Σχεδόν 25 χρόνια μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, η Νέα Υόρκη έδωσε στη δημοσιότητα περισσότερες από 170.000 σελίδες εγγράφων για την ποιότητα του αέρα γύρω από το Ground Zero. Τα αρχεία δείχνουν ότι υπήρχαν σοβαρές εσωτερικές ανησυχίες για την παρουσία αμιάντου, υπέρλεπτων σωματιδίων και άλλων τοξικών ουσιών, την ώρα που δημόσιες διαβεβαιώσεις παρουσίαζαν την ατμόσφαιρα ως ασφαλή. Σήμερα, δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι έχουν διαγνωστεί με καρκίνους που έχουν πιστοποιηθεί ως σχετιζόμενοι με το Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου, ενώ ο δήμαρχος Zohran Mamdani υποστηρίζει ότι η πόλη οφείλει πλέον να δώσει πλήρη εικόνα για το τι γνώριζαν οι αρχές και πότε.
Στο φως έρχονται, σχεδόν ένα τέταρτο του αιώνα μετά την 11η Σεπτεμβρίου 2001, χιλιάδες έγγραφα που επαναφέρουν ένα από τα πιο οδυνηρά ζητήματα που ακολούθησαν την κατάρρευση των Δίδυμων Πύργων: τι γνώριζαν οι αρχές της Νέας Υόρκης για την ποιότητα του αέρα γύρω από το Ground Zero και τι έλεγαν στους πολίτες εκείνη την περίοδο.
Η πόλη της Νέας Υόρκης δημοσιοποίησε περισσότερες από 170.000 σελίδες προηγουμένως μη διαθέσιμων αρχείων, τα οποία περιλαμβάνουν αναφορές για την ποιότητα του αέρα, εσωτερικά υπομνήματα και έγγραφα που καταγράφουν ανησυχίες για επικίνδυνες ουσίες στην περιοχή μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις.
Η αποκάλυψη των αρχείων έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, ο υγειονομικός απολογισμός της 11ης Σεπτεμβρίου συνεχίζει να αυξάνεται πολλά χρόνια μετά την ημέρα των επιθέσεων.
Περισσότεροι θάνατοι από ασθένειες της 11ης Σεπτεμβρίου από όσους σκοτώθηκαν εκείνη την ημέρα
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης Zohran Mamdani, ανακοινώνοντας τη δημοσιοποίηση των εγγράφων, υποστήριξε ότι σήμερα περισσότεροι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από ασθένειες που σχετίζονται με την 11η Σεπτεμβρίου από όσους σκοτώθηκαν την ημέρα των επιθέσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το δημοσίευμα, τουλάχιστον 140.000 άνθρωποι από όλες τις αμερικανικές Πολιτείες έχουν εγγραφεί στο World Trade Center Health Program, ενώ περίπου 49.000 έχουν διαγνωστεί με καρκίνους που έχουν πιστοποιηθεί ως σχετιζόμενοι με το WTC.
Στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου σκοτώθηκαν σχεδόν 3.000 άνθρωποι. Έκτοτε, όμως, χιλιάδες ακόμη –ανάμεσά τους πυροσβέστες, διασώστες, εργαζόμενοι και κάτοικοι– έχουν πεθάνει από καρκίνους και άλλα νοσήματα που συνδέθηκαν με την έκθεσή τους στην περιοχή.
Ο καρκίνος δεν καλυπτόταν αρχικά από το ομοσπονδιακό πρόγραμμα
Ενδεικτικό του πόσο αργά αναγνωρίστηκε πλήρως η υγειονομική διάσταση της καταστροφής είναι ότι όταν το Κογκρέσο δημιούργησε το σχετικό πρόγραμμα υγείας το 2011, ο καρκίνος δεν περιλαμβανόταν αρχικά στις καλυπτόμενες παθήσεις.
Προστέθηκε το 2012, έπειτα από πίεση οργανώσεων και στοιχεία που έδειξαν αυξημένα ποσοστά καρκίνου μεταξύ πυροσβεστών της Νέας Υόρκης που είχαν εργαστεί στο Ground Zero.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει το πόσο δύσκολη και χρονοβόρα ήταν η διαδικασία σύνδεσης των μακροχρόνιων ασθενειών με την έκθεση στο νέφος και στα συντρίμμια μετά την κατάρρευση των Πύργων.
Τι δείχνουν τα νέα αρχεία για τον αέρα
Τα δημοσιοποιημένα έγγραφα περιλαμβάνουν μόνο μέρος των μετρήσεων που πραγματοποιήθηκαν στην περιοχή, ωστόσο περιέχουν εσωτερικά υπομνήματα στα οποία καταγράφονταν σοβαρές ανησυχίες για τις περιβαλλοντικές εξετάσεις από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο του 2001.
Σύμφωνα με τα αρχεία, οι έλεγχοι εντόπιζαν επανειλημμένα αυξημένα επίπεδα τοξικών ουσιών, μεταξύ των οποίων αμίαντος και δύσκολα ανιχνεύσιμες επικίνδυνες χημικές ενώσεις.
Το εύρημα αυτό βρίσκεται στον πυρήνα της σημερινής αντιπαράθεσης, καθώς εκείνη την περίοδο υπήρχαν δημόσιες δηλώσεις που επιχειρούσαν να καθησυχάσουν τους πολίτες για την ποιότητα του αέρα.
Η προειδοποίηση του Jerry Nadler προς τον Bloomberg
Μεταξύ των εγγράφων περιλαμβάνεται και υπόμνημα του τότε βουλευτή της Νέας Υόρκης Jerry Nadler, ο οποίος είχε απευθυνθεί τον Φεβρουάριο του 2002 στο γραφείο του τότε δημάρχου Michael Bloomberg.
Ο Nadler εξέφραζε την πεποίθηση ότι η αμερικανική Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος, η EPA, δεν είχε εκπληρώσει επαρκώς την ευθύνη της για την παρακολούθηση της ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς χώρους γύρω από το Ground Zero.
Σύμφωνα με τα αρχεία, ο Nadler υποστήριζε επίσης ότι η τότε επικεφαλής της EPA, Christine Todd Whitman, είχε διαβεβαιώσει δημοσίως ότι ο αέρας ήταν ασφαλής πριν πραγματοποιηθούν κυβερνητικές μετρήσεις για την ποιότητα του αέρα σε εσωτερικούς χώρους.
«Εκπληκτικές συγκεντρώσεις» υπέρλεπτων σωματιδίων
Τα έγγραφα παραπέμπουν και σε έρευνα επιστημόνων του University of California, Davis, σύμφωνα με την οποία ο αέρας περιείχε πολύ υψηλές συγκεντρώσεις υπέρλεπτων σωματιδίων.
Τα συγκεκριμένα σωματίδια μπορούν να διεισδύσουν βαθιά στους πνεύμονες, γεγονός που ενίσχυε τις ανησυχίες για τις μακροχρόνιες αναπνευστικές και άλλες επιπτώσεις στην υγεία.
Η παρουσία τόσο μικρών σωματιδίων είχε ιδιαίτερη σημασία για διασώστες, εργαζόμενους αποκατάστασης αλλά και ανθρώπους που ζούσαν ή εργάζονταν στην περιοχή για μεγάλες χρονικές περιόδους.
Τι έλεγε τότε ο Michael Bloomberg
Παρά τις ανησυχίες που είχαν ήδη αρχίσει να διατυπώνονται, τον Φεβρουάριο του 2002 ο τότε δήμαρχος Michael Bloomberg είχε δηλώσει ότι οι μετρήσεις έδειχναν την ποιότητα του αέρα εντός αποδεκτών ορίων.
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση αποκτά σήμερα νέο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα των εσωτερικών εγγράφων που δημοσιοποιούνται.
Εκπρόσωπος του Bloomberg αρνήθηκε να σχολιάσει τη νέα δημοσιοποίηση.
Η απάντηση της πρώην επικεφαλής της EPA
Η Christine Todd Whitman υπερασπίστηκε τις τότε δημόσιες δηλώσεις της, υποστηρίζοντας ότι βασίστηκαν αποκλειστικά στις αναλύσεις των επιστημόνων της EPA.
Όπως ανέφερε, η υπηρεσία δημοσίευε τα διαθέσιμα στοιχεία σε ειδική ιστοσελίδα και επιδίωκε τη μεγαλύτερη δυνατή διαφάνεια, δεδομένων των πληροφοριών και των εργαλείων που είχε εκείνη την περίοδο.
Η ίδια τόνισε επίσης ότι η EPA έκανε διάκριση μεταξύ των συνθηκών στο ίδιο το Ground Zero και του αέρα στην υπόλοιπη πόλη και ότι είχε προειδοποιήσει για κινδύνους που αντιμετώπιζαν όσοι εργάζονταν στο σημείο.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η EPA δεν είχε τον έλεγχο του εργοταξίου ούτε αρμοδιότητα για την ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους.
Το «Harding Memo» και οι 35.000 πιθανοί ενάγοντες
Ιδιαίτερο πολιτικό και νομικό ενδιαφέρον προκαλεί ένα άλλο έγγραφο που περιλαμβάνεται στη δημοσιοποίηση και έγινε γνωστό ως «Harding Memo».
Το υπόμνημα είχε σταλεί στον τότε αναπληρωτή δήμαρχο Robert Harding και περιείχε εκτίμηση του νομικού τμήματος της πόλης ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν περίπου 35.000 πιθανοί ενάγοντες, από τους οποίους περίπου 10.000 αναμενόταν να προχωρήσουν σε αξιώσεις.
Παράλληλα, το έγγραφο εξέταζε νομοθετικές επιλογές για τον περιορισμό της νομικής ευθύνης της πόλης.
Μεταξύ των πιθανών βάσεων για αγωγές αναφερόταν και το ενδεχόμενο οι υγειονομικές οδηγίες να είχαν οδηγήσει πολίτες να επιστρέψουν στην περιοχή νωρίτερα από όσο ήταν ασφαλές, προκαλώντας τοξική έκθεση, ή αντιθέτως πολύ αργά, προκαλώντας οικονομικές απώλειες.
Mamdani: Οι πολίτες αρρώστησαν επειδή τους είπαν ότι ήταν ασφαλείς
Ο σημερινός δήμαρχος Zohran Mamdani χρησιμοποίησε ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα, υποστηρίζοντας ότι άνθρωποι αρρώστησαν επειδή εμπιστεύθηκαν ηγεσίες που τους διαβεβαίωναν ότι μπορούσαν να αναπνέουν με ασφάλεια στην περιοχή.
Όταν ρωτήθηκε αν η πολυετής άρνηση δημοσιοποίησης των αρχείων συνιστά συγκάλυψη, απέφυγε να χρησιμοποιήσει ευθέως τον συγκεκριμένο όρο, επισημαίνοντας όμως ότι διαδοχικές δημοτικές διοικήσεις αρνήθηκαν να δημοσιοποιήσουν έγγραφα που, κατά την άποψή του, οι Νεοϋορκέζοι δικαιούνταν να γνωρίζουν.
Jon Stewart: «Το δηλητήριο παρέμεινε για μήνες»
Στην παρουσίαση των εγγράφων συμμετείχε και ο παρουσιαστής και ακτιβιστής Jon Stewart, ο οποίος έχει εδώ και χρόνια υποστηρίξει τα αιτήματα των διασωστών και των επιζώντων της 11ης Σεπτεμβρίου για μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη υγειονομική κάλυψη.
Ο Stewart περιέγραψε την τοξική σκόνη ως κάτι που δεν περιοριζόταν απλώς στο Ground Zero, αλλά είχε εισχωρήσει σε σπίτια, παράθυρα, συστήματα κλιματισμού, ρούχα και αντικείμενα και παρέμεινε για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Η ανθρώπινη διάσταση πίσω από τους αριθμούς
Τα στατιστικά στοιχεία αποκτούν διαφορετικό βάρος όταν συνδεθούν με τις προσωπικές ιστορίες.
Στη συνέντευξη Τύπου παρευρέθηκε η Karen Klingon, η οποία έχασε τον αδελφό της, Robert Klingon.
Ο αδελφός της ζούσε σε απόσταση περίπου πέντε λεπτών από το World Trade Center όταν κατέρρευσαν οι Πύργοι. Χρόνια αργότερα διαγνώστηκε με όγκο στον εγκέφαλο και πέθανε το 2020. Είχε προηγουμένως λάβει φροντίδα μέσω του World Trade Center Health Program.
Η οικογένειά του βλέπει τη δημοσιοποίηση των εγγράφων όχι μόνο ως ζήτημα ιστορικής διαφάνειας, αλλά και ως ζήτημα δικαιοσύνης για όσους εξακολουθούν να υποφέρουν.
Τα αρχεία είχαν βρεθεί σε 68 κιβώτια
Τα έγγραφα που δημοσιοποιούνται είχαν βρεθεί το προηγούμενο έτος μέσα σε 68 κιβώτια σε κυβερνητικό γραφείο της πόλης.
Η δημοσιοποίησή τους πραγματοποιείται λίγο πριν από την 25η επέτειο των επιθέσεων, ενώ οι αρχές έχουν ανακοινώσει ότι θα προστεθεί σταδιακά και επιπλέον υλικό.
Η πόλη δημιούργησε επίσης ηλεκτρονική βάση στην οποία τα αρχεία θα είναι διαθέσιμα για δημόσια αναζήτηση και δωρεάν λήψη.
Γιατί η δημοσιοποίηση έχει σημασία 25 χρόνια μετά
Τα έγγραφα δεν αλλάζουν το γεγονός ότι οι επιστημονικές γνώσεις του 2001 ήταν διαφορετικές από τις σημερινές, ούτε αποδεικνύουν αυτομάτως ότι κάθε δημόσια δήλωση της εποχής έγινε με πρόθεση εξαπάτησης.
Αναδεικνύουν όμως μια κρίσιμη αντίφαση: στο εσωτερικό των αρχών υπήρχαν προειδοποιήσεις και αβεβαιότητες για επικίνδυνες ουσίες, την ίδια στιγμή που προς τους πολίτες μεταδιδόταν συχνά ένα πολύ πιο καθησυχαστικό μήνυμα.
Αυτό είναι σήμερα το βασικό ζήτημα λογοδοσίας.
Όχι μόνο εάν οι αρχές γνώριζαν ότι υπήρχε κίνδυνος, αλλά πότε το γνώριζαν, ποια δεδομένα είχαν στη διάθεσή τους και πόσο ακριβώς από αυτή την αβεβαιότητα μεταφέρθηκε στους ανθρώπους που κλήθηκαν να επιστρέψουν στα σπίτια και στις δουλειές τους.
Η 11η Σεπτεμβρίου δεν τελείωσε στις 11 Σεπτεμβρίου
Η νέα δημοσιοποίηση υπενθυμίζει ότι οι συνέπειες μιας καταστροφής δεν περιορίζονται στην ημέρα που αυτή συμβαίνει.
Για χιλιάδες ανθρώπους, η 11η Σεπτεμβρίου συνεχίστηκε για χρόνια μέσα από αναπνευστικά προβλήματα, καρκίνους και άλλες χρόνιες παθήσεις.
Και σχεδόν 25 χρόνια αργότερα, η συζήτηση δεν αφορά πλέον μόνο την ιστορική μνήμη της τρομοκρατικής επίθεσης.
Αφορά επίσης την ευθύνη των θεσμών απέναντι στη δημόσια υγεία, το δικαίωμα των πολιτών να γνωρίζουν τους πραγματικούς κινδύνους στους οποίους εκτίθενται και την ανάγκη οι κυβερνήσεις να επικοινωνούν ακόμη και την επιστημονική αβεβαιότητα με ειλικρίνεια.
Τα 170.000 νέα έγγραφα δεν αποτελούν το τέλος αυτής της ιστορίας.
Είναι πιθανότατα η αρχή μιας νέας προσπάθειας να αποσαφηνιστεί τι ακριβώς συνέβη στο τοξικό νέφος που σκέπασε το νότιο Μανχάταν και ποιο ήταν το πραγματικό κόστος για όσους το ανέπνευσαν.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Καθαρότερος αέρας, λιγότερες νοσηλείες: Τι έδειξαν τα στοιχεία από τη Δυτική Μακεδονία
Πώς τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αλλάζουν την ποιότητα του αέρα
