Το stalking αποτελεί συχνό αλλά συχνά υποτιμημένο πρόβλημα για τις γυναίκες. Μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Circulation συνδέει την εμπειρία επίμονης καταδίωξης και την ανάγκη περιοριστικών μέτρων με υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου κατά την επόμενη 20ετία.
- Γράφει η Χριστίνα Χατζηπαλαμουτζή
Η παρενοχλητική παρακολούθηση και η ανάγκη λήψης περιοριστικών μέτρων δεν επιβαρύνουν μόνο την ψυχική υγεία των γυναικών. Μελέτη του Harvard, σε περισσότερες από 66.000 γυναίκες, συνδέει αυτές τις εμπειρίες με υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου σε βάθος 20ετίας.
Η επίμονη καταδίωξη και παρενοχλητική παρακολούθηση μιας γυναίκας, γνωστή διεθνώς ως stalking, μπορεί να αφήνει βαθύτερο αποτύπωμα στην υγεία από όσο είχε μέχρι σήμερα καταγραφεί. Μελέτη ερευνητών του Harvard T.H. Chan School of Public Health συνδέει την εμπειρία stalking, αλλά και την έκδοση δικαστικής εντολής προστασίας ή περιοριστικών μέτρων, με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου στις γυναίκες.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Circulation, παρακολούθησε επί δύο δεκαετίες περισσότερες από 66.000 γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες που είχαν βιώσει stalking εμφάνισαν κατά 41% υψηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακού συμβάματος, ενώ όσες είχαν προχωρήσει σε έκδοση περιοριστικών μέτρων κατέγραψαν κατά 70% υψηλότερο κίνδυνο, σε σύγκριση με γυναίκες χωρίς αντίστοιχες εμπειρίες.
Η ψυχολογική βία ως παράγοντας κινδύνου για την καρδιά
Η σχέση ανάμεσα στη βία και στην καρδιαγγειακή υγεία έχει μελετηθεί και στο παρελθόν. Ωστόσο, οι περισσότερες έρευνες επικεντρώνονταν σε μορφές σωματικής βίας, αφήνοντας λιγότερο διερευνημένες τις συνέπειες της ψυχολογικής απειλής, της παρακολούθησης και του επίμονου φόβου.
Η νέα μελέτη επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό, εξετάζοντας μια μορφή βίας που συχνά δεν περιλαμβάνει σωματική επαφή, αλλά μπορεί να διατηρεί το θύμα σε μακροχρόνια κατάσταση ανασφάλειας και υπερεπαγρύπνησης.
«Για πολλούς ανθρώπους, το stalking δεν φαίνεται τόσο σοβαρή εμπειρία, καθώς συχνά δεν περιλαμβάνει σωματική επαφή. Ωστόσο, έχει βαθιές ψυχολογικές συνέπειες, οι οποίες μπορεί να έχουν και σωματικές επιπτώσεις», ανέφερε η Karestan Koenen, καθηγήτρια ψυχιατρικής επιδημιολογίας και ανώτερη συγγραφέας της μελέτης. Όπως τόνισε, οι συγκεκριμένες μορφές βίας πρέπει να αντιμετωπίζονται ως κίνδυνοι για την υγεία, αντίστοιχα με παράγοντες όπως το κάπνισμα ή η κακή διατροφή.
Μία στις τρεις γυναίκες έχει βιώσει stalking στις ΗΠΑ
Το stalking αποτελεί συχνότερο φαινόμενο από όσο ενδεχομένως πιστεύεται. Σύμφωνα με στοιχεία των αμερικανικών Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) που επικαλείται το Harvard, περίπου μία στις τρεις γυναίκες στις Ηνωμένες Πολιτείες έχει βιώσει stalking κάποια στιγμή στη ζωή της, συνήθως από σύντροφο, πρώην σύντροφο ή γνωστό πρόσωπο.
Η επίμονη παρακολούθηση μπορεί να περιλαμβάνει επαναλαμβανόμενες ανεπιθύμητες επικοινωνίες, φυσική παρουσία σε χώρους όπου βρίσκεται το θύμα, ψηφιακή επιτήρηση, απειλητικά μηνύματα ή άλλες συμπεριφορές που δημιουργούν φόβο και αίσθηση διαρκούς κινδύνου.
Η ανάγκη μιας γυναίκας να ζητήσει περιοριστικά μέτρα συνήθως υποδηλώνει ότι η απειλή έχει φτάσει σε υψηλό επίπεδο σοβαρότητας. Αυτό ενδέχεται να εξηγεί γιατί στη μελέτη οι γυναίκες με ιστορικό δικαστικής εντολής προστασίας εμφάνισαν ακόμη μεγαλύτερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Τα στοιχεία της 20ετούς παρακολούθησης
Οι ερευνητές αξιοποίησαν δεδομένα από τη μελέτη Nurses’ Health Study II, μία από τις μεγαλύτερες μακροχρόνιες έρευνες για την υγεία των γυναικών. Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 66.270 γυναίκες, ηλικίας από 36 έως 56 ετών, οι οποίες δεν είχαν ιστορικό εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου κατά την έναρξη της παρακολούθησης το 2001.
Μέχρι το 2021, οι ερευνητές κατέγραφαν την εμφάνιση καρδιαγγειακής νόσου, η οποία στη συγκεκριμένη μελέτη ορίστηκε ως έμφραγμα του μυοκαρδίου ή εγκεφαλικό επεισόδιο.
Από το σύνολο των συμμετεχουσών, 7.721 γυναίκες, ποσοστό 11,7%, ανέφεραν ότι είχαν βιώσει stalking. Επιπλέον, 3.686 γυναίκες, ή 5,6%, δήλωσαν ότι είχαν λάβει περιοριστικά μέτρα ή δικαστική εντολή προστασίας. Μέχρι το τέλος της περιόδου παρακολούθησης, 1.879 γυναίκες, ποσοστό 2,8%, ανέφεραν καρδιαγγειακό συμβάν.
Κατά 41% υψηλότερος κίνδυνος μετά από stalking
Αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη άλλους παράγοντες υγείας, όπως το οικογενειακό ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με εμπειρία stalking είχαν 41% υψηλότερο κίνδυνοεμφάνισης καρδιαγγειακής νόσου σε σύγκριση με όσες δεν είχαν αναφέρει τέτοια εμπειρία.
Ακόμη εντονότερη ήταν η συσχέτιση στις γυναίκες που είχαν λάβει περιοριστικά μέτρα: ο καρδιαγγειακός κίνδυνος εμφανίστηκε 70% υψηλότερος σε σχέση με τις γυναίκες χωρίς αντίστοιχο ιστορικό.
Παράλληλα, καταγράφηκε μια σχέση αυξανόμενου κινδύνου: οι γυναίκες που είχαν βιώσει τόσο stalking όσο και έκδοση περιοριστικών μέτρων εμφάνισαν το υψηλότερο επίπεδο αυξημένου καρδιαγγειακού κινδύνου.
Η μελέτη καταγράφει ισχυρή συσχέτιση, χωρίς να αποδεικνύει από μόνη της ότι το stalking προκαλεί άμεσα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο. Ωστόσο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν την ανάγκη να αντιμετωπίζονται οι μη σωματικές μορφές βίας ως σοβαρός παράγοντας δημόσιας υγείας.
Πώς το χρόνιο στρες μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η σύνδεση ανάμεσα στο stalking και στην καρδιαγγειακή νόσο μπορεί να περνά μέσα από το χρόνιο ψυχολογικό στρες. Μια γυναίκα που αισθάνεται ότι παρακολουθείται, απειλείται ή δεν είναι ασφαλής μπορεί να βρίσκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κατάσταση συνεχούς συναγερμού.
Η παρατεταμένη ψυχολογική επιβάρυνση μπορεί να επηρεάσει το αυτόνομο νευρικό σύστημα, να διαταράξει φυσιολογικούς μηχανισμούς των αγγείων και να επιδράσει αρνητικά σε βιολογικές διεργασίες που σχετίζονται με την καρδιαγγειακή υγεία.
Το χρόνιο στρες έχει επίσης τη δυνατότητα να επηρεάσει τον ύπνο, την αρτηριακή πίεση, τη διατροφή, την κατανάλωση καπνού ή αλκοόλ και τη δυνατότητα ενός ανθρώπου να φροντίζει σταθερά την υγεία του. Έτσι, η ψυχολογική βία μπορεί να επιβαρύνει την καρδιά μέσα από πολλαπλές, αλληλοσυνδεόμενες διαδρομές.
Η βία κατά των γυναικών πρέπει να διερευνάται και στο ιατρείο
Για τους ερευνητές, τα αποτελέσματα της μελέτης έχουν πρακτικές συνέπειες για τους επαγγελματίες υγείας. Η εμπειρία stalking ή άλλων μορφών βίας δεν αφορά αποκλειστικά την ψυχική υγεία ή την κοινωνική προστασία. Μπορεί να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του ιατρικού ιστορικού μιας γυναίκας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν συμπτώματα χρόνιου στρες, υπέρταση ή άλλοι καρδιαγγειακοί παράγοντες κινδύνου.
Η Karestan Koenen υπογράμμισε ότι, για να μειωθεί αποτελεσματικότερα ο καρδιαγγειακός κίνδυνος των γυναικών, χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στις εμπειρίες βίας που έχουν υποστεί. Όπως ανέφερε, οι υπηρεσίες υγείας πρέπει να βελτιώσουν τον έλεγχο για stalking και άλλες μορφές βίας, αλλά και να παρέχουν στις γυναίκες πρόσβαση σε πόρους προστασίας και υποστήριξης.
Η κατεύθυνση αυτή απαιτεί ιδιαίτερη ευαισθησία. Η διερεύνηση μιας πιθανής εμπειρίας βίας πρέπει να γίνεται σε ασφαλές περιβάλλον, με σεβασμό, εμπιστευτικότητα και χωρίς να μεταφέρει οποιαδήποτε ευθύνη στο θύμα.
Από την ατομική προστασία στη δημόσια υγεία
Η μελέτη φωτίζει μια ευρύτερη διάσταση της βίας κατά των γυναικών: οι συνέπειές της δεν σταματούν στο άμεσο τραύμα, στον φόβο ή στην ανάγκη νομικής προστασίας. Μπορεί να επεκτείνονται σε χρόνιες παθήσεις που εκδηλώνονται χρόνια αργότερα.
Αυτό σημαίνει ότι η πρόληψη του stalking και η προστασία των θυμάτων δεν αποτελούν μόνο ζήτημα ασφάλειας ή δικαιοσύνης. Αποτελούν και κρίσιμες παρεμβάσεις πρόληψης για τη δημόσια υγεία, με πιθανό αντίκτυπο στη μείωση σοβαρών καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Η έγκαιρη αναγνώριση του κινδύνου, η πρόσβαση σε κοινωνική και νομική υποστήριξη, καθώς και η ενσωμάτωση των εμπειριών βίας στην κλινική αξιολόγηση μπορούν να συμβάλουν σε μια πιο ολοκληρωμένη φροντίδα των γυναικών.
Η μελέτη και οι ερευνητές
Τη μελέτη συντόνισε η Rebecca B. Lawn, κατά την περίοδο που εργαζόταν ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Harvard Chan School. Στους συγγραφείς περιλαμβάνονται επίσης οι Audrey R. Murchland, Rebecca C. Thurston, Camille Marquez, Karen Jakubowski, Laura Sampson, Jennifer A. Sumner, Laura D. Kubzansky και Karestan C. Koenen.
Κάντε like στη σελίδα μας στο facebook για να μαθαίνετε όλα τα νέα
Διαβάστε επίσης
Stalking: Θύματα περιγράφουν πώς έπεσαν στα δίχτυα «κυνηγών»
Πέντε φράσεις που χρησιμοποιούν πάντα οι δυστυχισμένοι άνθρωποι
