Νέα μελέτη από το University College London δείχνει ότι έξι συγκεκριμένα συμπτώματα κατάθλιψης στη μέση ηλικία συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή, αναδεικνύοντας τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης.
Έξι συγκεκριμένα συμπτώματα κατάθλιψης που εμφανίζονται στη μέση ηλικία φαίνεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη από το University College London (UCL).
Η κατάθλιψη έχει εδώ και χρόνια συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, ωστόσο τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι δεν ευθύνεται το σύνολο των καταθλιπτικών συμπτωμάτων, αλλά μια συγκεκριμένη υποομάδα αυτών, που σχετίζεται κυρίως με τη γνωστική και κοινωνική λειτουργικότητα.
Ποια συμπτώματα αυξάνουν τον κίνδυνο
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet Psychiatry, εντοπίζει έξι συμπτώματα κατάθλιψης τα οποία, όταν εμφανίζονται σε άτομα μέσης ηλικίας, σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο άνοιας:
η απώλεια αυτοπεποίθησης, η δυσκολία στην αντιμετώπιση προβλημάτων, η έλλειψη ζεστασιάς και στοργής προς τους άλλους, το επίμονο αίσθημα νευρικότητας και άγχους, η δυσαρέσκεια για τον τρόπο εκτέλεσης καθημερινών εργασιών και οι δυσκολίες συγκέντρωσης.
Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι τα συγκεκριμένα συμπτώματα δεν αφορούν απλώς τη συναισθηματική διάθεση, αλλά επηρεάζουν άμεσα τη γνωστική εμπλοκή, την κοινωνική αλληλεπίδραση και την πνευματική δραστηριότητα.
Η μελέτη Whitehall II και η 25ετής παρακολούθηση
Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα από 5.811 άτομα μέσης ηλικίας, συμμετέχοντες στη μελέτη Whitehall II, μια μακροχρόνια βρετανική ερευνητική προσπάθεια που ξεκίνησε το 1985 και χρηματοδοτήθηκε από το Medical Research Council και το Wellcome Trust.
Τα συμπτώματα κατάθλιψης αξιολογήθηκαν την περίοδο 1997–1999, όταν οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 45 έως 69 ετών (μέση ηλικία 55 έτη) και δεν είχαν διάγνωση άνοιας. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγιο που περιλάμβανε 30 κοινά καταθλιπτικά συμπτώματα.
Στη συνέχεια, η πορεία της υγείας τους παρακολουθήθηκε για 25 χρόνια μέσω εθνικών μητρώων υγείας, με τις διαγνώσεις άνοιας να καταγράφονται έως το 2023. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, το 10,1% των συμμετεχόντων ανέπτυξε άνοια.
Πόσο αυξάνεται ο κίνδυνος
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι τα άτομα που εμφάνισαν κατάθλιψη στη μέση ηλικία —οριζόμενη ως παρουσία πέντε ή περισσότερων συμπτωμάτων— είχαν 27% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια αργότερα στη ζωή.
Ωστόσο, ο αυξημένος αυτός κίνδυνος αποδόθηκε αποκλειστικά στα έξι συγκεκριμένα συμπτώματα και αφορούσε κυρίως άτομα κάτω των 60 ετών. Ιδιαίτερα, η απώλεια αυτοπεποίθησης και η δυσκολία στην επίλυση προβλημάτων συνδέθηκαν με περίπου 50% αυξημένο κίνδυνο άνοιας η καθεμία ξεχωριστά.
Γιατί αυτά τα συμπτώματα έχουν σημασία
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα συμπτώματα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη κοινωνική συμμετοχή και σε λιγότερες εμπειρίες γνωστικής διέγερσης, στοιχεία που θεωρούνται κρίσιμα για τη διατήρηση του λεγόμενου γνωστικού αποθέματος —της ικανότητας του εγκεφάλου να αντισταθμίζει βλάβες και νευροεκφυλιστικές διεργασίες.
Αντίθετα, άλλα συχνά συμπτώματα κατάθλιψης, όπως τα προβλήματα ύπνου, η καταθλιπτική διάθεση ή ο αυτοκτονικός ιδεασμός, δεν έδειξαν στατιστικά σημαντική συσχέτιση με τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο άνοιας.
Τι σημαίνουν τα ευρήματα για την πρόληψη
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η έγκαιρη αναγνώριση και στοχευμένη αντιμετώπιση αυτών των έξι συμπτωμάτων στη μέση ηλικία θα μπορούσε να αποτελέσει ένα επιπλέον εργαλείο πρόληψης της άνοιας. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Όπως διευκρινίζεται, οι συμμετέχοντες της Whitehall II ήταν κυρίως δημόσιοι υπάλληλοι, με το δείγμα να αποτελείται κατά 72% από άνδρες και 92% από λευκούς, γεγονός που περιορίζει τη γενίκευση των αποτελεσμάτων. Απαιτούνται μελέτες σε διαφορετικούς πληθυσμούς, ώστε να επιβεβαιωθεί η ισχύς των ευρημάτων σε γυναίκες και εθνοτικές μειονότητες.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Αέριο γέλιου: ταχεία ανακούφιση για σοβαρή κατάθλιψη;
«Χρόνος»: Ο αόρατος παράγοντας κινδύνου για άνοια
