαρκής κλιματισμός μπορούν να ανεβάσουν επικίνδυνα τη θερμοκρασία στους θαλάμους και στους χώρους εργασίας.
Έρευνα μεταξύ περισσότερων από 1.100 εργαζομένων στην υγεία κατέγραψε αναφορές για πολύ υψηλές θερμοκρασίες μέσα σε δομές του NHS, με επαγγελματίες να δηλώνουν ότι η ζέστη επηρέασε τόσο τις συνθήκες εργασίας όσο και την ασφάλεια των ασθενών.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι υψηλές θερμοκρασίες μπορούν επίσης να επηρεάσουν ιατρικά μηχανήματα, ψυγεία φαρμάκων, απεικονιστικό εξοπλισμό και εργαστηριακές υπηρεσίες, προκαλώντας καθυστερήσεις ή ακυρώσεις εξετάσεων και επεμβάσεων.
Επιβάρυνση και για το υγειονομικό προσωπικό
Η θερμότητα επηρεάζει όχι μόνο τους ασθενείς αλλά και τους εργαζομένους.
Η παρατεταμένη έκθεση σε υπερβολικά ζεστούς χώρους μπορεί να προκαλέσει κόπωση, πονοκέφαλο, αφυδάτωση, δυσκολία συγκέντρωσης και μειωμένη ικανότητα λήψης αποφάσεων.
Οι επιπτώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία σε χώρους όπου οι γιατροί, οι νοσηλευτές και οι διασώστες καλούνται να λαμβάνουν γρήγορες και κρίσιμες αποφάσεις.
Η αυξημένη ασθένεια ή εξάντληση του προσωπικού μπορεί παράλληλα να μειώσει τη διαθέσιμη δυναμικότητα του συστήματος ακριβώς τη στιγμή που η ζήτηση για υπηρεσίες υγείας αυξάνεται.
Ισχυρότερη πρόληψη πριν από τα επείγοντα
Η βρετανική κυβέρνηση εξετάζει εκστρατεία δημόσιας ενημέρωσης, ώστε οι πολίτες να αναγνωρίζουν εγκαίρως τους κινδύνους της ζέστης και να προστατεύουν τους περισσότερο ευάλωτους.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η αντιμετώπιση δεν πρέπει να αρχίζει όταν ο ασθενής φτάσει στο νοσοκομείο.
Απαιτούνται έγκαιρες προειδοποιήσεις, τηλεφωνική επικοινωνία με ηλικιωμένους και χρονίως πάσχοντες, έλεγχος των συνθηκών σε οίκους φροντίδας και σχέδια για δροσερούς δημόσιους χώρους κατά τις πιο θερμές ώρες.
Το σύστημα προειδοποιήσεων της UKHSA και της Met Office ενημερώνει τις υπηρεσίες υγείας, τις αρχές και τις κοινωνικές δομές όταν οι προβλεπόμενες θερμοκρασίες ενδέχεται να επηρεάσουν σοβαρά την υγεία του πληθυσμού.
Τα συμπτώματα θερμικής εξάντλησης
Η θερμική εξάντληση μπορεί να προκαλέσει έντονη κόπωση, ζάλη, πονοκέφαλο, ναυτία, μυϊκές κράμπες, έντονη εφίδρωση, ταχυκαρδία και μεγάλη δίψα.
Ο ασθενής πρέπει να μεταφερθεί σε δροσερό μέρος, να αφαιρεθούν τα περιττά ρούχα, να δροσιστεί το δέρμα του και να λάβει υγρά, εφόσον μπορεί να πιει με ασφάλεια.
Όταν η κατάσταση δεν βελτιώνεται ή εμφανίζονται σύγχυση, πολύ υψηλή θερμοκρασία, απώλεια συνείδησης, σπασμοί ή διακοπή της εφίδρωσης, υπάρχει κίνδυνος θερμοπληξίας και απαιτείται επείγουσα ιατρική βοήθεια.
Πώς προστατευόμαστε στον καύσωνα
Οι βρετανικές υγειονομικές αρχές συστήνουν στους πολίτες να περιορίζουν την έκθεση στη ζέστη, ιδιαίτερα μεταξύ 11:00 και 15:00, και να παραμένουν στη σκιά όταν πρέπει να μετακινηθούν.
Συνιστούν επίσης:
- συχνή κατανάλωση νερού,
- αποφυγή υπερβολικού αλκοόλ,
- ελαφριά και δροσερά ρούχα,
- κλείσιμο παραθύρων και κουρτινών όταν έξω έχει περισσότερη ζέστη,
- αερισμό του σπιτιού τη νύχτα,
- περιορισμό της έντονης άσκησης,
- τακτικό έλεγχο της θερμοκρασίας στα δωμάτια ευάλωτων ανθρώπων.
Οι ανεμιστήρες μπορούν να προσφέρουν ανακούφιση σε ορισμένες συνθήκες, αλλά δεν πρέπει να δημιουργούν ψευδή αίσθηση ασφάλειας σε χώρους με υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες.
Μια νέα μόνιμη πρόκληση για τα συστήματα υγείας
Η αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των καυσώνων μετατρέπει τη ζέστη από περιστασιακό καιρικό φαινόμενο σε σταθερό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
Η UKHSA επισημαίνει ότι οι εξαιρετικά θερμές περίοδοι γίνονται συχνότερες και εντονότερες, ενώ οι καλοκαιρινές συνθήκες που κάποτε θεωρούνταν ασυνήθιστες τείνουν να μετατραπούν σε νέα κανονικότητα.
Για το NHS, αυτό σημαίνει ότι η ανθεκτικότητα απέναντι στη ζέστη πρέπει να ενσωματωθεί στον ετήσιο σχεδιασμό, στις προσλήψεις προσωπικού, στις υποδομές των νοσοκομείων και στη λειτουργία της πρωτοβάθμιας και κοινωνικής φροντίδας.
Το μήνυμα της βρετανικής κυβέρνησης είναι ότι η θερινή προετοιμασία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται συμπληρωματική. Πρέπει να αποκτήσει την ίδια βαρύτητα με τον σχεδιασμό για τη γρίπη, το ψύχος και τις αυξημένες χειμερινές νοσηλείες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Εμμηνόπαυση το καλοκαίρι: Η ζέστη που δεν χρειάζεται απολογία
Λήμνος: Εγκαινιάστηκε το νέο ΤΕΠ του νοσοκομείου
